Energiebedrijven misleiden consumenten met ‘groen’ gas

Als bedrijven zich groener voordoen dan ze eigenlijk zijn, noemen we dat greenwashing. Volgens BEUC, de Europese koepel van consumentenorganisaties, gaan 4 Europese energiemaatschappijen de fout in met greenwashing. Het gaat om ENGIE, EniPlenitude, Shell en TotalEnergies. In Nederland zien zij greenwashing bij ANWB, Greenchoice en Vattenfall. 

Misleidende beloften

Energiebedrijven presenteren gas als ‘schoon’, ‘duurzaam’ of een geschikte ‘transitiebrandstof’. Maar ze vergeten daarbij de volledige klimaatimpact van gas te vermelden. Want bij de verbranding van gas komt veel CO₂ vrij. Ook kan er bij winning, transport en opslag methaan lekken. Methaan is een krachtig broeikasgas. Daardoor is de klimaatimpact van gas groter dan veel consumenten denken.

Ook pronken energiebedrijven met grote klimaatbeloften, zoals ‘nul uitstoot in 2050’. Tegelijk blijven zij investeren in winning en gebruik van fossiele brandstoffen. Dat is misleidend. Zeker als consumenten met zulke beloftes de indruk krijgen dat het bedrijf al echt verduurzaamt.

BEUC baseert zich op onderzoek van de Universiteit van Leuven. Ze concluderen dat claims van deze energiebedrijven in strijd zijn met EU-regels. Het gaat om regels tegen oneerlijke handelspraktijken. Ook passen de claims niet bij nieuwe regels die consumenten beter moeten beschermen tegen misleidende duurzaamheidsinformatie.

Ook greenwashing bij Nederlandse energiebedrijven

In Nederland ziet BEUC naast ENGIE ook voorbeelden van greenwashing bij ANWB, Greenchoice en Vattenfall.  

Soorten misleidende claims

BEUC ziet ook in Nederland voorbeelden van misleidende duurzaamheidsclaims bij energiebedrijven:

1. Algemene claims en claims over groene investeringen

Bedrijven maken algemene claims over energieproducten die niet alleen duurzame energie bevatten maar ook fossiel gas. Ook presenteren zij zichzelf als duurzaam omdat zij investeren in groene energie. Alleen zijn die investeringen maar een klein deel van hun activiteiten. Ook bouwen deze bedrijven hun gebruik van fossiele brandstoffen niet af.

2. Claims over toekomst en compensatie

Bedrijven maken ook claims over toekomstige milieuprestaties. Ze zeggen bijvoorbeeld dat ze onder de streep geen uitstoot meer zullen hebben. Tegelijkertijd investeren zij nog steeds in nieuwe fossiele energieprojecten. Sommige bedrijven, zoals ENGIE, zeggen ook dat zij de uitstoot van gas goedmaken met klimaatprojecten. Zoals bomen planten. Wetenschappers vinden dat zulke claims niet goed onderbouwd zijn.

3. Misleidende vergelijkingen

Sommige bedrijven maken misleidende claims waarin ze vergelijken. Zo presenteert TotalEnergies fossiel gas als een groene brandstof. Het bedrijf noemt gas ook een brandstof met minder CO₂-uitstoot dan andere fossiele brandstoffen. Daar zegt het bedrijf niet bij dat bij fossiel gas nog steeds veel CO₂ vrijkomt.

Ook komen er bij winning en transport van gas methaanlekken voor. Methaan is een sterk broeikasgas. Daardoor kan de totale klimaatimpact van gas net zo groot zijn als die van steenkool of olie. Soms kan die impact zelfs groter zijn.

Waarom is greenwashing een probleem?

Greenwashing is een probleem, omdat het de energietransitie afremt. Consumenten denken dat ze een duurzame keuze maken. In werkelijkheid blijven ze fossiele brandstoffen gebruiken. Daardoor blijven huishoudens langer afhankelijk van gas. Dat is slecht voor het klimaat én maakt consumenten kwetsbaar voor hoge energieprijzen. Veel huishoudens kunnen dat gaan merken in hun portemonnee.

Ook vragen bedrijven soms een meerprijs voor zogenoemde ‘groene’ producten. Daardoor betalen consumenten extra voor producten die groener lijken dan ze in werkelijkheid zijn. Dat is oneerlijk voor consumenten. En het is oneerlijk tegenover bedrijven die wél serieus verduurzamen.