Energie besparen: verwarming

• Geen openhaard
• Gaskachel
• CV-ketel onderhouden
• Energiebespaartip: CV-Ketel vervangen
• Energiebespaartip: HR + zonneboiler
• HRe-ketel
• Energiebespaartip: gebruik een warmtepomp
• Energiebespaartip: gebruik de Verwarmingswijzer
• Energiebespaartip: thermostaat graadje lager
• Modulerende thermostaat
• Vloerverwarming
• Verwarming eerder laag of uit
• Energiebespaartip: Zet de cv-pomp zo laag mogelijk
• Optimaliseer de ventilatie
• Verwarming 's nachts uit
• Optimaal gebruik van radiatoren
• Doof de waakvlam van de ketel
• Koop een ketel op maat

Natuurlijk is het fijn als je huis lekker warm is, maar er is zeker te besparen op verwarming. Een klein beetje besparing levert je al heel wat euro's op per jaar. Lees dus onze bespaartips.

Geen openhaard

De openhaard aan doen is natuurlijk heel gezellig, maar helaas is het niet heel energiezuinig, omdat er veel warmte verloren gaat. Gebruik je de openhaard of kachel niet, sluit dan de schoorsteenkap af.

Gaskachel

Het rendement van een gaskachel ligt ver achter dat van een cv-ketel. Kun je niet anders dan een gaskachel gebruiken, laat hem dan regelmatig onderhouden en ventileer goed.

CV-ketel onderhouden

Een goed onderhouden cv-ketel is veiliger, gaat langer mee en heeft minder storingen dan een ketel waar nooit naar wordt omgekeken. Lees er meer over bij Onderhoud CV-Ketels.

Energiebespaartip: CV-Ketel vervangen

Cv-ketel kapot? Neem een HR-ketel. Een hoogrendementsketel (HR-ketel) is nog steeds de zuinigste verwarmingsketel. Een HR-ketel behaalt zijn hoge rendement door het vocht uit de verbrandingsgassen te condenseren en de warmte die daarbij vrijkomt te gebruiken voor verwarming van het cv-water.

Bij conventionele en VR-ketels (verbeterdrendementsketel) gaat die warmte (grotendeels) verloren. Voor verwarmen bespaar je hiermee volgens Milieu Centraal €150 per jaar aan gas, vergeleken met een conventionele ketel.

Een HR-ketel is niet meer duurder dan een VR-ketel, maar heeft wel een condensafvoer nodig. Conventionele ketels en VR-ketels worden daarom alleen nog toegepast op plaatsen zonder afvoer, of waar de schoorsteen ongeschikt is voor een HR-ketel. Een conventionele ketel is in zeldzame gevallen noodzakelijk, zoals bij een zeer lang afvoerkanaal (schoorsteen). Bij een combiketel - die ook voor warm water zorgt - loopt de gasbesparing nog meer op.

Moderne HR-combiketels zijn doorstroomketels. Dat wil zeggen dat ze geen water in een voorraadvat warm hoeven te houden. Dat scheelt energie. Nadeel is dat het iets langer duurt voordat het water op douchetemperatuur is, zo blijkt uit de laatste test van cv-combiketels.

Met een zuinige cv-ketel kun je al behoorlijk wat geld besparen, maar ook door te wisselen van energieleverancier kan je energierekening ook omlaag. Bekijk in de Energievergelijker welke energieleverancier voor jou het voordeligst is en stap meteen over.

Energiebespaartip: HR + zonneboiler

Een HR 107-ketel in combinatie met een zonneboiler voor warm tapwater is heel erg energiezuinig. Combiketels waarop een zonneboiler kan worden aangesloten, zijn te herkennen aan het Gaskeur NZ-label.

HRe-ketel

Een HRe-ketel is een manier van warmtekrachtkoppeling op microniveau, in huis, en wordt daarom ook wel een microwarmtekrachtketel genoemd. Het betreft een HR-ketel gecombineerd met een stirlingmotor. Zodra de ketel via de thermostaat wordt aangezet, gaat de ketel branden. Met de warmte van de ketel worden het huis en het tapwater verwarmd en komt tegelijkertijd de stirlingmotor in beweging.

In deze motor zit een generator die de beweging omzet in elektriciteit. Dit kost een beetje extra gas, maar bespaart toch zo'n €400 per jaar op de energierekening doordat je zo veel minder elektriciteit van het energiebedrijf nodig hebt.

Te veel geproduceerde elektriciteit wordt geleverd aan het energiebedrijf. Verschillende fabrikanten hebben inmiddels een HRe-ketel op de markt gebracht. Ze zijn vooral geschikt voor huishoudens met een gasverbruik van meer dan 1600 m3 per jaar. Ze zijn vooralsnog zeer duur in aanschaf.

Energiebespaartip: gebruik een warmtepomp

Een warmtepomp voorziet net als een cv-installatie het huis van verwarming. Sommige werken op elektriciteit (zo'n pomp kost inclusief bodembron en installeren tussen de €15.000 en €20.000), andere op gas (circa €7000) en weer andere op gas en elektriciteit (€4000 voor een combinatie van HR107- combiketel en elektrische warmtepomp op ventilatielucht).

Daar komen nog kosten bij voor vloer- of wandverwarming. En er zijn verschillende typen. Een combiwarmtepomp levert naast verwarming ook warm water. Een omkeerbare warmtepomp kan bovendien ook koelen. Het systeem gebruikt de bodem, de lucht en grondwater als gratis bron van warmte.

armtepompsystemen hebben een rendement voor verwarming dat in gunstige omstandigheden kan oplopen tot 200%, dus meer dan een HRketel die tot zo'n 110% komt. Het rendement is afhankelijk van het temperatuurverschil tussen bron en afgifte, en de pomp. Hoe groter het temperatuurverschil, des te lager het rendement. Een warmtepomp werkt daarom het best in combinatie met een systeem van lagetemperatuurverwarming, zoals vloer- en wandverwarming.

De watertemperatuur is daarbij aanzienlijk lager dan in cv-radiatoren. Een warmtepomp concurreert met een cv-ketel. Voor een gemiddeld gezin lopen de jaarlijkse kosten voor het verwarmen van het huis uiteen van±

• €700 (zeer zuinige warmtepomp);
• €810 (gasgestookte warmtepomp);
• €1060 (cv-ketel) tot €1400 (minder zuinige warmtepomp).

De besparing is €360 (zeer zuinige warmtepomp) of €250 (gasgestookte warmtepomp) per jaar. De aanschafkosten zijn nog hoog in verhouding tot de besparingen. De schattingen voor de levensduur lopen uiteen van 15 tot 30 jaar.

Een investering in een warmtepomp laat zich nu dus niet terugverdienen. De landelijke subsidieregeling voor warmtepompen is gestopt, maar je kunt op www.energiesubsidiewijzer.nl nagaan of er misschien een lokale regeling geldt.

Energiebespaartip: gebruik de Verwarmingswijzer

Zelfs als een oudere cv-ketel nog goed werkt, kan het uit het oogpunt van energiebesparing slim zijn om hem te vervangen door een nieuwe, zuinige ketel.

Met de Verwarmingswijzer op de site van Milieu Centraal kun je nagaan of dit in jouw situatie het geval is.

Energiebespaartip: thermostaat graadje lager

Als je de thermostaat overdag één graad lager zet, bespaar je gemiddeld 7% op je energiegebruik voor verwarming. Voor een gemiddeld huis betekent dat een besparing van bijna €40 (65 m3 gas). Niet stoken in kamers als ze niet worden gebruikt, levert natuurlijk nog veel meer besparing op.

Modulerende thermostaat

Een modulerende thermostaat kan een HR-ketel zo aansturen dat de ketel langere tijd op laag vermogen werkt in plaats van korte tijd op hoog vermogen. De cv-ketel moet wel geschikt zijn voor een modulerende thermostaat. Door een modulerende thermostaat te gebruiken bespaar je zo'n 5% ten opzichte van een niet-modulerende thermostaat.

Vloerverwarming

Met vloerverwarming is een besparing mogelijk van 10 tot 15% op de stookkosten ten opzichte van gewone radiatoren. Dat komt doordat de temperatuur in huis lager kan blijven: de warmtestraling van de vloer zorgt ervoor dat het toch aangenaam is. Zo'n besparing is mogelijk in zeer goed geïsoleerde huizen vanaf bouwjaar 1995 of in nageïsoleerde huizen. Verder moet de cv-ketel geschikt zijn voor lagetemperatuurverwarming.

Verwarming eerder laag of uit

Als je de thermostaat een uur voor vertrek of voor het slapen gaan op 13 tot 15 ^oC zet, kun je per jaar ongeveer €40 besparen. Zelflerende klokthermostaten schakelen vanzelf eerder naar een lagere temperatuur; ze gaan al lager branden of schakelen uit vóór het door jou ingestelde uur van vertrek of slapen gaan.

Energiebespaartip: Zet de cv-pomp zo laag mogelijk

De pomp vormt een aardige kostenpost op de elektriciteitsrekening, want hij draait vaak en lang. De snelheid is op de ketel in te stellen. Zet de pomp van de cv-ketel in een zo laag mogelijke stand. Worden niet alle radiatoren in huis gebruikt, dan hoeft de cv-pomp niet voluit te draaien.

Worden de radiatoren in de uithoeken van het huis niet warm genoeg, dan moet de pomp misschien wat sneller draaien. Dit is niet bij elke ketel mogelijk of zinvol. Moderne ketels hebben een toerentalgeregelde cv-pomp en regelen de snelheid automatisch. Lees de gebruiksaanwijzing van de cv-ketel of vraag de installateur naar de mogelijkheden.

Optimaliseer de ventilatie

De meeste woningen die na 1976 zijn gebouwd, hebben mechanische ventilatie. Je kunt op het elektriciteitsverbruik hiervan besparen door bij vervanging van de ventilator een exemplaar met gelijkstroommotor te kopen in plaats van een wisselstroommotor. Hiermee is een energiebesparing tot ongeveer 50% mogelijk, zo'n €27 per jaar. Moest de ventilator toch worden vervangen, dan is de meerprijs van een gelijkstroomventilator in een paar maanden terugverdiend. Anders duurt dat zo'n 8 jaar.

Bij een warmteterugwininstallatie (of: balansventilatie) wordt de warmte hergebruikt. Dat bespaart 250 m3 gas of €130 per jaar.

Een installatie voor de woonkamer in een modale woning kost minimaal €1400. Daarmee is de terugverdientijd meer dan tien jaar. Ontbreken er in de woning aanvoerkanalen, dan is balansventilatie hooguit lonend als onderdeel van een grote renovatie.

Verwarming 's nachts uit

Het is een misverstand dat de nachttemperatuur niet laag mag worden, omdat het dan 's morgens extra veel energie zou kosten om het huis weer op te warmen. Wel werkt een cv-ketel op vol vermogen (om het huis 's ochtends snel warm te krijgen) minder efficiënt dan bij lager vermogen, maar met een modulerende klokthermostaat blijft dat binnen de perken. De temperatuur lager zetten is in de meeste gevallen de moeite waard, omdat de ketel dan 's nachts niet meer hoeft aan te slaan.

Alleen in huizen die gebouwd zijn na 1994 of die zeer goed zijn nageïsoleerd, kan het beter zijn om het huis 's nachts maar 1 of 2 graden te verlagen dan om het huis 's ochtends weer warm te stoken. Echt veel zal dat namelijk niet schelen, omdat deze huizen zeer goed geïsoleerd zijn. Bovendien hebben ze vaak vloer- of wandverwarming en dan moet de temperatuur constanter gehouden worden.

Optimaal gebruik van radiatoren

Gordijnen of kasten voor de radiatoren veroorzaken verspilling van warmte. Laat de radiatoren dus vrij. Je hebt nog meer baat van de radiator als je er radiatorfolie achter plakt. Dat kan onzichtbaar tegen de achterzijde van de radiator. De folie bespaart tot 10 m3 gas per jaar per vierkante meter radiatorfolie op een ongeïsoleerde spouwmuur.

Ook bij een geïsoleerde muur zorgt de folie voor besparing. Bij radiatoren voor enkelglas spaart het aanbrengen van radiatorfolie tot 50 m3 gas per vierkante meter glas per jaar. Bij dubbelglas is de besparing tot 25 m3 gas per vierkante meter glas per jaar. De materiaalkosten zijn binnen een jaar terugverdiend.

Doof de waakvlam van de ketel

Heeft je cv-ketel nog een waakvlam, dan kun je die uitdoen in de zomer of als je langer van huis bent. Dit bespaart jaarlijks zo'n 35 m3 gas. De waakvlam van een combiketel moet aanblijven om warm water te leveren voor onder andere de douche. Alleen oude ketels hebben een waakvlam; moderne ketels hebben een elektronische ontsteking.

Koop een ketel op maat

Koop geen ketel met een grotere capaciteit dan nodig. Ter indicatie: voor een bestaande eengezinswoning (inhoud circa 300 m3) is een ketel met een vermogen van 20 à 25 kW voldoende. Voor de beter geïsoleerde nieuwbouwwoningen van dezelfde omvang zou 15 à 20 kW voldoende zijn.

Een grotere ketel is zelden nodig. Bij een combiketel is een hoger vermogen hooguit prettig om meer warm douchewater te hebben. Zelfs in een grotere woning dan doorsnee is de capaciteit van de radiatoren zelden zo groot dat ze het extra vermogen van een grotere ketel kwijt kunnen. Kleinere ketels hebben evenmin toegevoegde waarde. Een HR-ketel geeft extra rendement als hij juist zachtjes kan branden.

Vergelijk cv-ketels en bekijk welke cv-ketel het beste bij je past. Gemakkelijk besparen op de energierekening kan ook door te wisselen van energieleverancier. Gebruik de Energievergelijker om te bekijken welke energieleverancier het voordeligste is voor je en stap meteen zonder gedoe over.