Europese regels maken reparatie makkelijker, maar nog lang niet voor alle producten

Een kapot apparaat hoeft niet meteen op de afvalberg te belanden. Repareren is vaak beter voor je portemonnee én het milieu. Dan moeten reserveonderdelen wel beschikbaar zijn. Ook moet je eenvoudig kunnen vinden hoe je een apparaat repareert.

Uit ons onderzoek blijkt dat Europese wetgeving daarbij helpt. Bij smartphones, waarvoor sinds 2025 strengere repareerbaarheidsregels gelden, vinden we veel vaker onderdelen en reparatiehandleidingen dan bij steelstofzuigers. Voor steelstofzuigers gelden deze regels nog niet.

Smartphones versus steelstofzuigers

Samen met consumentenorganisaties uit 5 andere Europese landen en koepelorganisatie BEUC deden we onderzoek. We onderzochten hoe makkelijk consumenten reparatie-informatie en reserveonderdelen kunnen vinden. We bekeken:

• 10 smartphones van verschillende merken en prijsklassen
• 9 steelstofzuigers van verschillende merken en prijsklassen
• 5 reserveonderdelen per model

We zochten op websites van fabrikanten naar reparatiehandleidingen, prijzen van onderdelen en levertijden. Daarbij volgden we dezelfde stappen als consumenten die een kapot apparaat willen repareren.

Lees het volledige rapport van BEUC: 
Reparing the market. How EU regulation is making it easier for consumers to repair faulty products' (pdf) 

Reserveonderdelen beschikbaar voor nieuwe smartphones

Voor alle nieuwe smartphones in ons onderzoek vonden we de reserveonderdelen die volgens de wetgeving beschikbaar moeten zijn. Ook voor sommige oudere modellen vonden we onderdelen terug, vooral bij duurdere toestellen. Wel zien we een opvallend probleem. Van 3 nieuwe modellen zijn de meeste onderdelen tijdelijk niet leverbaar. Ze zijn namelijk niet op voorraad. Daardoor kun je een reparatie alsnog niet direct uitvoeren.

Bij steelstofzuigers is het beeld heel anders. Daar verschilt het aanbod sterk per merk, productlijn en land. Sommige fabrikanten bieden uitgebreide onderdelenlijsten aan. Andere merken bieden weinig tot geen onderdelen aan voor consumenten.

Reparatiehandleidingen van steelstofzuigers ontbreken

Ook in de beschikbare reparatieinformatie zien we grote verschillen. Voor alle nieuwe smartphones vonden we duidelijke reparatiehandleidingen. Die leggen stap voor stap uit hoe je onderdelen vervangt en welk gereedschap je nodig hebt. Sommige fabrikanten bieden zelfs handleidingen aan voor oudere modellen die niet onder de huidige regels vallen. Dat vergroot de kans dat consumenten hun apparaat laten repareren in plaats van vervangen.

Bij steelstofzuigers vonden we geen enkele échte reparatiehandleiding. Fabrikanten geven vaak alleen onderhoudstips of hulp bij eenvoudige storingen. Informatie over het openen van het apparaat, het stellen van een diagnose of het vervangen van onderdelen ontbreekt van elk model.

Hoge prijzen blijven een drempel

Beschikbaarheid alleen is niet genoeg. Ook de prijs van onderdelen bepaalt of consumenten voor reparatie kiezen. In ons onderzoek vonden we grote prijsverschillen. Zo kost een smartphonescherm bij een fabrikant ongeveer €400. Dat is bijna 40% van de oorspronkelijke aankoopprijs van het toestel. Terwijl we bij een andere een scherm vonden van ongeveer €90, zo'n 15% van de aankoopprijs.

Bij steelstofzuigers zien we hetzelfde patroon. Een vervangende accu kost soms €170. Dat is meer dan de helft van de prijs van het apparaat zelf. Bij een ander merk vonden we een accu van minder dan €70, ongeveer 14% van de oorspronkelijke aankoopprijs.

Uit eerder onderzoek weten we dat zulke hoge kosten consumenten kunnen afschrikken om te kiezen voor reparatie. Terwijl de Europese eis is om reserveonderdelen beschikbaar te stellen tegen een redelijke prijs die reparatie niet ontmoedigt. Daarom zijn aanvullende maatregelen nodig om reparaties betaalbaarder te maken.

Meer productgroepen moeten volgen

Ons onderzoek laat zien dat wetgeving effect heeft. Smartphones zijn dankzij nieuwe regels beter te repareren. Bij steelstofzuigers zien we die verbetering nauwelijks. Dat laat een groter probleem zien. Veel (klein) huishoudelijke apparaten vallen nog buiten de huidige wetgeving. Daardoor blijven producten zoals koffiezetapparaten, airfryers en andere veelgebruikte apparaten vaak moeilijk of niet te repareren.