icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
De beste zorgverzekering, die wil jij toch ook? |

Vergelijk en stap over

zorgicoon-45x45px

Hygiëne in ziekenhuizen

De Consumentenbond bracht in november 2014 'mysterybezoeken' aan 20 ziekenhuizen. De persoonIijke hygiëne van verpleegkundigen en artsen en de hygiëneomstandigheden in de verpleegkamers zijn niet overal op orde.
Fauve Panis
Fauve Panis

Expert Voeding & Gezondheid

Gepubliceerd op:  13 februari 2015


Infectiegevaar

Elk jaar lopen in Nederland 100.000 patiënten een ziekenhuisinfectie op. Multiresistente bacteriën, waarvan MRSA de bekendste is, vormen de grootste bron van zorg. Door een uitbraak van dergelijke bacteriën, die ongevoelig zijn voor antibiotica, kunnen vooral kwetsbare patiënten ernstig ziek worden of overlijden. Jaarlijks raken meer dan 3000 Nederlanders besmet. 
Volgens hygiënedeskundigen kan 15 tot 30% van de ziekenhuisinfecties worden vermeden als ziekenhuispersoneel de voorschriften voor handhygiëne goed opvolgt. De Inspectie voor de Gezondheidszorg moet hierop toezien.  

Mysterybezoeken

De Consumentenbond wilde met eigen ogen zien hoe ziekenhuizen presteren en stuurde daarom in november 2014 mysterybezoekers langs 20 ziekenhuizen. De waarnemers letten vooral op de persoonlijke hygiëne van het personeel - de meeste besmettingen vinden via de handen plaats - en de hygiëneomstandigheden in de patiëntenkamers.

  • Alle geobserveerde nagels van het medisch personeel zijn zoals het hoort schoon en kortgeknipt, lang haar is opgebonden en nagenoeg alle werkkleding is schoon.
  • Met uitzondering van één medewerker in het Amphia ziekenhuis in Breda werken alle geobserveerde zorgverleners met ontblote onderarmen, noodzakelijk voor goede handontsmetting.
  • In het Radboudumc in Nijmegen, Isala in Zwolle en het Martini Ziekenhuis in Groningen lopen enkele medewerkers op de werkvloer rond met een ring of horloge om; op de warme en vochtige huid onder sieraden kunnen ziekteverwekkers zich snel vermeerderen.
  • Bij de afdeling verloskunde en gynaecologie in het Van Weel-Bethesda Ziekenhuis in Dirksland is tijdens 2 afzonderlijke mysterybezoeken een verbouwing gaande. Vloer en muren zijn bedekt met stukken karton, maar er is toch veel stof aanwezig, waardoor sporen en schimmels gemakkelijk kunnen worden verspreid. Hierdoor lopen patiënten een hoger besmettingsrisico. Deuren die in verband met verbouwing dicht moeten blijven, staan beide keren open. De Consumentenbond heeft de bevindingen doorgegeven aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg.

Meer over het onderzoek naar hygiëne in ziekenhuizen lees je in de Gezondgids nummer 1 van 2015.  

Wat kun je zelf doen?

Als patiënten of bezoekers in een ziekenhuis op een onhygiënische situatie stuiten, kunnen ze het best de medewerker die in de fout gaat (of diens afdelingshoofd) daar rechtstreeks op aanspreken. Is de drempel om dit te doen te hoog, stap dan naar de klachtenfunctionaris in het ziekenhuis. Voordeel is dat die een patroon kan ontdekken als in korte tijd meer meldingen binnenkomen. 

Met de Klachtenwijzer helpt de Consumentenbond je stap voor stap op weg met een klacht over zorg.    

Reacties ziekenhuizen

Hieronder staan reacties van 4 ziekenhuizen waar mysterybezoekers op onregelmatigheden stuitten.

Amphia ziekenhuis - Breda
'Wij hechten veel waarde aan patiëntervaringen en -verhalen. Zo ook aan de patiëntervaring van de Consumentenbond. Deze verhalen en ervaringen maken voor ons duidelijk waar wij het in de ogen van patiënten goed doen en waar ook nog ruimte is voor verbetering. Zo werken wij zelf ook structureel met mysterie visits van 'echte' patiënten. Wij vragen hen om er, met ons, op te letten of wij (medisch specialisten, medewerkers en vrijwilligers) onze zeven zorggaranties naleven. Dat zijn:

  1. veilig
  2. deskundig
  3. aanspreekbaar
  4. gastvrij
  5. daad bij het woord
  6. vlot geholpen
  7. voor u en de mensen om u heen

Persoonlijke hygiëne zoals in het verhaal van de Consumentenbond valt voor ons onder de zorggarantie 'Veilig', maar gaat ook over  'aanspreekbaar' zijn als medewerkers of patiënten je er op attenderen als je je niet aan de regels houdt. De ervaringen van patiënten koppelen wij terug aan afdelingen. Zowel de complimenten als de verbeterpunten. Door hier elke dag met elkaar aan te werken én de patiëntervaringen te gebruiken om van te leren, willen wij verwachtingen overtreffen in de ogen van onze patiënten. Dat doen wij onder de noemer van het cultuurprogramma  'Amphia verzorgvuldigt'. Dat staat kort gezegd voor het structureel vergroten van de kwaliteit van onze zorg.'

Martiniziekenhuis - Groningen
'Het afgelopen jaar hebben we ziekenhuisbreed veel aandacht besteed aan de richtlijnen voor persoonlijke hygiëne, onder meer met een campagne en audits op de werkvloer. Het heeft positieve resultaten opgeleverd: zo voldeed 97% van de verpleegkundigen aan de richtlijnen. Ook voor de toekomst blijft dit onderwerp een punt van aandacht, omdat het essentieel is in de patiëntveiligheid. We blijven bijvoorbeeld steeds in gesprek over hoe we het nog beter kunnen doen. Dat ondanks de positieve resultaten u toch enkele medewerkers treft die zich niet aan de richtlijnen houden, is niet zoals het hoort. We houden het onderwerp op de agenda en spreken waar nodig medewerkers hier direct op aan.'  

Radboudumc - Nijmegen
'Het Radboudumc heeft veel aandacht voor (hand)hygiëne. De afgelopen twee jaar heeft het Radboudumc extra ingezet op handdesinfectie conform de richtlijnen van de WHO. Inmiddels kunnen wij de UMC-brede compliantie met deze richtlijnen van 77% tonen. Deze interventie heeft de grootste invloed op het voorkomen van infecties bij patiënten.

Daarnaast zijn er 'aanpalende' terreinen die wij in het kielzog van dit grote project meenemen, onder meer schoonmaakbeleid en beleid t.a.v. kleding en sieraden die eveneens een rol spelen bij infectiepreventie.  Zodra medewerkers een witte jas dragen, mogen zij geen sieraden dragen. Dat er twee medewerkers met een ring, respectievelijk een horloge gesignaleerd zijn, is dan ook niet conform beleid van het Radboudumc. We hebben dit signaal bij de afdelingen onder de aandacht gebracht.'  

Van Weel Bethesda ziekenhuis - Dirksland
'Uiteraard betreuren wij de ervaring van uw onderzoek zeer. Juist kwaliteit van zorg en de veiligheid van onze patiënt is voor ons ziekenhuis een belangrijk speerpunt waar we continu aan werken en waar we continu naar verbetering streven. De afdeling Verloskunde/ Gynaecologie, die op dit moment inderdaad een verbouwing ondergaat, behoeft in dit geval juist onze prioriteit. Tijdens een bouwproces is het extra lastig om de hygiëne te garanderen. Iets wat daarom juist onze aandacht heeft.

We doen dan ook ons uiterste best om tijdens het bouwproces de hygiëne te waarborgen. Onder andere door het opstellen van een PRI (prospectieve risico analyse) met daarin vastgelegd welke maatregelen we hiervoor nemen. Denk aan de plaatsing van stofschotten en stofmatten, extra frequente schoonmaakdiensten en de dagelijkse monitoring door ons team hygiënisten. Ons streven is inderdaad om de genoemde deuren zoveel mogelijk dicht te laten maar door al het logistieke verkeer op de afdeling is dat helaas niet altijd mogelijk. Uw mysteryguest heeft onze afdeling helaas op zulke momenten getroffen.' 

Bekijjk ook:

Nieuw & interessant

  • ziekenhuis-keurmerken-ster
    6 okt.

    Keurmerken ziekenhuizen gekeurd

    Bij sommige ziekenhuizen vliegen de vinkjes en pluimen je om de oren. Maar bieden zulke keurmerken eigenlijk waardevolle keuze-informatie voor de patiënt? Niet altijd, blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond.
  • glurende websites nieuwsbericht
    Nieuws  |  14 sep.

    Hardleerse gezondheidssites blijven privacy schenden

    Veel gezondheidswebsites plaatsen nog steeds commerciële cookies zonder toestemming van de bezoekers. Dit blijkt uit een herhaalonderzoek van de Consumentenbond naar websites die informatie bieden over ziektes en verslavingen.
  • privacy op het internet man cafe
    13 jul.

    Privacy online zelftests

    Gerenommeerde bedrijven bieden medische zelftests aan via internet. Handig! Totdat je ontdekt dat je gegevens op straat liggen, omdat de beveiliging van deze websites niet in orde is.
  • de beste behandling

    Boek: De beste behandeling

    Zelf meebeslissen als je ziek bent? Over bijvoorbeeld therapie en medicijnen? In het boek 'De beste behandeling' staat informatie over 41 chronische ziektes. Van migraine en dementie tot kanker en diabetes.