Soorten luchtvervuiling in huis

Fijnstof 

Fijnstof ontstaat als bijproduct van verbranding. Dus wanneer je iets verbrandt, bijvoorbeeld hout of kolen. Maar ook wanneer je kaarsen brandt, een elektrisch broodrooster gebruikt of kookt met gas. Ook een moderne ecodesign houtkachel vervuilt de lucht. Niet alleen in het huis waar de kachel staat, maar ook bij  buren waar ventilatiesystemen de houtrook naar binnen halen (bron: rgo.dk (pdf)).

Als je langdurig veel fijnstof inademt, kan het in de loop van de tijd je luchtwegen ontsteken en het risico op long- en hartaandoeningen verhogen. Het RIVM heeft uitgebreide informatie over de gezondheidseffecten van fijnstof. 

• Fijnstof komt al snel in je neus, keel en ogen. Net als pollen, wat je goed merkt als je hooikoorts hebt.
• Fijner stof kan tot in je longen komen.
• Ultrafijnstof is kleiner dan 0,1 micrometer kan uiteindelijk in je hele lichaam terechtkomen.

In theorie helpt regelmatig schoonmaken om van het fijnstof in je huis af te komen. Maar als je op de verkeerde manier schoonmaakt, dwarrelt eerder neergedaald stof juist weer de lucht in. Dit kan gebeuren als je spullen afstoft met een stofdoek, of als je een slechte stofzuiger gebruikt. Zorg dus voor een goede stofzuiger en microvezeldoeken om het stof zoveel mogelijk vast te houden.  

Gassen 

'Gassen' is de brede verzamelnaam voor stoffen die in gasvorm in de lucht voorkomen. Apparaten die brandstof verbranden, stoten gassen uit, waaronder koolstofdioxide (CO2), stikstofdioxide (NO2) en koolmonoxide (CO). 

Koolstofdioxide
Koolstofdioxide wordt geproduceerd door menselijke ademhaling en door verbrandingsprocessen. Als je langdurig veel CO2 inademt, kun je slaperig worden. Je kunt ook minder goed denken en hoofdpijn krijgen of duizelig worden. 

Stikstofdioxide
Stikstofdioxide wordt geproduceerd door verbranding. In huizen met bijvoorbeeld gasfornuizen of vrijstaande gaskachels is er binnenshuis vaak meer NO2 dan buitenshuis. Dit kan je luchtwegen gevoeliger maken. Je reactie op allergenen zoals huisstofmijt verergeren en de ogen, neus, keel en luchtwegen irriteren. 

Koolmonoxide
Koolmonoxide is een sluipend gevaar in ieder huis, want het is een dodelijk en reukloos gas. Het ontstaat bij alle verbrandingsprocessen. Oók bij moderne cv-ketels. Naast voorkomen is het zeker verstandig om koolmonoxidemelders te plaatsen.  

Lees meer over:  
Koolmonoxide: reukloos en dodelijk
Planten in de slaapkamer

Vluchtige organische stoffen (VOS) 

Vluchtige organische stoffen (VOS/VOC’s) zijn een specifieke subgroep van gassen. Het zijn stoffen die bij kamertemperatuur makkelijk verdampen en daardoor als gas in de lucht terechtkomen. VOS komen voor in allerlei materialen en ontstaan tijdens het koken, door niet-elektrische verwarming zoals een houtkachel en door verf of meubelpoets. 

Verschillende klassen vluchtige stoffem hebben verschillende risiconiveaus:

• Benzine- en sigarettenrook, verf en oplosmiddelen kunnen benzeen bevatten: een hoog risico (carcinogeen).  

• Citroen- en dennengeuren die worden gebruikt in geparfumeerde toiletartikelen en badkamerreinigers vormen een (lager) risico.

Vluchtige stoffen kunnen reageren met ozon uit de buitenlucht. Vooral bij warm weer kan het gas formaldehyde ontstaan, of andere irriterende stoffen. Formaldehyde kan vrijkomen uit nieuwe meubels, lino, tapijt, stoffen, beddengoed, lijmen en isolatie. Formaldehyde is een longirritant die allergische reacties kan veroorzaken en is in zeer hoge concentraties kankerverwekkend. 

Blootstelling aan zeer hoge niveaus kan symptomen veroorzaken zoals oog-, neus- en keelirritatie, hoofdpijn en misselijkheid. Op de lange termijn kunnen de lever, nieren en het centrale zenuwstelsel beschadigen.

Wat doet een luchtreiniger hiertegen? 

Een luchtreiniger pakt vooral fijnstof aan. Sommige luchtreinigers helpen ook tegen gassen en vluchtige organische stoffen. Tegen welke precies is lastig te zeggen, omdat je altijd maar met enkele stoffen kunt testen. Wij testen met formaldehyde en tolueen.

In ieder geval helpt een luchtreiniger niet tegen CO of CO2: ventileren is daarvoor echt noodzakelijk.