icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Je browser is verouderd.

Update je browser voor meer veiligheid, snelheid en om deze site optimaal te kunnen gebruiken.

Klik hier om te lezen welke browsers geschikt zijn

Consumentenbond.nl

Inloggen

Vul een geldig e-mailadres in

Vul een wachtwoord in

Thermostaten en zoneregeling

De thermostaat regelt de temperatuur in huis. Sommige thermostaten kun je programmeren en andere alleen handmatig bedienen. Tegenwoordig bieden veel energieleveranciers ook ‘slimme’ thermostaten aan. Deze thermostaten ‘leren’ je ritme of bedien je via een app.

Peter van der Wilt

Peter van der Wilt , Expert Energie Bijgewerkt op:6 september 2019

Artikel_thermostaten

Handmatig of programmeren

Met een kamerthermostaat regel je de temperatuur in de belangrijkste ruimte van je woning. Op de thermostaat zie je hoe warm het is en stel je de temperatuur in. De thermostaat geeft dit vervolgens aan de cv-ketel door.

Er zijn grofweg 3 soorten thermostaten:

  • de handmatig bedienbare thermostaat;
  • de programmeerbare klokthermostaat;
  • de ‘slimme’ thermostaat.

Alle soorten zijn er als ‘aan-uit’ en als modulerende thermostaat. De oudere, analoge handmatig bediende thermostaat is altijd van het aan-uit type. De bekendste analoge thermostaat is de draaischijf van Honeywell. Tegenwoordig is van deze ronde aan-uit-thermostaat alleen nog een digitale versie te krijgen.

Klokthermostaten zijn programmeerbaar en regelen het aan- en uitschakelen van de verwarming automatisch. Zo is het 's ochtends bij het opstaan al lekker warm in huis.

Aan-uit thermostaten

Het nadeel van aan-uit thermostaten is dat ze alleen aan de cv-ketel doorgeven dat hij moet branden, niet hoe hard hij moet branden. De ketel draait dan op vol vermogen tot de ruimte waarin de thermostaat hangt op de ingestelde temperatuur is. Op dat moment gaat de ketel uit. De ketel werkt zo niet efficiënt, omdat het hr-principe (energiezuinigheid van de cv-ketel) niet werkt bij branden op vol vermogen. Dit nadeel kun je wel verkleinen door de aanvoertemperatuur op je cv-ketel lager in te stellen.

Bij analoge aan-uit thermostaten loopt de temperatuur in huis bovendien nog een stukje verder op dan nodig is. Want het water in de leidingen is nog heet op het moment dat de ingestelde temperatuur is bereikt. Met voortdurende temperatuurschommelingen in de woonkamer als gevolg.

Modulerende thermostaten

De cv-ketel op vol vermogen laten branden om het huis op temperatuur te houden is dus zonde van de energie. Dat probleem los je op met een modulerende thermostaat.

Deze leert hoe snel de woning opwarmt en rekent uit welk vermogen daarvoor nodig is. Zo kan hij de woning op temperatuur houden terwijl de cv-ketel op laag vermogen brandt. Let wel op: een modulerende thermostaat werkt niet met een oudere, niet modulerende cv-ketel.

Slimme thermostaten

Fabrikanten noemen sommige thermostaten 'slim'. De claim is dat je hiermee energie bespaart. Hij 'leert' bijvoorbeeld je weekritme. Zo weet de thermostaat wanneer je thuis bent en wanneer niet. Daar wordt de verwarming op aangepast. Al bespaart dit lang niet altijd energie.

Deze thermostaten kun je soms bedienen met een app. Zo kun je op weg naar huis de verwarming aanzetten en kom je thuis in een warm huis. Een slimme thermostaat kan ook nog een klokfunctie hebben. Slimme thermostaten zijn soms modulerend, maar helaas lang niet altijd. Een modulerende klokthermostaat vervangen door een ‘slimme’ aan-uit thermostaat kan tot een lager comfort en hogere stookkosten leiden.

Met de SEEH-subsidie kun je €100 terugkrijgen als je een slimme thermostaat laat plaatsen. Voorwaarde is wel dat je ook 2 isolatiemaatregelen aan de woning laat uitvoeren, want de slimme thermostaat geldt alleen als 'aanvullende maatregel' in de landelijke subsidieregeling. Net als een energieverbruiksmanager of het waterzijdig laten inregelen van je verwarmingssysteem.

OpenTherm thermostaten

Sommige cv-ketels, zoals die van Nefit, zijn alleen geschikt voor een modulerende thermostaat van hetzelfde merk als die van de ketel. Van andere merken kunnen ze zonder aanpassing alleen met een onzuinige aan-uit-thermostaat overweg, maar er zijn adapters verkrijgbaar. Cv-ketels die volgens een zogeheten OpenTherm-standaard werken, kunnen ook modulerende thermostaten van andere merken aan. Thermostaten werken vaak op batterijen, die je dus soms moet verwisselen. Sommige thermostaten krijgen hun voeding via de OpenTherm verbinding met de cv-ketel.

Een thermostaat van de ketelfabrikant kan handige extra functies bieden. Bijvoorbeeld het weergeven van storingscodes. Of het instellen van een klokprogramma voor warm water, zodat de ketel zichzelf niet warm houdt op tijden dat je toch nooit warm water gebruikt.

Vergelijk de geteste cv-ketels en kijk welke geschikt zijn voor 'Open Therm'-verwarming.

Zoneregeling

Sommige ketels zijn met een kleine aanpassing geschikt om 2 verwarmingscircuits onafhankelijk van elkaar aan te sturen. Zo kun je de werkkamer verwarmen zonder de woonkamer, waar de thermostaat hangt, ook warm te stoken. Van de recent door ons geteste ketels heeft volgens de specificaties alleen de Itho Daalderop Base Cube een mogelijkheid voor een 2-zonesysteem.

Gelukkig zijn er veel oplossingen op de markt die je in combinatie met andere cv-ketels voor ditzelfde doel kunt gebruiken. Zo biedt Honeywell 'zoneregelsets' aan. Dan monteer je een elektrische klep op een slimme plek in de retourleiding. De klep communiceert met een tweede thermostaat in, bijvoorbeeld, de badkamer. Zo houd je 2 of meer ruimtes, onafhankelijk van elkaar, op de gewenste temperatuur met dezelfde cv-ketel.

Zo'n zoneregelset vereist wel een extra investering in de regelset en bijbehorende thermostaten. Een installateur kan vertellen of een bepaalde cv-ketel voor zo'n systeem geschikt is.

Tenslotte zijn er ook draadloze zoneregelingen, zonder kleppen in de retourleiding. Bij zo'n systeem heb je nog wel radiatorregelaars en vloerverwarmingregelaars nodig. Voorbeelden zijn de Evohome van Honeywell en de Spider Zonering van Itho Daalderop.

Bekijk onze review van de Honeywell Evohome.

Stadsverwarming

Ook bij stadsverwarming (dan heb je geen eigen cv-ketel) kun je gebruik maken van een (slimme) thermostaat. Wel zo handig, want ook bij stadsverwarming verspil je energie en geld als je de verwarming altijd aan laat staan. Je kunt een thermostaat aansluiten op de centrale cv-klep in de meterkast. Zo kun je ook zien op welke kamertemperatuur je de stadsverwarming hebt ingesteld. Bij radiatorknoppen kun je vaak alleen maar raden.

Weekprogramma's, zoneregeling en bediening op afstand zijn ook mogelijk bij stadsverwarming. Vraag een installatiebedrijf of thermostatenfabrikant naar de mogelijkheden bij jou thuis.

Voorkom een miskoop

Met onze test zie je in één oogopslag welke cv-ketels goed zijn. Maar minstens zo belangrijk: je ziet ook welke je beter niet kunt kopen.

De beste cv-ketels

CV ketel 1200x800