Hoeveel lumen heb ik nodig? Zo kies je de juiste lamp

Wat betekent Lumen?

Lumen (lm) is de hoeveelheid licht die een lamp uitstraalt. Hoe meer lumen, hoe feller het licht. Met lumen kun je verschillende lampen goed met elkaar vergelijken, zoals een halogeenlamp, spaarlamp of ledlamp. 

En watt dan?

Voordat de ledlamp de standaard werd, werd de lichthoeveelheid van lampen uitgedrukt in watt. Dit werkte goed toen lampen nog gloeilampen waren. Met ledlampen is 'watt' niet de beste manier om te weten welke lamp je moet kopen. Watt geeft aan hoeveel elektrisch vermogen de lamp geeft, niet hoeveel licht. Daarvoor kijk je naar de hoeveelheid 'lumen'. Daarom staat lumen groter op de verpakking van een lamp aangegeven dan watt.

Lumen vergelijken met watt

In de tabel hieronder hebben we lumen vergeleken met watt. Dat doen fabrikanten ook. Op het doosje van een ledlamp staat bijvoorbeeld dat hij 470 lumen is en dat dat overeenkomt met een gloeilamp van 40 watt.
 

Hoeveel licht is dat? 

• Met 800 lumen kun je makkelijk een kamer verlichten.
• Een led van 200 lumen is geschikt voor een schemerlamp.
• Meerdere sfeerlampjes bij elkaar, bijvoorbeeld in een kroonluchter, moeten niet veel meer dan 100 lumen per stuk zijn.
• 50 lumen is vergelijkbaar met een gloeilampje van een zo'n 5 watt. Zulke ledlampen kunnen lastig te vinden zijn in de winkel. Maar er is wel veel keuze in bijvoorbeeld ledlampen van 0,5 watt. Die kun je als sfeer- of nachtlampje gebruiken.

Let op: De tabel geldt voor rondschijnende lampen (peertjes), niet voor spots (reflectorlampen). In de lichtbundel van een spot is het licht feller. Daarom hoeft een spot minder lumen te hebben dan een peertje om hetzelfde effect te hebben. Reken voor spots ongeveer hiermee:

• Als je een 35 watt halogeenspotje vervangt, heb je zo’n 250 lumen nodig.
• Voor een 50 watt halogeenspot, heb je zo’n 350-400 lumen nodig.

Vaak staat op de verpakking van een ledspot ook welk wattage halogeenspot hij vervangt.

Hoeveel lumen heb je nodig per ruimte?

Hoeveel lumen je nodig hebt, verschilt per ruimte. In de keuken is bijvoorbeeld meer licht gewenst dan in de slaapkamer. In de onderstaande tabel geven we per ruimte een richtlijn.

Hou er rekening mee dat de ideale hoeveelheid licht ook afhangt van factoren zoals:

• De indeling van de kamer
• De grootte van de kamer
• De plafondhoogte
• De kleur van de muren
• Je persoonlijke voorkeur

Dimmer

Omdat je niet op elk moment dezelfde hoeveelheid licht nodig hebt, kan een dimmer handig zijn. Steeds meer ledlampen zijn geschikt om te dimmen. Een dimmer kan in de lichtschakelaar worden ingebouwd. Of je bedient hem met een afstandbediening, of via een app op je telefoon.

Lumen en lux, hoeveel is genoeg?

Lumen is een maat voor de totale hoeveelheid licht die een lamp uitstraalt. Dat is dus onafhankelijk van de afstand tot de lamp. De hoeveelheid licht op een oppervlak, bijvoorbeeld je werktafel, druk je uit in lux. Een lamp van 1000 lumen zorgt voor meer lux op je bureau dan eentje van 500 lumen die op dezelfde afstand hangt en dezelfde stralingshoek heeft.

Maar: als de lamp van 500 lumen veel dichterbij hangt, kan die voor meer lux zorgen. De verlichtingssterkte op je bureau is dan groter. Je moet dus eerst weten hoe dichtbij de lamp bij plek komt die hij moet verlichten. Dan pas kun je bepalen hoe 'sterk' die lamp moet zijn.

Voorbeeld
In plaats van een lamp van bijvoorbeeld 500 lumen kies je een sterkere lamp en deze hang je wat verder van het te belichten oppervlak. Dan zal de verlichtingssterkte op dat oppervlak ongeveer gelijk blijven. Maar je maakt het contrast tussen licht en donker een stuk kleiner. Dat kan prettiger zijn als het om een werkplek gaat.

Bij het uitlichten van een kunstwerk, of sfeerverlichting is dat vaak juist minder gewenst. In dat laatste geval kun je beter een lamp - vooral een spot - met minder lumen dichterbij plaatsen. 

Wil je het precies aanpakken? Gebruik deze vuistregel: als je een lamp 2 keer zo dicht bij een oppervlak plaatst, wordt het 4 keer zo sterk belicht.

Probeer vooral verschillende lampen en opstellingen uit om te zien wat beter bevalt. Ledlampen zijn niet meer zo duur als voorheen. En als een lamp voor de ene plek toch minder geschikt is kun je 'm vaak nog wel ergens anders gebruiken.

Je kunt natuurlijk ook, vooral bij een speciaalzaak, vragen of je nog mag ruilen als je er thuis achterkomt dat het net niet is wat je zocht.

Wat is de zuinigste lamp?

Aan het energielabel zie je hoe zuinig de lamp is. Het aantal lumen gedeeld door het aantal watt bepaalt hoe efficiënt en dus energiezuinig de lamp is.