icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Hoe zit mijn energierekening in elkaar?

Als de jaarlijkse energierekening op de mat valt, vraag je je misschien af: hoe controleer ik of de rekening klopt? Wat voor posten staan daar eigenlijk allemaal op? Wij leggen je energierekening stap voor stap uit.

Jonne Hage

Jonne Hage , Expert Woning & Huishouden Bijgewerkt op:8 november 2018

Artikel_energierekening

Indeling energierekening

Een energieleverancier mag zelf bepalen hoe zijn energierekening er precies uitziet. Er is een vrijwillige richtlijn en de verschillen tussen de energieleveranciers zijn groot. Maar globaal kun je deze posten terugvinden:

A. Leveringskosten

1. Variabele/verbruikskosten

2. Vaste leveringskosten/vastrecht

B. Netbeheerkosten

3. Periodieke aansluitvergoeding of vastrecht voor aansluiting

4. Capaciteitstarief

5. Meettarief

C. Belastingen en overheidsheffingen

6. Energiebelasting

7. Vermindering energiebelasting

8. Opslag duurzame energie

9. Btw

D. Overige kosten en overzichten

10. Overigen

11. Verrekening termijnbedragen

12. Overzicht reeds betaalde bedragen

13. Nieuw voorschotbedrag

14. Overzicht verbruik

15. Vergelijking eerdere perioden

De energierekening bestaat dus uit veel onderdelen. Het onderdeel Leveringskosten (A) verschilt per energieleverancier: die kosten kun je dus beïnvloeden door je keuze voor een leverancier. De onderdelen B en C kun je niet beïnvloeden door van leverancier te wisselen. Het onderdeel 'belasting' (C) wordt steeds groter en bedraagt inmiddels bijna de helft van de energierekening. Je kunt de kosten bij zowel A als C verlagen door energie te besparen.

De posten A, B, C en D met subonderdelen lichten we hieronder verder toe. Aan de hand van een voorbeeld energierekening (pdf) zie je hoe de jaarafrekening eruit kan zien. De letters en nummers in het voorbeeld komen overeen met de kostenposten die we hieronder toelichten.

Bij sommige leveranciers, zoals die in het voorbeeld, bestaat de energierekening uit een kort overzicht van alle kosten en vervolgens een specificatie.

A. Leveringskosten

Dit zijn de daadwerkelijke kosten van gas en stroom. De hoogte van leveringskosten verschilt per energieleverancier. Ze maken bij gemiddeld verbruik (3000 kWh stroom, 1500 m3 gas) minder dan 40% uit van de energierekening.

Je kunt je energierekening verlagen door minder gas en stroom te gebruiken, door energie te besparen en bijvoorbeeld je huis te isoleren. Met zonnepanelen kun je zelfs alle verbruikskosten voor elektriciteit van je rekening krijgen. Je kunt ook overstappen naar een andere energieleverancier. Doe mee met ons Energiecollectief of bekijk de tarieven in onze Energievergelijker en stap meteen over.

De leveringskosten bestaan uit:

1. Variabele/verbruikskosten

Dit zijn de kosten voor het gas en de stroom die je hebt gebruikt. De leverancier bepaalt de hoogte van het tarief. Het tarief wordt vermenigvuldigd met je energieverbruik.

Voor stroom kun je een dubbele of enkele meter hebben. Gebruik je een enkele meter dan betaal je altijd hetzelfde tarief, ongeacht het moment waarop je stroom gebruikt. Gebruik je een dubbele meter dan betaal je in de ‘daluren’ (meestal vanaf 23:00 uur en in het weekend) een lager stroomtarief dan in de ‘piekuren’. In de voorbeeldnota is sprake van een dubbele meter: er wordt stroom tegen ‘normaaltarief’ en tegen ‘laagtarief’ geleverd.

Als je zonnepanelen hebt zal er ook teruglevering op je energierekening staan.

2. Vaste leveringskosten (of Vastrecht)

Dit is een vast tarief dat de energieleverancier bepaalt. Je betaalt dit altijd, ongeacht je verbruik.

Sommige leveranciers hanteren een relatief laag leveringstarief en een hoog bedrag voor het vastrecht. Of andersom. Bekijk daarom in onze energievergelijker wat je in totaal met jouw verbruik kwijt zult zijn voordat je je laat lokken door een laag leveringstarief of een laag vastrecht.

Bij gaslevering staat de 'Regiotoeslag' op de rekening. Dit is een toeslag die wordt geheven aan de hand van je woonafstand tot de gasbron in Groningen. Sinds 1 januari 2018 mogen leveranciers deze niet meer als aparte kostenpost op de nota zetten maar moeten ze deze opnemen in hun leveringskosten.

B. Netbeheer- of transportkosten

Dit zijn de kosten voor het transport van stroom en gas door de netbeheerders, zoals Stedin of Liander. Iedereen moet deze kosten aan de leverancier betalen. Deze draagt het af aan de netbeheerder. Je kunt deze kosten niet beïnvloeden want je bent gebonden aan het stroom- en gasnetwerk van je woonplaats. Je kunt dus niet overstappen van netbeheerder. De netwerktarieven worden bepaald door de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Ze maken bij gemiddeld verbruik minder dan 20% uit van de energierekening.

Niet alle leveranciers splitsen deze kosten uit op de nota, maar ze bestaan uit:

3. Periodieke aansluitvergoeding of vastrecht voor aansluiting

Bedrag voor het beheer van de aansluiting. Dit bedrag is onafhankelijk van je energieverbruik.

4. Capaciteitstarief en vastrecht

Een tarief voor het energietransport. Dit bedrag is onafhankelijk van je energieverbruik, maar wel afhankelijk van de grootte van je aansluiting. De verschillende aansluitingen zijn in groepen ingedeeld. Hoe groter de aansluiting, hoe meer je betaalt.

Let op dat je niet een te grote aansluiting hebt. Voor een te grote aansluiting betaal je jaarlijks honderden euro's meer. Ook kunnen de kosten voor het verhelpen van een storing bij grote aansluitingen flink hoger liggen.

Controleer daarom je elektriciteits- en gasaansluiting. Het makkelijkst is het om het aan je netbeheerder te vragen. Als je denkt dat de aansluiting te groot is, kun je dit laten controleren en vervolgens laten verkleinen door een erkend installateur of via www.mijnaansluiting.nl. Sommige netbeheerders vergoeden de kosten van het verkleinen van de aansluiting. Ook dit kun je bij je netbeheerder navragen. Je kunt zelf nagaan wie je netbeheerder is.

5. Meettarief

Kosten voor het gebruik en beheer van de elektriciteits- en gasmeter. Een dubbele meter is niet duurder dan een enkele.

C. Belastingen of overheidsheffingen

De overheid heft belasting op energie. De leverancier brengt die bedragen in rekening en draagt ze af aan de overheid. Die stelt de tarieven vast. Ze maken bij gemiddeld verbruik zo'n 45% uit van de energierekening.

6. Energiebelasting of energieheffing

Omdat veel energie nog steeds uit niet-duurzame bronnen komt en milieubelastend is, probeert de overheid met deze belasting het energieverbruik te beperken. Hoe meer energie je verbruikt, hoe meer energiebelasting je betaalt. Je kunt dat verminderen door energie te besparen.

7. Vermindering energiebelasting of heffingskorting

Een vast bedrag dat wordt afgetrokken van de energiebelasting. De overheid vindt dat iedereen een bepaalde hoeveelheid elektriciteit en gas nodig heeft om te kunnen leven en geeft daarom compensatie op de energiebelasting. In 2018 bedraagt de vermindering € 373 per elektriciteitsaansluiting met een verblijfsfunctie.

8. Opslag duurzame energie (ODE)

Heffing die bestaat sinds 1 januari 2013. De opbrengsten worden gebruikt voor het duurzaam opwekken van energie (door energieproducenten). De heffing wordt berekend per kWh stroom en m³ gas en is dus afhankelijk van je verbruik. Bij een gemiddeld energieverbruik bedraagt de ODE in 2019 €135. De heffing wordt elk jaar verhoogd.

9. Btw

Over alle kosten voor levering, transport/netwerk, meterhuur en belasting betaal je 21% btw.

D. Overige kosten en overzichten

10. Overige producten, diensten en heffingen

Vroeger werden overheidsbelastingen, als voor afvalstoffen en riolering via de energierekening geheven. Dat gebeurt nu niet meer. Tegenwoordig staan er bijvoorbeeld nog eventuele administratiekosten of kortingen onder deze post.

En verder:

11. Verrekening met reeds betaald bedrag

Maandelijks betaal je een voorschotbedrag. Op de jaarafrekening wordt het bedrag dat je daardoor al hebt betaald, verrekend met het bedrag dat je in totaal moet betalen. Heb je te weinig betaald, dan moet je bijbetalen. Heb je te veel betaald dan krijg je een bedrag terug. Of het wordt verrekend met het eerste voorschot dat je na de jaarafrekening moet betalen.

12. Overzicht reeds betaald bedrag

Een overzicht van hoeveel je elke maand als voorschot hebt betaald.

13. Specificatie nieuw voorschotbedrag

Op basis van de verwachtingen voor de energiekosten en van je energieverbruik van het afgelopen jaar stelt de leverancier een nieuw voorschotbedrag vast. Je kunt om verlaging of verhoging van het voorschotbedrag vragen, maar de leverancier hoeft dit verzoek niet in te willigen. Soms kun je het voorschotbedrag zelf aanpassen als je inlogt op de website van je energieleverancier. Vaak is een verlaging van maximaal 20% zonder verder gedoe mogelijk. Schat wel eerst goed in wat je jaarverbruik is, want natuurlijk is de kans op bijbetalen aan het eind van je contractjaar groter bij een laag voorschotbedrag dan bij een hoger voorschotbedrag.

14. Overzicht elektriciteits- en gasverbruik

Een overzicht van de hoeveelheden stroom en gas die je hebt verbruikt. Daarbij wordt er bij een dubbele meter onderscheid gemaakt tussen laag en hoog of normaal tarief. En staat er hoeveel stroom je eventueel hebt teruggeleverd met zonnepanelen.

De hoeveelheid energie die een m3 gas levert varieert. De Gasunie stelt deze waarde vast. Als deze waarde anders is dan de waarde die de netwerkbeheerder hanteert, wordt het verschil via de correctiefactor verrekend. Deze factor ligt meestal tussen 1,0 en 1,3. Deze factor vind je terug bij het overzicht van het elektriciteits- en gasverbruik.

15. Verbruik vergeleken met eerdere perioden of historisch verbruik

Eventueel staat er een overzicht van je verbruik door de jaren heen op de energierekening. Hiermee kun je zien of je meer of minder energie bent gaan verbruiken. Dat kan tegenwoordig nauwkeuriger met een energieverbruiksmanager.

Energierekening nog lang niet begrijpelijk

De hierboven uitgelegde onderdelen kom je dus tegen op je energierekening, maar die rekening ziet er niet bij alle energieleverancier hetzelfde uit. En de duidelijkheid laat daarbij nog wel eens te wensen over. In de wet staat echter dat energieleveranciers hun klanten volledig, duidelijk en juist moeten informeren. Ook de Autoriteit Consument en Markt (ACM) constateert deze gebreken, en heeft de energieleveranciers gevraagd om die rekeningen transparanter te maken. Het is belangrijk dat je als consument deze rekeningen begrijpt, omdat je daarin je werkelijke kosten ziet (na verrekening van voorschotten). En die moeten kloppen met de afspraken in het contract dat je afsloot bij deze energieleverancier.

De ACM roept consumenten op onduidelijke rekeningen te melden. Neem contact op met ConsuWijzer als je vindt dat je jaar- of eindafrekening niet duidelijk is. Als je bijvoorbeeld bovengenoemde posten niet duidelijk kunt terugvinden. Een kritische opstelling van consumenten dwingt bedrijven tot betere service, scherpere prijzen en innovatie.

Tip: houd door het jaar heen je energieverbruik bij door het tweemaandelijks kosten- en verbruiksoverzicht te bekijken. Je krijgt dit van je energieleverancier als je een slimme meter hebt. Of gebruik een energieverbruiksmanager.

Ook interessant:

Check je energieverbruik met Huisbaasje

Huisbaasje is jouw persoonlijke energiemaatje en waakt over je energieverbruik. Hij bestaat uit een meetset en een app. De meetstekkers passen op alle energiemeters en de Huisbaasje-app geeft je inzicht en bespaartips. Zo verlaag je eenvoudig je verbruik. Fijn voor je portemonnee en nog duurzaam ook.

Meer informatie

Huisbaasje-