icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Bespaar met het Energiecollectief |

Schrijf je nu in

Energiecollectief icon

HDR (High Dynamic Range)

Steeds meer televisies die op de markt verschijnen ondersteunen HDR, oftewel High Dynamic Range. Deze televisies moeten ervoor zorgen dat het beeld nog realistischer en mooier lijkt. We bekijken hoe deze techniek werkt en wat het verschil is in de praktijk.
Arjen Oving
Arjen Oving

Expert Elektronica


HDR: High Dynamic RangeSDRvsHDR lengte

Een van de nieuwste technieken op televisies is HDR, wat staat voor High Dynamic Range. Deze techniek levert in principe een groter contrast en kleurbereik, waardoor beelden nog realistischer en spectaculairder ogen.

Dat klinkt als een goede stap vooruit voor de beeldkwaliteit, maar wat is het precies en hoe pakt het in de praktijk uit voor de kwaliteit?

Wat is HDR?

Met HDR wordt extra informatie toegevoegd aan het beeldmateriaal. Het gaat om extra informatie over het contrast, de helderheid en de kleuren van het beeld. Vooral bij beelden met zowel zeer donkere als zeer lichte onderwerpen zorgt dat voor een nog levendiger plaatje dan met het huidige 'Standard Dynamic Range (SDR)'.

De lichte delen worden nog lichter en de donkere delen nog donkerder weergegeven met HDR dan op een gewone televisie zonder HDR.

De camera’s die in de filmindustrie gebruikt worden, kunnen veel meer opnemen dan tv's tot nu toe konden weergegeven. Het idee van HDR is dat deze rijke informatie bewaard blijft tijdens de verdere productie van het beeld. Zo kan het ook op de televisie worden weergeven, met het doel dat de kijker een rijker beeld kan waarnemen.

Kleurbereikkleurbereik HDR

Naast meer informatie over het contrast en de helderheid, wordt ook meer kleurinformatie opgenomen met HDR. In het figuur met het kleurenspectrum geeft de buitenste driehoek aan welke kleuren er in HDR beeldmateriaal gebruikt kunnen worden (rec.2020). De binnenste driehoek laat de huidige standaard zien (rec.709).

Verschillende benamingen HDR

Het vergelijken van HDR-functies van de verschillende tv-fabrikanten is lastig. Ze gebruiken vaak eigen termen, waarbij onduidelijk is wat elke fabrikant nu precies verstaat onder HDR. Zo maakt LG onderscheid tussen HDR Super, HDR Pro en HDR Plus, om aan te geven dat deze tv’s in meer of mindere mate met HDR-beeldmateriaal overweg kunnen. Samsung gebruikt de term HDR1000, Panasonic spreekt over HDR Pro en Sony zet een logo '4K-HDR' op de televisies.

Ultra HD Premium logoUltraHDpremium

Er is wel een logo waarbij duidelijker wordt wat de televisie minimaal kan met betrekking tot het HDR-signaal: het Ultra HD premium logo. Niet heel veel tv’s voeren momenteel dit logo. Dat heeft te maken met de stevige eisen die het logo stelt aan techniek van de tv’s. Daarnaast is het ook een keus van de fabrikant zelf om dit logo wel of niet te gebruiken. Dat het logo ontbreekt wil dus niet zeggen dat een tv niet geschikt is voor HDR. Vraag daarom altijd meer informatie over de tv.

Wat wordt de standaard?

Er bestaan verschillende protocollen voor HDR en het is nog lang niet zeker welk protocol op de langere termijn de overhand gaat krijgen. De belangrijkste 3 protocollen bestaan nu gewoon naast elkaar: 

  • Vrijwel alle HDR-tv’s van dit moment kunnen overweg met het HDR10 protocol. Dit HDR-protocol vinden we vooral terug op ultra hd blu-rayschijfjes. 
  • Een ander protocol is Dolby Vision dat door Dolby is ontwikkeld. Bij sommige online videodiensten zoals Netflix zijn programma's met Dolby Vision te vinden. Niet alle HDR-tv's zijn geschikt voor dit protocol. Het is onduidelijk of deze tv's later wel geschikt gemaakt kunnen worden via een software-update.
  • De BBC en NHK (Japanse omroep) hebben een eigen HDR-protocol ontwikkeld - HLG genoemd - dat specifiek gericht is op de televisiewereld. Steeds meer HDR-tv's ondersteunen dit protocol al, maar lang niet allemaal nog. Het is nog onduidelijk of deze tv's later wel geschikt gemaakt kunnen worden voor HLG middels een software-update.  

HDR nog niet in tv-signaal

Om de techniek op de tv te laten werken moet het beeldsignaal voorzien zijn van HDR-informatie. Het moet dus in het signaal zitten dat binnenkomt en dat is op dit moment nog niet het geval. Gewone televisie-uitzendingen, zoals van NPO 1,2, 3, RTL 4 of SBS 6, zijn nog niet eens in ‘gewoon’ ultra hd, laat staan met HDR. Het zal nog wel een aantal jaar duren voordat dergelijke uitzendingen in HDR worden weergegeven.

Online loopt voor

Voor een eventuele doorbraak van HDR moeten we dan ook kijken naar online-videodiensten. Deze diensten kunnen zich makkelijker aanpassen dan de traditionele tv-zenders.

  • Momenteel zijn er al een paar series met HDR bij Netflix. Je moet voor HDR beeld wel een Premium abonnement van €12 per maand afnemen.
  • Ook Amazon Prime biedt een aantal series aan in HDR kwaliteit.
  • YouTube geeft gebruikers sinds kort ook de mogelijkheid om HDR-video’s te uploaden.

Netflix logoAmazon Prime Video Logo

We verwachten wel dat er steeds meer HDR–beeldmateriaal beschikbaar komt en dat ook andere online-videodiensten dit gaan aanbieden.

Blu-ray met HDR

Verder zijn er sinds 2016 films op ultra hd blu-ray-schijfjes te koop en deze kunnen ook HDR-informatie bevatten. Om deze af te spelen heb je wel een nieuwe ultra hd blu-rayspeler nodig, al is het aantal modellen waar je uit kunt kiezen nog wel beperkt. Plus dat je dus bereid moet zijn om opnieuw in apparatuur en schijfjes te investeren.

Omdat veel films en video’s tegenwoordig in ultra hd (4K) of een nog hogere resolutie worden gemaakt, verwachten we wel dat het aanbod van titels in ultra hd met HDR de komende jaren behoorlijk zal groeien.

Beeldkwaliteit HDR op huidige tv’s

In onze reguliere tv-test testen we ook of HDR iets toevoegt aan de gewone ultra hd-beeldkwaliteit. Dat blijkt helaas nog maar weinig het geval:

  • Veel tv’s worden naar een specifieke beeldinstelling gezet zodra de tv herkent dat er beeldmateriaal met HDR wordt afgespeeld. Die instelling is soms minder goed dan de best mogelijke instelling van de tv.
  • Soms ‘vergist’ de HDR-functie zich en toont per ongeluk ook donkere delen helder, zoals bij ondertiteling.
  • Op sommige tv’s verbetert de ultra hd beeldkwaliteit wel iets met de HDR-functie aan, maar is de voortuitgang eigenlijk maar marginaal.

HDR is ook een lastige techniek voor lcd-led tv’s, omdat het voor deze tv’s best moeilijk is om verschillende hoeveelheden licht tegelijkertijd naar verschillende plekken van het scherm te sturen. Dat is namelijk nodig om een hoger contrast te realiseren.

Bij oled-televisies speelt dit probleem minder, omdat bij dit type tv de helderheid van elke pixel individueel geregeld kan worden. HDR kan daardoor makkelijker een positief effect hebben op de beeldkwaliteit bij een oled-tv, zoals we zagen bij de geteste LG OLED55B6V. Lees meer over de werking van lcd-led en oled televisies.

Conclusie

Op dit moment voegt HDR niet altijd iets toe aan de daadwerkelijke beeldkwaliteit bij veel HDR-tv's. En soms doet het er zelfs afbreuk aan. Het verschilt namelijk behoorlijk per tv. Kijk dan ook in onze testresultaten of HDR ook daadwerkelijk iets oplevert wat beeldkwaliteit betreft bij de gewenste tv.

Ook is het de vraag of de huidige HDR-tv’s wel helemaal toekomstbestendig zijn. Zo is het nog niet duidelijk welke HDR-protocollen er bijvoorbeeld in de televisiewereld gebruikt gaan worden in de toekomst. De belofte van HDR biedt wel potentieel voor de toekomst, maar dan moet de techniek in de tv’s een stuk beter worden zodat het echt goed uit de verf komt.

Bekijk ook:

Nieuwste artikelen