icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Eigen risico zorgverzekering: hoe werkt het?

Het verplichte eigen risico van de zorgverzekering is €385. Maar niet alle zorgkosten vallen hieronder. Hoe werkt eigen risico? Wanneer moet je het betalen? En wat is het verschil met de eigen bijdrage? Wij geven je uitleg over het eigen risico van de zorgverzekering.
Sandra Mul

Sandra Mul , Expert Geld & Verzekering Bijgewerkt op: 29 december 2021

Zorg - Dienstverlening

Wat is het verplichte eigen risico?

Voor de basisverzekering heeft elke volwassene een verplicht eigen risico van €385. Zowel in 2021 als in 2022. Dat betekent dat je de eerste €385 aan zorgkosten die je hebt, zelf moet betalen. Pas daarna betaalt je zorgverzekeraar de kosten.

Het eigen risico geldt per persoon. Je kunt deze kosten niet met iemand delen. En er is geen no-claim-regeling. Je krijgt dus geen geld terug als je geen of lage zorgkosten maakt. 

Sommige kosten vallen hier niet onder

Met een verplicht eigen risico van €385 ben je niet automatisch €385 kwijt. Sommige zorgkosten vallen namelijk niet onder het eigen risico. Dus die hoef je daar niet van te betalen. Alleen zorgkosten die wel onder het eigen risico vallen, gaan daar vanaf. Maar daarbij geldt: zijn die kosten lager dan €38? Dan betaal je die zorgkosten en ben je dus niet je volledige eigen risico kwijt.

Wat is het vrijwillig eigen risico?

Naast het verplichte eigen risico, bestaat er ook vrijwillig eigen risico. Daarmee kun je korting krijgen op je premie. Gebruik onze keuzehulp eigen risico om te zien of het verstandig is om het eigen risico te verhogen.

Wat valt er onder het eigen risico zorgverzekering?

Het eigen risico geldt voor de meeste zorg uit de basisverzekering. Denk aan een ziekenhuisopname, sommige hulpmiddelen en medicijnen. Vaak zijn de kosten van een ziekenhuisbehandeling lager dan het eigen risico. Je betaalt de rekening dan zelf. Het loont daarom om prijzen te vergelijken.

Wat valt er niet onder het eigen risico?

Niet alle medische zorg telt mee voor het verplichte eigen risico van €385. Voor de volgende zorg krijg je géén rekening van de zorgverzekeraar:

  • Zorg door de huisarts.
  • Verloskundige zorg.
  • Kraamzorg.
  • Artikelen in bruikleen.
  • De griepprik voor mensen met een risico.
  • Gratis bevolkingsonderzoek (bijvoorbeeld naar borstkanker).
  • Zorg die vanuit de aanvullende verzekering vergoed wordt.
  • (Tandheelkundige) zorg uit de basisverzekering voor kinderen tot 18 jaar.
  • Wijkverpleging.

Wel eigen risico bij spoedeisende hulp

Let op bij spoedeisende hulp. Voor een bezoek aan de huisarts of de huisartsenpost geldt geen eigen risico. Voor een bezoek aan de spoedeisende hulp van het ziekenhuis wel. Het is dus verstandig om voor medische hulp eerst naar de huisarts of de huisartsenpost te gaan. Als het nodig is, verwijst de huisarts door naar het ziekenhuis.

Alles wat de huisarts voorschrijft of aanvraagt, wordt wél verrekend met je eigen risico. Zoals medicijnen of een bloedonderzoek. 

Eigen risico kind onder de 18 jaar

Voor kinderen tot 18 jaar hoef je geen eigen risico te betalen. Kinderen zijn verder ook gratis verzekerd voor de basisverzekering. Als je kind 18 wordt, dan moet hij of zij zelf een zorgverzekering afsluiten. Vanaf dat moment geldt er ook eigen risico en betaalt je kind premie voor de basisverzekering.

Kinderen tot 18 jaar zijn ook verzekerd voor zorg uit het aanvullende pakket van de ouder waarbij ze staan ingeschreven. Houd er rekening mee dat verzekeraars voor aanvullende verzekeringen wél extra kosten mogen rekenen voor kinderen.

Wat als je eigen risico op is?

Is je eigen risico op? En gebruik je vervolgens zorg uit de basisverzekering waarvoor normaal een eigen risico geldt? Dan betaalt de zorgverzekeraar de kosten helemaal. Behalve bij een eventuele eigen bijdrage.

Kosten bijbetalen

Let op: Het eigen risico geldt alleen voor de basisverzekering. Een volgemaakt eigen risico heeft dus geen invloed op kosten die je moet bijbetalen voor zorg vanuit de aanvullende verzekering.

Is het eigen risico aftrekbaar? 

Zorgkosten die vallen onder het eigen risico van de zorgverzekering kun je niet aftrekken van de inkomstenbelasting. Dit geldt voor het verplichte eigen risico én voor het vrijwillige eigen risico.

Lees op de website van de Belastingdienst welke zorgkosten je wel kunt aftrekken.

Hoe en wanneer wordt het eigen risico afgeschreven?

De zorgverzekeraar int het eigen risico nadat hij de rekening van de zorgaanbieder heeft ontvangen. Hij heeft daar maximaal 5 jaar de tijd voor. Al zal het vaak veel sneller gebeuren.

De rekening van je zorgaanbieder

Zorgverleners dienen de rekening voor de verleende zorg in bij de zorgverzekeraar. Dat hoeven ze niet te doen in het jaar dat de zorg werd gegeven waarop de eigen risicokosten betrekking hebben. Ze hebben hiervoor de tijd tot het einde van het jaar dat daarop volgt. Ontvangt de zorgverzekeraar de rekening later, dan mogen de kosten niet meer van het eigen risico afgehaald worden.

Via automatische incasso

Vaak wordt het eigen risico via een automatische incasso afgeschreven. Je kunt er ook voor kiezen het eigen risico gespreid te betalen. 

Meestal declareren zorgverleners de rekening direct bij de zorgverzekeraar. Maar dien je zelf een nota in bij je verzekeraar, dan wordt een eventueel eigen risico meteen verrekend met de vergoeding.

Lees er meer over op onze pagina eigen risico betalen

Eigen risico en de ziekenhuisrekening

Voor een ziekenhuisopname wordt je eigen risico gebruikt. Ziekenhuizen werken met wat ze noemen diagnose-behandelcombinaties, DBC's.  Dit beschrijft de hele behandeling, het hele traject van een ziekenhuispatiënt. DBC's bestaan dus uit alle activiteiten van een ziekenhuis en medisch specialist(en) door een bepaalde zorgvraag.

Datum DBC

Een DBC gaat in op de dag van een eerste actie. Dit kan de eerste afspraak met een arts zijn. Maar bijvoorbeeld ook een bloedonderzoek dat de huisarts aanvraagt. Voor het verrekenen van de kosten met je eigen risico wordt deze datum gebruikt. Je kunt dus in 2021 geopereerd worden, terwijl de kosten hiervan worden verrekend met je eigen risico van 2020. 

Een DBC staat maximaal 120 dagen open. In sommige gevallen wordt een DBC eerder afgesloten. Bijvoorbeeld 42 dagen na een operatie. Of 90 dagen na opening van een DBC bij een poliklinische behandeling in het ziekenhuis zonder operatie.

Eigen risico van beide jaren

Is de behandeling na bovengenoemde termijnen nog niet afgerond, dan opent het ziekenhuis een vervolg-DBC. Start de DBC in het ene jaar en wordt in het jaar daarna een vervolg-DBC geopend? Dan wordt het eigen risico van beide jaren aangesproken. 

Vrijstelling verplicht eigen risico door de verzekeraar

Zorgverzekeraars kunnen het verplicht eigen risico voor een deel of helemaal niet in rekening brengen. Je kunt hiervoor in aanmerking komen als je:

  • Naar een zorgverlener gaat met wie de zorgverzekeraar afspraken heeft gemaakt.
  • Gebruikmaakt van geneesmiddelen of hulpmiddelen die de zorgverzekeraar aanraadt.
  • Een preventieprogramma volgt tegen diabetes, overgewicht of hart- en vaatziekten.

In welke gevallen je korting op het verplicht eigen risico krijgt, beslist elke zorgverzekeraar zelf. Kijk hiervoor naar de polisvoorwaarden of neem contact op met je zorgverzekeraar.

Wat is het verschil tussen het eigen risico en de eigen bijdrage?

Naast het eigen risico bestaat er voor sommige zorg ook een eigen bijdrage. Dit betekent dat je voor bepaalde zorg altijd een bepaald bedrag of percentage van de zorgkosten zelf moet bijbetalen. Het maakt niet uit of je nog eigen risico over hebt. Je eigen risico wordt niet verrekend met de kosten die je zelf moet bijbetalen.

Altijd een eigen bijdrage

Zo heb je altijd een eigen bijdrage voor bepaalde medicijnen, kraamzorg, hoortoestellen, orthopedische schoenen en een kunstgebit.

Zo zit het

  • De overheid bepaalt de hoogte van de eigen bijdrage en bepaalt ook voor welke zorg een eigen bijdrage geldt.
  • De eigen bijdrage betaal je altijd zelf, ook als het eigen risico op is. 
  • Maak je zorgkosten waarvoor een eigen bijdrage geldt en heb je nog eigen risico openstaan? Dan betaal je eerst de eigen bijdrage. Het bedrag dat overblijft komt ten laste van je eigen risico. 

Eigen bijdrage Wlz of Wmo

Voor zorg uit de Zorgverzekeringswet moet je soms dus een eigen bijdrage betalen. Er is ook een eigen bijdrage voor zorg die valt onder de Wet langdurige zorg (Wlz) of de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). 

Het Centraal Administratie Kantoor (CAK) berekent en int de eigen bijdragen voor de Wlz en de Wmo. Op de website van het CAK vind je meer informatie. Hier zie je ook hoe je deze maximale eigen bijdrage kunt berekenen. Verder is Regelhulp een handige wegwijzer voor iedereen die zorg en ondersteuning nodig heeft.

Lees ook:

Schrijf je in voor onze gratis e-mails

Blijf op de hoogte van nieuws, acties en tips. Zo bespaar je geld, voorkom je een miskoop én weet je wat jouw rechten zijn als consument.
In onze privacyverklaring lees je hoe we omgaan met je persoonsgegevens en e-mails voor je personaliseren. Afmelden kan altijd.
Artikelen binnen Keuzeadvies

Kies de beste zorgverzekering