icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Bedrijven delen ongevraagd klantgegevens met Facebook

Mailadressen, telefoonnummers, huisadressen: veel bedrijven sturen hun klantbestanden naar Facebook. Met als doel Facebook-gerichte advertenties aan te bieden. Dat mag niet volgens de privacywet tenzij de klant daarvoor toestemming heeft gegeven. De Consumentenbond sprak 17 bedrijven hierop aan. 
Bert Quist
Bert Quist

Expert Geld & Privacy

Bijgewerkt op:  13 november 2017

facebook-advertenties

Het begon allemaal met een klacht van een lid over Nuon. Nuon had contactgegevens ongevraagd aan Facebook doorgegeven. De Consumentenbond onderzocht of er nog meer organisaties zijn die dit doen. Hieruit bleek dat bijvoorbeeld de ANWB de mailadressen van haar leden deelde met Facebook, hoewel zij op de website vermelden geen gebruik van persoonsgegevens door derden toe te laten.

Reacties bedrijven: 'Iedereen doet het'

De ANWB en Nuon zijn waarschijnlijk het topje van de ijsberg. Ons kleinschalige onderzoek leverde al 17 bedrijven op die hun klantbestanden zonder toestemming van de klant naar Facebook sturen om zo betere advertenties voor te kunnen schotelen. Meestal gaat het om mailadressen, maar soms ook om huisadressen, geboortedata en telefoonnummers.

We hebben alle bedrijven om een reactie gevraagd. ‘Bijna iedereen die zo online adverteert doet het’, lieten verscheidene bedrijven weten. Hun eerste verweer is vaak: ‘Maar we versleutelen de gegevens; dus Facebook kan daar niets mee.’ Dat doet volgens de toezichthouder, de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) echter niet terzake.

Gerechtvaardigd belang

Een tweede argument om geen toestemming te vragen, is dat er een ‘gerechtvaardigd belang’ zou zijn. Die bepaling in de privacywet stelt dat bedrijven geen toestemming hoeven te vragen bij een zwaarwegend bedrijfsbelang. Onder andere de KLM en de Postcodeloterij gaven dit op als reden. Volgens de Postcodeloterij valt onder het gerechtvaardigd belang ‘het zo relevant en persoonlijk mogelijk benaderen van consumenten’.

De reactie van AP: 'Direct marketing aan klanten over andere producten mag alleen met toestemming van de klant. Dat de Postcodeloterij zich hier op haar gerechtvaardigd belang kan beroepen, is onjuist.'

Privacywet wordt overtreden

Wij kunnen niet anders concluderen dan dat de Postcodeloterij de wet overtreedt. De Postcodeloterij is niet gelukkig met ons onderzoek: ‘Wij stellen u aansprakelijk voor alle schade die voortvloeit uit uw publicatie’.

De Consumentenbond vindt het ontoelaatbaar dat organisaties ongevraagd klantbestanden met partijen als Facebook delen en oordeelt dat reclame geen ‘gerechtvaardigd belang’ is.

Laatste stand van zaken

Er is ook goed nieuws: naar aanleiding van ons onderzoek zijn de ANWB, Nuon en Oxfam Novib gestopt met het ongevraagd delen van klantbestanden met Facebook. Hieronder een overzicht van alle reacties (en eventuele vervolgacties) van de bedrijven die door ons zijn benaderd:

Gestopt Heroverwegen Gaan door Geen reactie

ANWB

Essent

Bankgiroloterij

Heerlijk.nl

Bijenkorf

KLM

FBTO

Hello Fresh

Nuon

Transavia

KPN/Telfort

Hotels.nl

Oxfam Novib

 

Postcodeloterij

 

   

Vakantieveilingen

 
   

Vriendenloterij

 
   

Persgroep

 

Update: 1 november 2017

Kamervragen naar aanleiding van ons onderzoek

SP-Kamerleden Hijink en Van Nispen hebben minister Dekker van Rechtsbescherming op 9 november Kamervragen gesteld naar aanleiding van ons onderzoek.

Kort samengevat willen zij het volgende van de minister horen:

  • Hoeveel bedrijven zich schuldig maken aan deze overtreding.
  • In welke mate klantgegevens worden doorgespeeld (alleen e-mail of ook huisadres bijvoorbeeld).
  • Wat consumenten kunnen doen om direct marketing te stoppen nadat hun persoonsgegevens al zijn doorgegeven.
  • Of hij de mening deelt dat marketing niet als zwaarwegend bedrijfsbelang kan worden gezien en bedrijven die hiervoor klantgegevens met Facebook delen de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) overtreden.
  • Hoe hij ervoor gaat zorgen dat bedrijven zich op dit vlak ook aan de WBP gaan houden.

De Kamervragen moeten binnen 3 weken zijn beantwoord.

De Consumentenbond is tevreden met de politieke aandacht voor dit onderwerp, aangezien die kan bijdragen aan een betere privacybescherming voor de consument.

Update: 13 november 2017

Tips

  • Wil je niet dat Facebook ziet waar je klant bent? Gebruik een alternatief e-mailadres voor Facebook. Garantie om de gerichte reclame op Facebook te ontlopen is er overigens niet. Als je WhatsApp gebruikt, kan Facebook namelijk ook je telefoonnummer gebruiken om te zien waar je klant bent.
  • Campagne Baas over eigen data: veel bedrijven verzamelen ongevraagd van alles over ons. De Consumentenbond voert sinds 2017 campagne om te bereiken dat consumenten zelf mogen bepalen wie de beschikking heeft over hun persoonsgegevens.

Lees ook:

Nieuw & interessant

  • gelijk-oversteken-marktplaats.nl
    Eerste indruk  |  26 mrt.

    Marktplaats Gelijk Oversteken Service

    Eind vorig jaar lanceerde Marktplaats de Gelijk Oversteken Service. Welke toegevoegde waarde heeft deze service?
  • geen-gedoe-garantie
    Nieuws  |  2 mrt.

    Honderden bedrijven sluiten zich aan bij garantie-initiatief

    Al meer dan 250 bedrijven hebben zich achter de Geen Gedoe Garantie geschaard. Het initiatief van de Consumentenbond en Thuiswinkel.org maakt zich sterk voor een betere afhandeling van garantieproblemen.
  • oplichting-marktplaats
    28 feb.

    Marktplaats: herken de oplichter

    Marktplaats is laagdrempelig voor adverteren en daarmee ook voor oplichting. De nieuwste trucs: afgelegen wonen, Whatsapp, valse bankapps en Tikkie-fraude. We geven je tips om je te wapenen tegen mogelijke oplichters.
  • Artikel webwinkelen in china
    22 feb.

    Chinese webshops

    Winkelen bij Chinese webwinkels heeft het afgelopen jaar een flinke vlucht genomen. De prijzen zijn laag en het assortiment is groot. Maar is het wel verstandig om hier je aankopen te doen?