! Je browser is verouderd.

Update je browser voor meer veiligheid en snelheid om deze site optimaal te kunnen gebruiken.

Klik hier om te lezen welke browsers geschikt zijn

icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?

Je wilt zonnepanelen. Maar hoeveel is optimaal? Dat hangt af van je stroomverbruik en de opbrengst van de zonnepanelen. We leggen uit hoe je het optimale aantal zonnepanelen berekent en waar je op moet letten.
Peter van der Wilt

Peter van der Wilt , Expert Energie Bijgewerkt op: 29 maart 2021

gewone-mensen-zonnepanelen2

Wat heb je nodig?

Wanneer haal je financieel gezien de meeste opbrengst uit zonnepanelen? Het meest optimaal is je precies genoeg zonnepanelen hebt om je totale jaarlijkse stroomverbruik mee op te wekken. Dat is in ieder geval tot en met 2022 het geval. Ga daar wat boven zitten, als je verwacht meer stroom te gaan gebruiken. Bijvoorbeeld omdat je elektrisch gaat rijden.

Om te bepalen hoeveel zonnepanelen voor jou optimaal zijn, heb je nodig:

  • Een inschatting van de opbrengst (het vermogen) van de aan te schaffen zonnepanelen.
  • Je eigen energierekening om te zien hoeveel stroom je per jaar verbruikt.
  • Verwacht je een (hybride) warmtepomp of elektrische auto aan te schaffen? Tel het meerverbruik daarvan dan bij je huidige jaarverbruik op.
  • Afmetingen, hellingshoek en oriëntatie van je dak.

Bereken zelf het aantal zonnepanelen

Een goede installateur kan een behoorlijk precieze opbrengstverwachting voor jouw dak bepalen,. Voor een eerste inschatting van het aantal panelen dat je nodig hebt gebruik je de formule:
(jaarlijks stroomverbruik x 1,1) gedeeld door (het vermogen van 1 paneel in wattpiek).

Voorbeeld:

  • Je jaarlijks stroomverbruik is 3000 kWh.
  • Je leverancier heeft zonnepanelen van 350 Wp in de aanbieding.
  • Daarvan heb je er dan 3000 x 1,1 = 3300 gedeeld door 350 = 9,4 nodig.

De opbrengt van zonnepanellen verschilt jaar op jaar. En in de loop der jaren gaat die opbrengst een klein beetje achteruit. Daarom zou je bijvoorbeeld voor 10 panelen kunnen kiezen als die op je dak passen.

Aantal zonnepanelen nodig

Gewenste jaarlijkse opbrengst (kWh) Aantal panelen nodig
2000 7
3000 10
4000 13
5000 16

Het benodigd aantal panelen hangt af van het vermogen van de zonnepanelen in wattpiek (Wp, zie onder). De tabel gaat uit van panelen van 350 Wp en rondt naar boven toe af.

Met de formule: (gewenste opbrengst in kWh x 1,1) gedeeld door (het vermogen per paneel in wattpiek) bereken je het aantal voor panelen met een hoger of lager vermogen.

Let op! Deze berekening gaat uit van een situatie waarin geen of nauwelijks schaduw op de zonnepanelen valt. Is de ligging minder ideaal dan zal de opbrengst lager zijn. Voor schaduw op een deel van de panelen zijn oplossingen.

Het vermogen van de zonnepanelen in wattpiek

Het vermogen van zonnepanelen wordt uitgedrukt in wattpiek (Wp). Dat is het (maximale) piekvermogen dat het zonnepaneel opwekt onder standaard laboratoriumcondities (zogenaamde STC-condities: optimale instraling, temperatuur van 25 graden).

Het piekvermogen is nodig om de jaarlijkse opbrengst te berekenen, maar ook om te bepalen wat de capaciteit van de omvormer moet zijn voor een bepaald aantal panelen. Het is vaak slim om de capaciteit van de omvormer iets (bijvoorbeeld 10%) lager te kiezen dan de capaciteit van het zonnesysteem.

Dan heb je aan een 'kleinere' omvormer genoeg en kan deze efficiënter werken. Het verlies van het net niet kunnen halen van het maximale (STC-)vermogen is heel erg klein, omdat die situatie in Nederland nauwelijks voorkomt.

Zonnepanelen van standaard formaat (6 bij 10 zonnecellen, paneelformaat 1 meter bij rond 1 meter 65) hebben piekvermogens tot zo'n 370 Wp. Panelen met extra hoge vermogens zijn duurder en vaak alleen lonend als de dakruimte beperkt is; ze bieden immers wel meer opbrengst per vierkante meter, maar niet altijd per euro-investering.

Let op! Er komen steeds meer zonnepanelen op de markt die een groter formaat hebben, bijvoorbeeld 110 bij 185 centimeter. Het verhogen is dan ook hoger, tot ruim boven de 400 Wattpiek. Maar er passen er natuurlijk minder van op het dak. Afhankelijk van de precieze dakruimte is een extra groot formaat juist wel of juist niet handig.

Bereken de jaaropbrengst van zonnepanelen

In Nederland geldt de volgende vuistregel:

De gemiddelde jaaropbrengst van zonnepanelen in kilowattuur (kWh) bedraagt 90% van de capaciteit van het systeem in wattpiek.

Voorbeeld: 10 panelen van 350 Wp leveren dus zo'n 0,9 x 10 x 350 = 3150 kWh op.

In kustgebieden waar de jaarlijkse instraling hoger is, zal dit iets meer zijn. Koele temperaturen zijn ook gunstig, want zonnepanelen presteren bij dezelfde hoeveelheid zonlicht beter als ze kouder zijn.

Het verschil in opbrengst tussen extreem zonnige jaren, zoals 2018, 2019 en 2020, en bovengemiddeld sombere jaren kan wel 25% bedragen. Sinds 2000 zijn deze bovengemiddelde sombere jaren niet meer voorgekomen!

Als de panelen niet op het zuiden, maar ongeveer op zuidoost of zuidwest liggen kun je voor de zekerheid 10% van de verwachte jaaropbrengst afhalen.

Zonnepanelen oost-west

Ook gericht op het westen en oosten zijn zonnepanelen zeker lonend. Niet voor niets worden veel grootschalige zonneparken al in een zogenaamde 'oost-west-opstelling' geplaatst, waarbij de helft van de panelen op het westen en de andere helft op het oosten gericht is. Zo wordt de opbrengst van het systeem veel gelijkmatiger over de dag verspreid, in plaats van vooral rond een flinke piek in de middag. De zon komt immers op in het oosten, staat als hij het hoogst staat (en dus het felste schijnt) in het zuiden en gaat weer onder in het westen.

De zonnepanelen belasten op deze manier het elektriciteitsnet minder. In de toekomst, bij dynamische energietarieven, kan stroom die je 's ochtends of 's avonds teruglevert meer waard worden dan stroom die je in de middag op het net zet. Ook ben je midden op de dag misschien minder vaak thuis, en stroom vooral gebruiken op het moment van opwekken zal ook steeds gunstiger worden.

Check je jaarlijkse stroomverbruik

Zoals hierboven blijkt leveren gemiddelde nieuwe zonnepanelen per stuk dus rond de 300 kWh elektriciteit per jaar. Een gemiddeld huishouden gebruikt zo'n 3000 kWh aan stroom per jaar. Voor dit stroomverbruik heb je 10 gemiddelde zonnepanelen nodig. Maar dit is een gemiddelde van grote en kleine huishoudens. Ook de hoeveelheid apparaten, hoe zuinig deze zijn en of je elektrisch rijdt speelt een rol.

Het is dus slim om eerst je energierekening erbij te pakken om te zien hoeveel panelen voor jou optimaal zijn. Houd daarbij, voor zover mogelijk, rekening met toekomstige veranderingen in je huishouden of leefstijl.

Let op: veel mensen zullen de komende jaren overgaan op elektrisch koken (inductie), elektrisch rijden en (deels) elektrisch verwarmen met een (hybride) warmtepomp. Voor dat scenario komt een flink aantal zonnepanelen goed van pas. Later bijplaatsen is vanwege de installatiekosten financieel ongunstiger dan meteen het dak volleggen.

Dakoppervlak

Pas op met simpelweg berekenen van je dakoppervlak om het mogelijke aantal zonnepanelen te bepalen. Als delen van het dak (soms) in de schaduw liggen kan het slimmer zijn om daar geen panelen te leggen. Wel zijn er verschillende mogelijkheden om bij een deels beschaduwd dak de opbrengst te optimaliseren.

Puur vanuit financieel oogpunt was het altijd verstandig om niet meer zonnepanelen te installeren dan nodig zijn om je jaarlijkse stroomverbruik te dekken, zodat je zoveel mogelijk kunt salderen. Maar de salderingsregeling wordt vanaf 2023 waarschijnlijk langzaam afgebouwd. Later panelen bijplaatsen brengt meer installatiekosten met zich mee dan in een keer meer panelen plaatsen.

Lees ook: