icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Je browser is verouderd.

Update je browser voor meer veiligheid, snelheid en om deze site optimaal te kunnen gebruiken.

Klik hier om te lezen welke browsers geschikt zijn

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?

Je wilt zonnepanelen. Maar hoeveel is optimaal? Dat hangt af van je stroomverbruik en de opbrengst van de zonnepanelen. We leggen uit hoe je het optimale aantal zonnepanelen berekent en waar je op moet letten.

Peter van der Wilt

Peter van der Wilt , Expert Energie Bijgewerkt op:8 augustus 2019

gewone-mensen-zonnepanelen2

Wat heb je nodig?

Wanneer haal je financieel gezien de meeste opbrengst uit zonnepanelen? Het meest optimaal is - in ieder geval tot en met 2020 - als je precies genoeg zonnepanelen hebt om je totale jaarlijkse stroomverbruik mee op te wekken. 

Om te bepalen hoeveel zonnepanelen voor jou optimaal zijn, heb je dus nodig:

  • Een inschatting van de opbrengst (het vermogen) van de aan te schaffen zonnepanelen.
  • Je eigen energierekening om te zien hoeveel stroom je per jaar verbruikt.
  • Afmetingen, hellingshoek en oriëntatie van je dak.

Bereken zelf het aantal zonnepanelen

Een goede installateur kan een behoorlijk precieze opbrengstverwachting voor jouw dak bepalen, maar voor een eerste inschatting van het aantal panelen dat je nodig hebt gebruik je de formule:
(jaarlijks stroomverbruik x 1,1) gedeeld door (het vermogen van 1 paneel in wattpiek).

Voorbeeld:

  • Je jaarlijks stroomverbruik is 3000 kWh.
  • Je leverancier heeft zonnepanelen van 290 Wp in de aanbieding.
  • Daarvan heb je er dan 3000 x 1,1 = 3300 gedeeld door 290 = 11,4 nodig.

Omdat de opbrengst van zonnepanelen jaar op jaar verschilt, en in de loop der jaren langzaam iets achteruit gaat, zou je bijvoorbeeld voor 12 panelen kunnen kiezen als die op je dak passen.

Aantal zonnepanelen nodig

Gewenste jaarlijkse opbrengst (kWh)Aantal panelen nodig
10004
20007
300011
400015
500018

Het benodigd aantal panelen hangt af van het vermogen van de zonnepanelen in wattpiek (Wp, zie onder). De tabel gaat uit van panelen van 300 Wp.

Met de formule: (gewenste opbrengst in kWh x 1,1) gedeeld door (het vermogen per paneel in wattpiek) bereken je het aantal voor panelen met een hoger of lager vermogen.

Het vermogen van de zonnepanelen in wattpiek

Het vermogen van zonnepanelen wordt uitgedrukt in wattpiek (Wp). Dat is het (maximale) piekvermogen dat het zonnepaneel opwekt onder standaard laboratoriumcondities (zogenaamde STC-condities: optimale instraling, temperatuur van 25 graden).

Het piekvermogen is nodig om de jaarlijkse opbrengst te berekenen, maar ook om te bepalen wat de capaciteit van de omvormer moet zijn voor een bepaald aantal panelen. Het is vaak slim om de capaciteit van de omvormer iets (bijvoorbeeld 10%) lager te kiezen dan de capaciteit van het zonnesysteem.

Dan heb je aan een 'kleinere' omvormer genoeg en kan deze efficiënter werken. Het verlies van het net niet kunnen halen van het maximale (STC-)vermogen is heel erg klein, omdat die situatie in Nederland nauwelijks voorkomt.

Er zijn inmiddels zonnepanelen van standaard formaat (6 bij 10 zonnecellen, paneelformaat 1 meter bij rond 1 meter 65) met piekvermogens tot zo'n 370 Wp, maar 270-300 Wp is gangbaar. Panelen met extra hoge vermogens zijn duurder en vaak alleen lonend als de dakruimte beperkt is; ze bieden immers wel meer opbrengst per vierkante meter, maar niet altijd per euro-investering.

Bereken de jaaropbrengst van zonnepanelen

In Nederland geldt de volgende vuistregel:

De gemiddelde jaaropbrengst van zonnepanelen in kilowattuur (kWh) bedraagt 90% van de capaciteit van het systeem in wattpiek.

Voorbeeld: 10 panelen van 300 Wp leveren dus zo'n 0,9 x 10 x 300 = 2700 kWh op.

In kustgebieden waar de jaarlijkse instraling hoger is, zal dit iets meer zijn. Koele temperaturen zijn ook gunstig, want zonnepanelen presteren bij dezelfde hoeveelheid zonlicht beter als ze kouder zijn.

Het verschil in opbrengst tussen extreem zonnige jaren, zoals 2018, en bovengemiddeld sombere jaren (sinds 2000 zijn deze niet meer voorgekomen!) kan wel 25% bedragen.

Als de panelen niet op het zuiden, maar ongeveer op zuidoost of zuidwest liggen kun je voor de zekerheid 10% van de verwachte jaaropbrengst afhalen.

Zonnepanelen oost-west

Ook gericht op het westen en oosten zijn zonnepanelen zeker lonend. Niet voor niets worden veel grootschalige zonneparken al in een zogenaamde 'oost-west-opstelling' geplaatst, waarbij de helft van de panelen op het westen en de andere helft op het oosten gericht is. Zo wordt de opbrengst van het systeem veel gelijkmatiger over de dag verspreid, in plaats van vooral rond een flinke piek in de middag. De zon komt immers op in het oosten, staat als hij het hoogst staat (en dus het felste schijnt) in het zuiden en gaat weer onder in het westen.

De zonnepanelen belasten op deze manier het elektriciteitsnet minder. In de toekomst, bij dynamische energietarieven, kan stroom die je 's ochtends of 's avonds teruglevert meer waard worden dan stroom die je in de middag op het net zet. Ook ben je midden op de dag misschien minder vaak thuis, en stroom vooral gebruiken op het moment van opwekken zal ook steeds gunstiger worden.

Check je jaarlijkse stroomverbruik

Zoals hierboven blijkt leveren gemiddelde nieuwe zonnepanelen per stuk dus rond de 260 kWh elektriciteit per jaar. Een gemiddeld huishouden gebruikt zo'n 3000 kWh aan stroom per jaar. Voor dit stroomverbruik heb je 12 gemiddelde zonnepanelen nodig (12 x 260 = 3120). Maar dit is een gemiddelde van grote en kleine huishoudens. Ook de hoeveelheid apparaten, hoe zuinig deze zijn en of je elektrisch rijdt speelt een rol.

Het is dus slim om eerst je energierekening erbij te pakken om te zien hoeveel panelen voor jou optimaal zijn. Houd daarbij, voor zover mogelijk, rekening met toekomstige veranderingen in je huishouden of leefstijl.

Let op: veel mensen zullen de komende jaren overgaan op elektrisch koken (inductie), elektrisch rijden en misschien wel elektrisch verwarmen (met een warmtepomp). Voor dat scenario heb je een flink aantal zonnepanelen nodig. Later bijplaatsen is vanwege installatiekosten financieel ongunstiger dan meteen het dak volleggen.

Dakoppervlak

Pas op met simpelweg berekenen van je dakoppervlak om het mogelijke aantal zonnepanelen te bepalen. Als delen van het dak (soms) in de schaduw liggen kan het slimmer zijn om daar geen panelen te leggen. Wel zijn er verschillende mogelijkheden om bij een deels beschaduwd dak de opbrengst te optimaliseren.

Puur vanuit financieel oogpunt was het altijd verstandig om niet meer zonnepanelen te installeren dan nodig zijn om je jaarlijkse stroomverbruik te dekken, zodat je zoveel mogelijk kunt salderen. Maar de salderingsregeling wordt vanaf 2023 waarschijnlijk langzaam afgebouwd. Later panelen bijplaatsen brengt meer installatiekosten met zich mee dan in een keer meer panelen plaatsen.

Lees ook: