icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Salderen en terugleververgoeding zonnepanelen

Zonnepanelen kopen is een investering. Maar je bespaart flink op je energiekosten en je kunt er zelfs aan verdienen. De energie die je teruglevert wordt verrekend met je verbruik. Dit heet salderen. Wat houdt dat in en waar moet je aan denken?
Peter van der Wilt

Peter van der Wilt , Expert Energie Bijgewerkt op: 23 mei 2022

Wat is terugleveren?

In de elektriciteitskabel die naar je meterkast loopt was het altijd éénrichtingsverkeer. Stroom ging altijd je huis in en nooit eruit. Met zonnepanelen op je dak verandert dat. De door je panelen geproduceerde stroom kan ook de andere kant op, het energienet op. Elke keer als je panelen meer stroom opwekken dan je op dat moment gebruikt, lever je het overschot automatisch terug.

Je bent op dat moment zelf energieleverancier. Die situatie noemen we 'terugleveren'. Stroom die je direct verbruikt, bijvoorbeeld als je de wasmachine aanzet terwijl de zon volop schijnt, gaat niet het net op. Die valt dus niet onder terugleveren.

Je energieleverancier en de overheid krijgen dit deel van je zelf opgewekte stroom nooit te zien. Ook niet als je een slimme meter hebt. Jijzelf wel, als je tenminste een monitoringssysteem bij je panelen hebt.

Wat is salderen?

De energieleverancier is wettelijk verplicht de stroom die je teruglevert op jaarbasis te verrekenen met de stroom die je afneemt. Dit heet salderen. Alleen over je netto (gesaldeerde) verbruik (afgenomen stroom minus teruggeleverde stroom) betaal je verbruikskosten, energiebelasting en btw.

Het vastrecht voor energietransport betaal je altijd, ook als je nettoverbruik nul is. De vermindering energiebelasting krijg je altijd. En is onafhankelijk van het wel of niet terugleveren van zonnestroom. Deze post is in 2022 €825. Je totale stroomrekening kan met zonnepanelen daardoor makkelijk negatief uitkomen. Als je nog niet van het aardgas af bent, heb je daar natuurlijk nog wel kosten voor. En zal je energierekening nog niet op nul uitkomen.

Maandbedrag verlagen

In het eerste jaar dat je zonnepanelen hebt zal je maandbedrag dat je aan de leverancier betaalt te hoog zijn. Daarna ontvang je bij je jaarnota een teruggave. Het kan daarom handig zijn om direct na plaatsing van de zonnepanelen aan je energieleverancier te vragen of het maandbedrag meteen omlaag kan. Normaal gesproken kun je ook later op ieder moment je termijnbedrag met maximaal zo'n 20% laten verlagen.

Stroomverbruik afstemmen op zonneschijn

Stroom die je direct gebruikt lever je niet terug. Denk bijvoorbeeld aan de wasmachine die aanstaat terwijl de zon op je panelen schijnt. Financiëel is deze stroom daarmee niet meer of minder aantrekkelijk dan je gesaldeerde stroom. In beide gevallen is je voordeel gelijk aan de kilowattuurprijs, inclusief belastingen, die je betaalt over afgenomen stroom. Het maakt voor je energiekosten dus niet uit of de zon schijnt of niet als je de wasmachine aanzet. Tenminste, zolang de salderingsregeling geldt. Dat is tot in ieder geval 1 januari 2025.

Vanaf 2025 verdwijnt de salderingsregeling zeer waarschijnlijk. Het wetsvoorstel moet nog in de Tweede Kamer behandeld worden, dus de details kunnen nog wijzigen. Maar in de nieuwe regeling zal stroom die je direct zelf gebruikt meer waarde hebben dan stroom die je aan het net teruglevert.

Ook komen er in de toekomst waarschijnlijk 'smart grid'-systemen die zoveel mogelijk eigen gebruik van opgewekte stroom belonen of zelfs automatisch regelen. Het elektriciteitsnet ('grid') wordt namelijk minder belast als productie en consumptie van stroom zoveel mogelijk op dezelfde plaats en tijd plaatsvinden. Zo kunnen kostbare verzwaringen van het energienet  en daarmee hogere netbeheerkosten beperkt blijven.

Redelijke terugleververgoeding

Als je op jaarbasis meer elektriciteit teruglevert dan je afneemt van het net, kan het overschot niet gesaldeerd worden. Je teruggeleverde stroom wordt verrekend tot je verbruik op nul uitkomt. Je houdt dan als het ware nog teruggeleverde stroom over. Je energieleverancier betaalt een 'redelijke terugleververgoeding' voor dit overschot. De Autoriteit Consument en Markt moet erop toezien dat de vergoeding ook echt redelijk is. Wij dringen erop aan dat in de nieuwe energiewet wordt vastgelegd hoe hoog de vergoeding minimaal moet zijn. Zodat je echt de garantie hebt dat je leverancier je niet minder gaat betalen.

Onderzoek terugleververgoeding

In april 2022 onderzochten wij de terugleververgoeding bij een nieuw afgesloten variabel contract per leverancier. Deze tarieven wijzigen regelmatig, maar ons onderzoek laat zien dat de vergoedingen enorm variëren tussen leveranciers.

Sommige leveranciers houden (nog) vast aan een vergoeding van rond of onder de €0,10 per kWh. Dat was voorheen normaal, maar sinds najaar 2021 zijn de energieprijzen enorm gestegen. Een groot deel van de leveranciers heeft hun teruglevertarief laten meestijgen met de leveringstarieven. Andere dus niet. Wek je op jaarbasis bijvoorbeeld 1000 kWh meer op dan je verbruikt? Dan kan de keuze voor een leverancier je wel €600 schelen. Het loont dus om bij overstappen van energieleverancier hiernaar te kijken. 

Om je teruglevering daadwerkelijk vergoed te krijgen is het essentieel dat je energiemeter geschikt is om terug te leveren.

Energievergelijker

In onze Energievergelijker kun je zien welk energiecontract gunstig uitpakt in jouw situatie. De vergelijker houdt daarbij rekening met jouw verbruik, het aantal zonnepanelen en de verschillende terugleververgoedingen. Je kunt ook bij elke leverancier het teruglevertarief bekijken. Klik daarvoor op 'tarieven en meer info' en dan op het tabje 'tarieven'. Het teruglevertarief verschijnt alleen als je hebt aangegeven dat je zonnepanelen hebt.

Let op: op dit moment (mei 2022) bieden leveranciers bijna geen vaste contracten aan. En is onze Energievergelijker slecht gevuld. Check de teruglevertarieven op de website van de leveranciers.

Blijft de salderingsregeling bestaan?

Bij het berekenen van de terugverdientijd gaan we nu nog uit van de salderingsregeling in de huidige vorm. Deze regeling wordt waarschijnlijk vanaf 2025 afgebouwd, maar de hiervoor benodigde wetswijziging is nog niet definitief. Volgens de minister is het uitgangspunt dat de terugverdientijd vergelijkbaar blijft met nu. De Consumentenbond blijft kritisch met het ministerie meekijken bij de uitwerking van de gewijzigde regeling.

Aangezien de vergoeding per kWh vanaf 2025 langzaam lager zal worden, loont wachten in ieder geval niet. Als je nu zonnepanelen neemt kun je nog een paar jaar maximaal profiteren.

Rekenvoorbeelden

Voorbeeld 1

  • Je hebt 8 zonnepanelen op je dak geplaatst.
  • In de 12 maanden waar je energieafrekening over gaat hebben je panelen hebben 2000 kWh geproduceerd. 300 kWh daarvan heb je tijdens de productie meteen gebruikt.
  • In dezelfde 12 maanden heb je 2500 kWh stroom verbruikt.
  • Daarvoor heb je dus 2500 - 300 = 2200 kWh van het net afgenomen.
  • Tevens heb je 2000 - 300 = 1700 kWh aan het net teruggeleverd.
  • Je hebt dus minder teruggeleverd dan je hebt afgenomen.
  • De energieleverancier verrekent dan al je teruggeleverde stroom. Je betaalt over 2200 - 1700 = 500 kWh leveringstarief en belasting.

Voorbeeld 2

  • Je hebt een groot dak waar je 16 zonnepanelen op hebt geplaatst.
  • Deze produceerden 4000 kWh.
  • De andere getallen houden we gelijk aan het eerste voorbeeld. 300 kWh van je zonnestroom heb je tijdens het opwekken verbruikt en je totale elektriciteitsverbruik was 2500 kWh.
  • Je hebt dan 2200 kWh van het net afgenomen en 3700 kWh teruggeleverd.
  • Je betaalt voor 0 kWh. Je betaalt wel vastrecht. Over 3700 - 2200 = 1500 kWh is de leverancier verplicht jou een redelijke vergoeding te betalen.

Let op: als je op jaarbasis evenveel stroom opwekt als verbruikt, zijn je variabele stroomkosten na salderen €0. Dat maakt in dit geval de hoogte van de vaste kosten des te belangrijker. Het vastrecht scheelt per leverancier. Onze Energievergelijker houdt rekening met het vastrecht en de terugleververgoeding van elke leverancier, zodat je goed kunt zien waar je met zonnepanelen het beste uit bent.

Geen rekening, wel geld terug

Iedereen krijgt een vermindering energiebelasting van (in 2022) €825, ongeacht je verbruik. Hierdoor kan je totale stroomrekening met zonnepanelen makkelijk negatief uitvallen. Je krijgt dan jaarlijks een bedrag van je energieleverancier.

Als je van dezelfde leverancier ook aardgas afneemt zal dit bedrag meestal weggestreept worden tegen een hoger bedrag dat je betaalt voor aardgas.

Lees ook:

Vond je dit artikel interessant?

Blijf per e-mail op de hoogte van nieuws, acties en tips. Zo bespaar je geld, voorkom je een miskoop én weet je wat jouw rechten zijn als consument.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Ben je ingelogd op onze website en heb je de personalisatie cookies geaccepteerd? Dan combineren we je klikgedrag met je persoonlijke gegevens. Zo ontvang je e-mails die zijn afgestemd op jouw interesses. Afmelden kan altijd. Lees ook onze privacyverklaring.