icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Vrije advocaatkeuze

Een verzekeraar schakelt als het nodig is bij een geschil een advocaat in. Maar via de juiste procedure kun je dit ook zelf doen.

Marlies Feytens

Marlies Feytens , Expert Geld & Verzekering Bijgewerkt op:25 juli 2018

Artikelen_Vrijeadvocaatkeuze

Het Europese Hof van Justitie onderstreept de vrije advocaatkeuze in de uitspraak van 7 november 2013. Het recht om zelf een advocaat te kiezen stond al in de wet, maar rechtsbijstandverzekeraars perkten dit in door de keuze bij zichzelf te leggen en het alleen toe te passen bij procedures waar een advocaat verplicht is (zoals zaken met een belang boven de €25.000).

Wij zetten de aandachtspunten van de vrije advocaatkeuze op een rij.

Vrije advocaatkeuze bij procedures

Rechtsbijstandverzekeraars lossen juridische vraagstukken of geschillen voor hun verzekerden op. Ze hebben hiervoor eigen juristen en vaak ook advocaten in dienst. Bij een gerechtelijke of administratieve procedure kunnen deze eigen juridische medewerkers je hierbij ondersteunen. Je bent echter niet verplicht hiervan gebruik te maken.

Als je bij een procedure een advocaat wilt kiezen die niet werkzaam is voor de rechtsbijstandverzekeraar, dan mag dat. Dit mag ook een andere ‘rechtens bevoegde deskundige’ zijn. Stel dat je een juridisch onderlegde buurman hebt en het komt tot een procedure waarbij een advocaat niet verplicht is, dan mag je je bij deze procedure laten bijstaan door de buurman. De verzekeraar moet deze kosten vergoeden.

Let op: Het recht op vrije advocaatkeuze geldt alleen als de rechtsbijstandverzekeraar besluit een juridische of administratieve procedure te voeren, anders niet.

Inperkingen vrije advocaatkeuze

Verschillende rechtsbijstandverzekeraars werpen hoge drempels op als hun verzekerde zelf een advocaat kiest terwijl deze niet verplicht is. Externe hulp is namelijk doorgaans duurder dan de inzet van eigen juridische medewerkers.

Verzekeraar Das bijvoorbeeld, vergoedt normaal tot €60.000 aan externe kosten. Kiest een verzekerde zelf een advocaat terwijl die niet strikt noodzakelijk is, dan daalt de vergoeding naar maximaal €6050 voor particuliere verzekerden (inclusief btw). Daarbij geldt voor consumenten een eigen risico van €250. Univé vergoedt standaard €50.000 en als een niet-verplichte advocaat wordt ingeschakeld slechts €3000.

De meeste rechtsbijstandverzekeraars hebben sinds 2013 hun maximumvergoeding voor externe kosten verlaagd. De maximale vergoeding wordt met tienduizenden euro’s verminderd of er geldt opeens een eigen bijdrage. Externe kosten mogen echter niet zodanig worden ingeperkt dat de verzekerde eigenlijk niet meer kan kiezen.

Wat krijg je vergoed?

In onderstaande tabel kun je opzoeken wat de maximale kostenvergoeding is voor externe kosten bij jouw rechtsbijstandverzekeraar. Ook zie je de kosten als een advocaat niet verplicht is en het eventuele eigen risico.

VerzekeraarMaximumvergoeding
externe kosten
(standaard)

Externe kosten
standaard
(niet verplicht)

Eigen risico advocaat (niet verplicht)
ABN Amro€50.000€6000€0
Aegon€30.000€30.000€0
Allianz€60.000€6050€250
Anker

€27.500 (Eigen Jurist)
€15.000 (Eigen Jurist Basis)
€30.000 (Eigen Jurist Top)

€7500 (Eigen Jurist en Basis)
€10.000 (Top)
€0
ANWB€50.000€6050€250
Aon Direct€60.000€10.000€250
Arag€15.000 (Flex, Slim Geregeld)
€50.000 (ProRecht)
€6000 (Slim Geregeld)
€12.000 (Flex en ProRecht)
€250
ASR€60.000€6050€250
BLG€25.000€6050€250
Bruns ten Brink€50.000

€6050 (Rechtsbijstand)
€12.000 (ProRecht)

€250
Centraal Beheer€50.000€8000€0
Das€60.000€6050€250
De Goudse€50.000€50.000€0
Ditzo€60.000€6050€250
FBTO€50.000€8000€0
Hema€40.000€6050€250
ING€20.000 tot onbeperkt€20.000 tot onbeperkt€0
Inshared€50.000€6050€250
Interpolis€50.000€8000€0
Klaverblad€100.000€25.000€0
Lancyr€30.000€30.000€0
Nationale-Nederlanden€30.000€30.000€0
Ohra€25.000€7500€250
Reaal€25.000€6050€250
SNS€25.000€6050€250
Unigarant€50.000€6050€250
United Insurance€15.000€12.000€250
Univé€50.000€3000€250
Verzekeruzelf.nl€27.500€7500€0
ZLM€50.000€5000€250

Bron: MoneyView, peildatum 25 juli 2018

Toelichting tabel:

  • Hema rekent standaard €100 eigen risico voor advocaatkosten. Das biedt naast de standaard rechtsbijstandverzekering nog een polis aan met eigen bijdrage van €350 of €600 (eigen risico voor advocaatkosten).
  • Niet-verplicht: bij vrije advocaatkeuze en juridische procedures waar een advocaat niet verplicht is.

Geschillen arbeidsrecht

Bij geschillen rondom arbeidsrecht en sociale verzekeringen (zoals een uitkering) zijn de uitkeringen soms nog lager, zoals bij Allianz , ANWB, ASR, Bruns ten Brink, Das, Ditzo, Hema, InShared, Unigarant en ZLM.

De maximale kostenvergoeding bij deze verzekeraars bij arbeidsrecht is €3025. Voor geschillen rondom sociale verzekeringen is dat €3630 (alleen bij ZLM: €3000) voor extra kosten bij vrije advocaatkeuze en procedures waar een advocaat niet verplicht is.

Niet zelf een advocaat inschakelen!

Let op: je mag als verzekerde niet op eigen houtje een externe partij (zoals een advocaat) inschakelen. Dit moet met toestemming en in opdracht van de rechtsbijstandverzekeraar. Het recht op vrije advocaatkeuze is niet aanwezig in de fase dat nog géén procedure gevoerd wordt. Schakel je dan toch zelf een advocaat in of zonder toestemming, dan worden de kosten niet vergoed.

Toestemming vragen als er een juridische of administratieve procedure wordt gevoerd is in principe een formaliteit, want een verzekeraar mag dan het recht op een eigen advocaat niet weigeren. Hij mag wel grenzen stellen aan de vergoeding. Doorgaans mag je per procedure één keer zelf een rechtshulpverlener kiezen.

Procedure starten

Wannéér een procedure gevoerd moet worden, is aan de rechtsbijstandverzekeraar. Deze kan besluiten geen procedure te voeren, terwijl jij dat als verzekerde wel wilt. Wil je als verzekerde wel een rechtszaak aanspannen maar de verzekeraar niet, dan is het mogelijk een beroep te doen op de geschillenregeling. Deze staat in de polisvoorwaarden.

De regeling houdt in dat de aanpak van het geschil opnieuw wordt beoordeeld door een onafhankelijke derde (second opinion). Het advies van deze derde moet je opvolgen.

Tips: vergoedingen vergelijken

  • Vergelijk rechtsbijstandsverzekeraars. Check wat er in de polisvoorwaarden staat over de vergoeding van externe kosten. Let ook op of er onderscheid wordt gemaakt tussen zaken met verplichte en niet verplichte procesvertegenwoordiging.

  • Controleer welke kosten precies vergoed worden. Soms gelden de beperkte vergoedingen alleen voor advocaatkosten.

  • Een polis zonder (fors) beperkte kostenvergoedingen kun je beter koesteren, mits je tevreden bent over de dienstverlening.
  • Sommige verzekeraars hebben een lijst met externe rechtshulpverleners waarmee zij prijsafspraken hebben. Je bent niet verplicht om hieruit te kiezen.

Advocaatkosten uit het verleden

Je kunt proberen om advocaatkosten terug te krijgen die je in het verleden hebt gemaakt.

Lees ook: