icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Je browser is verouderd.

Update je browser voor meer veiligheid, snelheid en om deze site optimaal te kunnen gebruiken.

Klik hier om te lezen welke browsers geschikt zijn

Consumentenbond.nl

Inloggen

Vul een geldig e-mailadres in

Vul een wachtwoord in

Einddatum aflossingsvrije hypotheek nadert: heb ik een probleem?

Veel woningbezitters sloten in de jaren 90 een aflossingsvrije hypotheek af. Die hypotheken eindigen binnen enkele jaren. Op de einddatum moet je de hypotheek helemaal aflossen óf hierover nieuwe afspraken maken met de bank. Iets om over na te denken, maar laat je geen probleem aanpraten.

Mark Drabbe

Mark Drabbe , Expert Geld & Verzekering Bijgewerkt op:30 september 2019

risico-analyse-hypotheek

Ongekend populair

De aflossingsvrije hypotheek was decennia lang enorm populair vanwege de lage maandlasten én maximale renteaftrek. Na 2011 mochten nieuwe hypotheken nog maar voor de helft aflossingsvrij zijn en vanaf 2013 was het helemaal over met de pret: om de rente te mogen aftrekken moet je nieuw afgesloten hypotheken sinds dat jaar volledig en rechtstreeks (lineair of annuïtair) aflossen. Voor bestaande aflossingsvrije en (bank)spaarhypotheken bleef de renteaftrek wel gelden.

Van de totale Nederlandse hypotheekschuld bestaat nog altijd meer dan de helft uit leningen waarop niet rechtstreeks wordt afgelost, zo becijferde De Nederlandsche Bank (DNB). De toezichthouder maakt zich hier grote zorgen over. In hoeverre is dat terecht?

Wat is het probleem?

Een potentieel probleem is de standaardlooptijd van 30 jaar. Voor hypotheken afgesloten in de jaren 90 komt de einddatum steeds dichterbij. Banken kunnen de nog openstaande schuld op de einddatum in 1 keer opeisen. Dat kan betekenen dat je gedwongen bent je huis te verkopen.

Een ander probleem is de renteaftrek. Die werd in 2001 gemaximeerd op 30 jaar. In 2031 vervalt voor veel woningbezitters de renteaftrek, waardoor de maandlasten omhoog gaan.

Daar komt nog bij dat het inkomen van veel woningbezitters juist omlaag gaat, omdat ze de komende jaren met pensioen gaan.

Heb ík een probleem?

Die kans is eigenlijk niet zo groot. We onderzochten hoe banken en andere geldverstrekkers omgaan met aflossingsvrije hypotheken op de einddatum. De meeste banken zijn bereid een aflossingsvrije hypotheek te verlengen. De regels hiervoor verschillen, maar in het algemeen geldt:

  • Je moet de werkelijke lasten, behorende bij de nieuwe (of verlengde) hypotheek, aantoonbaar kunnen betalen. De bank kijkt hiervoor met name naar het (toekomstige) pensioeninkomen en de hoogte van de rente op dat moment. Bij een aflossingsvrije hypotheek bestaan de werkelijke lasten alleen uit de rente over het openstaande saldo. Bij een rente van 2,4% en een hoofdsom van €100.000 bedragen de werkelijke lasten €200 per maand.
  • Het resterende aflossingsvrije deel van de hypotheek mag meestal niet hoger zijn dan 50% van de woningwaarde. Die woningwaarde kan tussentijds zijn gestegen, waardoor er een groter bedrag aflossingsvrij mag blijven. Een gestegen woningwaarde moet je zelf aantonen aan de hand van de WOZ-beschikking of een taxatierapport. Het deel dat boven de 50% uitkomt, moet je aflossen door middel van een annuïtaire of lineaire hypotheek.

Campagne Aflossingsblij

Omdat banken en verzekeraars mensen met een aflossingsvrije hypotheek niet kunnen dwingen om af te lossen, stimuleren ze woningbezitters met reclamespotjes op tv om 'aflossingsblij' te worden.

Daarnaast benaderen de banken klanten met een aflossingsvrije hypotheek ook persoonlijk. Dat zijn er tot nu toe 350.000, waarvan 265.000 klanten met een 'hoog risicoprofiel'. Met 60.000 werd daadwerkelijk gesproken. Bij ruim de helft daarvan is er op de einddatum geen probleem. Bij 25.000 mensen was de conclusie dat ze maatregelen moeten nemen. De banken en verzekeraars hebben aangekondigd voorlopig door te gaan met de campagne.

Uiteraard kan het nooit kwaad om na te denken over je toekomstige financiële situatie. Mogelijk word je ook benaderd door de bank. Laat je echter geen probleem aanpraten. De bank zal de toekomstige betaalbaarheid van de hypotheek en de mogelijkheden bespreken, maar geeft geen advies. Dat kan ook niet, omdat de bank meestal geen weet heeft van je persoonlijke omstandigheden. Twijfel je of je iets moet doen, raadpleeg dan een hypotheekadviseur.

 

Wat doet mijn bank op de einddatum?

Zoals gezegd zijn banken en andere geldverstrekkers op de einddatum van de aflossingsvrije hypotheek bereid de hypotheek (deels) te verlengen. De spelregels voor senioren verschillen wel per bank. De volgende scenario's komen voor:

  • De aflossingsvrije hypotheek heeft geen einddatum en loopt dus ongewijzigd door. Dit is het meest gunstig.
  • De aflossingsvrije hypotheek kan onderhands (dus zonder tussenkomst van een notaris) worden verlengd. De bank kijkt daarbij meestal ook of je de nieuwe werkelijke lasten kunt betalen.
  • Er moet een nieuwe hypotheek worden afgesloten. Je moet opnieuw naar de notaris en voldoen aan de inkomensnormen. De bank kan hierbij uitgaan van de 'werkelijke-lasten-norm' of de strengere CHF-norm.

Gratis artikel: einddatum aflossingsvrije hypotheek

De Geldgids heeft uitgezocht hoe banken omgaan met klanten die hun aflossingsvrije hypotheek aan het einde van de looptijd niet hebben afgelost. Lees in het gratis artikel hoe jouw bank hiermee omgaat.

geldgidscover

Wat moet ik nu doen?

Wil je weten of je op de einddatum van je aflossingsvrije hypotheek (g)een probleem hebt? Je kunt het volgende doen:

  • Onderzoek of laat je adviseren of je de aflossingsvrije hypotheek ook na de einddatum kunt betalen. Online hypotheekadviseur Ikbenfrits heeft speciaal hiervoor een online rekenprogramma.
  • Bedenk of er sprake is van persoonlijke omstandigheden die van invloed zijn op je financiële situatie. Misschien verwacht je binnen enkele jaren een erfenis. Of heb je plannen om je huis te verkopen ruim voor de einddatum. Met de erfenis of verkoopopbrengst kun je de aflossingsvrije hypotheek wellicht ook (deels) aflossen.
  • Verlengt jouw geldverstrekker een aflossingsvrije hypotheek op de einddatum tegen ongunstige voorwaarden? Onderzoek dan of het mogelijk is voor die tijd de hypotheek over te sluiten naar een andere geldverstrekker met gunstigere spelregels.
  • Bekijk of je alsnog kunt gaan aflossen tot in ieder geval 50% van de woningwaarde. Jaarlijks mag je 10 tot 20% van de oorspronkelijke hoofdsom boetevrij aflossen. Heb je hiervoor niet genoeg discipline, zet de aflossingsvrije hypotheek dan deels om naar een annuïtaire of lineaire hypotheek. Bij dit laatste krijg je te maken met omzettingskosten. De Consumentenbond vindt dat banken een omzetting van de hypotheekvorm zonder kosten moeten doen. 

Wat doen anderen

De Consumentenbond vroeg in september 2019 aan ruim 5700 panelleden met een aflossingsvrije hypotheek wat ze gaan doen op de einddatum. Ruim een kwart van de ondervraagden wil de bank vragen de hypotheek te verlengen. Bijna 40% geeft aan de hypotheek op de eindatum helemaal of grotendeels te hebben afgelost. Slechts 1% denkt een probleem te hebben. In de tabel staan deze en de overige resultaten van het panelonderzoek.

Vraag:

Op de einddatum van mijn aflossingsvrije hypotheek:

Vraag ik de bank of de hypotheek verlengd kan worden26%
Heb ik de hypotheek grotendeels afgelost21%
Heb ik de hypotheek helemaal afgelost17%
Verkoop ik mijn huis en daarmee los ik de hypotheek af10%
Weet ik (nog) niet9%
Los ik de hypotheek af uit eigen middelen (bijv. spaargeld)8%
Anders7%
Heb ik een een probleem1%

n = 5757

Lees ook: