
Peter Kulche Expert smartphonesGepubliceerd op:6 juli 2026

Volwassenen besteden gemiddeld 2 uur per dag aan sociale media. Van Instagram tot TikTok en van Facebook tot Snapchat. Al die platforms zijn ‘gratis’ maar verdienen geld met advertenties.
Hoe meer tijd je aan sociale media besteedten hoe meer advertenties je bekijkt, hoe meer de platforms aan je verdienen. Daarom hebben de apps een heleboel psychologische trucs om je aandacht vast te houden. Zo kom je ongemerkt aan een schermtijd waar je achteraf spijt van hebt.
Kinderen zitten gemiddeld meer dan 2 uur per dag op hun telefoon. Hun ouders of verzorgers kunnen het telefoongebruik beperken met ouderlijk toezicht.
Wil je je eigen schermtijd opzoeken? Volg dan de instructies hieronder.
De instructies zijn voor een iPhone of een Androidtelefoon. Maar ze gelden in principe ook voor tablets: een iPad of Androidtablet.
Al die uren op je telefoon zijn goed te verklaren. Bijna alle sociale media platforms zijn zo ontworpen dat ze jouw aandacht zoeken en proberen vast te houden. Hoe ze dat doen verschilt per platform. Deze 5 ontwerptrucs zie je op meerdere platforms:
Bij TikTok, Instagram, Facebook, YouTube en X is de belangrijkste truc de persoonlijke feed of tijdlijn. Het platform levert hierbij een op de persoon afgestemde stroom beelden en boodschappen. Dat voelt comfortabel en geeft minder afhaakmomenten.
Er komt op de meeste sociale media-platforms letterlijk geen einde aan deze stroom. Er is geen ‘stopmoment’ onderaan de pagina. Deze ontwerptruc heet 'eindeloos scrollen'.
TikTok, Instagram, Facebook en Youtube hebben standaard ingesteld dat video’s vanzelf afspelen. Dat trekt natuurlijk meer aandacht dan een videostill met een startknop.
Vrijwel alle sociale mediaplatforms genereren een hoop pushberichten, de hele dag door. Die zijn vooral bedoeld om je naar de app te lokken als je even iets anders doet. Ze spreken je angst aan iets te missen (fear of missing out of FOMO). Het gaat in de praktijk vaak om niet-urgente nieuwtjes.
Bij diverse platforms is sociale druk een belangrijk mechanisme om je aandacht te trekken. Iemand je heeft geappt, of je bent genoemd in een appgroep. Het kan belangrijk zijn, dus je kijkt toch maar even. In Instagram heb je Stories die na 24 uur verdwijnen. Snapchat heeft weer andere trucs om je aandacht te trekken naar wat je vrienden doen.
Stoppen met sociale media is natuurlijk de beste manier om je telefoon minder te gebruiken. Maar dan verlies je het contact met al je connecties. Een alternatief is de apps wat minder om je aandacht laten hengelen, zodat je ze minder gebruikt. Dit kun je proberen met andere instellingen in de apps. Je vrienden kun je dan op de gebruikelijke manier volgen en spreken.
Hieronder geven we tips om populaire apps wat ‘rustiger’ maken.
Let op: De appmakers passen regelmatig de beschreven opties en menu-namen aan. Het kan soms even zoeken zijn naar een door ons beschreven functie. Een optie kan bijvoorbeeld in een ander menu zijn ondergebracht, of net anders heten.
Ook op toestelniveau zijn er diverse schermtijdbeperkende mogelijkheden. Zie onze tips hieronder:



