icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Nepmails en telefonische phishing

Steeds meer consumenten ontvangen nepmails (phishingmails, valse e-mails) waarin criminelen zich voordoen als een overheidsinstelling, bank of bedrijf. Soms word je ook telefonisch benaderd. Lees waar je op moet letten om geen slachtoffer te worden van 'phishing'.
Ronald Kamp
Ronald Kamp

Expert Elektronica

Bijgewerkt op:  18 januari 2018

Veilig internetten foute email herkennen

Steeds meer consumenten ontvangen nepmails (valse e-mails, phisingmails) waarin criminelen zich voordoen als een overheidsinstelling, bank of bedrijf. Nog heel wat mensen tuinen in de dringende verzoeken in deze nepmails om op linkjes of bijlages te klikken, gegevens in te vullen of betalingen te doen. De nepmails ogen dan ook steeds geloofwaardiger. Er bestaat ook telefonische phishing, bijvoorbeeld door een nepmedewerker van Microsoft

Nepmails en phishing

Phishingmails zijn berichten die hengelen naar je geld en je gegevens. Deze nepmails worden ook regelmatig gebruikt om virussen te verspreiden. Vooral ransomware die je persoonlijke bestanden versleutelt is gevaarlijk. Er gaan dagelijks maar liefst 50.000 phishingmails naar Nederlandse ontvangers, meldt AvroTros Opgelicht?!.

Veel valse e-mails worden verstuurd uit naam van banken. De namen en logo's van incassobureau Intrum Justitia, het CJIB en internetproviders worden veelvuldig misbruikt. Nep-winacties, die je mooie prijzen voorspiegelen, komen ook voor.

Phishing-quiz en andere voorbeeldmails

Wil je meteen weten hoe goed het met jouw kennis over nepmails is gesteld? Beoordeel de 12 mails in onze phishing-quiz en krijg meteen te zien hoeveel je er goed hebt herkend. Of bekijk onze pagina met voorbeelden van nepmails en video-uitleg.

Waaraan herken je een valse e-mail?

Nepmails (valse e-mails, phisingmails) proberen je meestal te overtuigen op een link of bijlage te klikken. Volg onze checklist met tips om phishingmails te herkennen om te voorkomen dat je in de sluwe trucjes trapt:

  1. Bij twijfel: kijk op internet
    Twijfel je of een e-mail echt is, kijk dan op fraudehelpdesk.nlopgelicht.avrotros.nl (of in de Opgelicht?!- app) of bij het Phishing-onderwerp in onze community of hij daar genoemd wordt. Is dit niet zo, wacht dan en controleer een dag later nogmaals. Je kunt ook de geclaimde afzender bellen.
  2. Herken foute links
    Zo zie je waar een link echt naar leidt:
    - pc/laptop: zweef met het muispijltje boven een link. Linksonder op het scherm of vlak boven de muiscursor verschijnt het webadres waarnaar de link verwijst
    - smartphone/tablet: druk de link in totdat er een venstertje verschijnt met het webadres.
    ​Een correct webadres bestaat uit de naam van het bedrijf, gevolgd door een punt en daarna vaak nl of soms com. Samen wordt dit de domeinnaam genoemd, bijvoorbeeld: consumentenbond.nl. Extra tekst vóór de domeinnaam moet gescheiden zijn met een punt. Extra tekst achter de domeinnaam moet gescheiden zijn door een schuine streep (‘/’). Valse webadressen zijn bijvoorbeeld login-consumentenbond.nl (geen punt voor de domeinnaam) en abnamro.nl.nieuwsbrief2016.nl (geen ‘/’ achter de domeinnaam).
    Bij twijfel: typ zelf het bekende webadres in de browser en log daar in bij de beveiligde omgeving om bankzaken of facturen te bekijken.
  3. Let op marketingbedrijven
    Veel bedrijven huren marketingbureaus in voor hun mailverzending. Dat is verwarrend. Je ziet dan het adres van dat marketingbureau, bijvoorbeeld: bedrijfsnaam.client.mailplus.nl/bdf3636/25b. Mailplus.nl is hier het e-mailbedrijf. Veel gebruikt zijn ook: e-mark.nl, e-village.nl, list-manage.com, tripolis.com, picsrv.net en webpower.nl. Vertrouw bij banken geen afwijkende webadressen.
  4. Verdachte afzenders en onderwerpen
    Extra aandacht verdienen mails met onderwerpen als bankzaken, incasso’s, vorderingen, boetes, facturen, gemiste pakketleveringen, printerscans en autoschademelding. Veelvoorkomende thema's bij nepmails bij bank- of creditcardzaken zijn bijvoorbeeld een 'beveiligingsprobleem' of het aanvragen van een nieuwe betaalpas.
  5. Kwaadaardige bijlagen
    Veel e-mailbijlagen bevatten malware, zoals ransomware. De volgende bestandstypen zijn extra verdacht als ze in een mailbijlage staan:
    .zip: een zip-bestand wordt gebruikt om de inhoud (vaak een .exe-bestand) te maskeren.
    .exe: een programmaatje, nagenoeg altijd foute boel.
    .js .lnk .wsf .scr .jar: Nooit openen! Ze bevatten scripts die malware downloaden.
    .doc: een Word-document. Standaard niet gevaarlijk, maar als het bestand na openen vraagt om het inschakelen van macro’s, doe dat dan niet.
    Helaas zijn de extensies (zoals .exe) in Windows standaard verborgen. Schakel bestandextensies in, zodat je ziet om wat voor bestand het gaat. Typ Windowstoets + R, typ in het venster ‘control folders’ en druk op Enter. In het tabblad Weergave verwijder je het vinkje voor ‘Extensies voor bekende bestandstypen verbergen’.
  6. Check de afzender
    Een vreemd e-mailadres als afzender is vaak een aanwijzing voor phishing. Een fout e-mailadres herken je op vergelijkbare wijze als een foute link. Het deel achter het @-teken moet eindigen op de domeinnaam. De tekst voor de domeinnaam moet gescheiden zijn met een punt. Goed: nieuwsbrief@mail.ing.nl Fout: nieuwsbrief@emaillogin-ing.nl Let op: een goed uitziend e-mailadres geeft geen garanties, een beetje slimme oplichter kan elk e-mailadres als afzender laten zien, zelfs je eigen adres.
  7. Onpersoonlijke aanhef
    Pas op bij een aanhef als ‘Geachte klant’ als het om betaal- of bankzaken gaat. Een persoonlijke aanhef is echter geen garantie voor een goede e-mail. Criminelen gebruiken soms namelijk bij hacks buitgemaakte persoonsgegevens.
  8. Taalfouten
    Het gros van de phishingmails bevat taal- en/of typfouten.
  9. Fout rekeningnummer
    Staat er in een e-mail een rekeningnummer, controleer dit dan op de echte website van het bedrijf. Banken controleren in de loop van het tweede kwartaal van 2017 of een rekeningnummer bij de begunstigde hoort.

Online Veiligheid

We gebruiken iedere dag internet via onze smartphone, tablet en pc. Maar ook steeds meer met andere ‘slimme’ apparaten. En we kunnen niet meer zonder. Deze afhankelijkheid zorgt ook voor risico’s. In het boek Online veiligheid zetten we alle risico’s op een rij én we leggen uit hoe je ze kunt verkleinen en voorkomen.

Online veiligheid is als boek en e-book verkrijgbaar via de Webwinkel.

online-veiligheid

Wat moet je doen als je een verdachte mail ontvangt?

  • Klik niet op linkjes of bijlages in de mail. Je computer kan dan besmet worden met kwaadaardige software. Bel ook niet met telefoonnummers in de mail. Je belt dan met de fraudeur of naar een duur betaalnummer.
  • Twijfel je over een e-mail? Volg onze bovenstaande checklist om zekerheid te krijgen.
  • Log niet in via een link in de mail. Ga zelf naar de website van die organisatie en log daar in.

Wat moet je doen als je er toch ingetuind bent?

Heb je al bepaalde gegevens prijsgegeven aan een fraudeur, dan moet je direct bij de betrokken bedrijven of instanties aan de bel trekken.

  • Waarschuw direct je bank als het om bankgegevens gaat. Volgens de banken kom je alleen in dat geval in aanmerking voor compensatie van de schade.
  • Heb je een wachtwoord van een dienst ingevuld? Verander dit wachtwoord dan meteen in een nieuw sterk wachtwoord.
  • Zijn je bestanden niet meer te openen en versleuteld door gijzelsoftware? Dan is er niet altijd een oplossing, maar in sommige gevallen wel. Lees hoe je deze zogenoemde ransomware kunt verwijderen.
  • Heb je je mobiele nummer ingevuld? Meld je dan meteen af voor ongewenste (sms) betaaldiensten via Payinfo.nl.

Abonneer je op de Digitaalgids Nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van het laatste computernieuws en tips ontvangen? Abonneer je dan op de gratis Digitaalgids Nieuwsbrief.

De nieuwsbrief verschijnt elke maand.

Schrijf je in

stappenplan windows

Lees ook:

Nieuw & interessant

  • veilig-internetten-lek
    7 mrt.

    Draadloos netwerk beveiligen

    Als je draadloze netwerk nog zonder adequate versleuteling werkt, moet je dat beslist even corrigeren. Aan de slag!
  • reimage-tech
    2 mrt.

    Reimage/AnyTech365: twijfelachtige pc-hulp

    De 'gratis' software van Reimage scant je pc en vindt bijna altijd ‘problemen’. Via het getoonde telefoonnummer kom je terecht bij het bedrijf AnyTech365, dat probeert pc-hulpabonnementen van honderden euro’s te verkopen, terwijl er misschien niets met je pc aan de hand is.
  • oplichting-marktplaats
    28 feb.

    Marktplaats: herken de oplichter

    Marktplaats is laagdrempelig voor adverteren en daarmee ook voor oplichting. De nieuwste trucs: afgelegen wonen, Whatsapp, valse bankapps en Tikkie-fraude. We geven je tips om je te wapenen tegen mogelijke oplichters.
  • Mediapool MG-Veilig Online 1200x800
    3 jul.

    Bestel gratis de Minigids Veilig online

    Oplichters op Marktplaats, criminelen die op je bankgegevens azen of naar je wachtwoord vissen: zomaar een greep uit de dagelijkse praktijk. Voorkom een hoop ellende met de do’s en don’ts uit de Minigids Veilig online.