
Ingrid Zuurmond Expert betaalrekeningenBijgewerkt op:31 maart 2026
De procedure heet voluit Procedure NAW-gegevens Begunstigde bij niet-bancaire Fraude (PNBF). Slachtoffers van niet-bancaire fraude kunnen de NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van hun (vermeende) oplichter opvragen bij hun bank. Niet-bancaire fraude is fraude waarbij je zelf het geld hebt overgeboekt. Het gaat om de NAW-gegevens van degene die jouw geld heeft ontvangen. Dat is vaak niet de oplichter zelf, maar bijvoorbeeld een geldezel.
Dit doen banken alleen als je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Voldoe je aan die voorwaarden? Dan krijgt de vermeende oplichter (de ontvanger van het geld) eerst 3 weken de tijd om het geld vrijwillig terug te betalen. De ontvanger van het geld is vaak niet de oplichter zelf. Gebeurt dit niet, dan krijg je de NAW-gegevens.
De procedure geldt alleen bij niet-bancaire fraude. Dat is fraude waarbij het slachtoffer zélf de betaalopdracht geeft. Banken vergoeden nu alleen schade als je níet zelf de betaalopdracht hebt gegeven. In ieder geval als je je aan de veiligheidsvoorschriften hebt gehouden. Alleen voor bankhelpdeskfraude, een vorm van niet-bancaire fraude, maakten de banken vorig jaar een uitzondering.
De PNBF moet ervoor zorgen dat je bij niet-bancaire fraude ook je geld terug kan krijgen. Je kan de procedure gebruiken bij twee soorten oplichting:
Om de gegevens van je vermeende oplichter (de ontvanger van je geld) te krijgen moet je aan bepaalde voorwaarden voldoen. Deze zijn opgesteld door Betaalvereniging Nederland. De voorwaarden zijn afhankelijk van de oplichtingsvorm:
Voldoe je niet aan de voorwaarden van de bank? Bijvoorbeeld omdat je geen (Nederlands) IBAN hebt?
Dat komt regelmatig voor. Bijvoorbeeld als je niet direct aan de oplichter hebt betaalt, maar via een payment service provider. Zo’n partij regelt de online betalingen voor bedrijven. Je ziet dan de naam van die partij op je afschrift, zoals Mollie of Buckaroo. Bekijk wat de psp voor je kan doen. Als je niet verder komt, kun je een brief sturen om de gegevens op te vragen bij de psp.