Je geld terug na oplichting

Neem direct contact op met je bank 

Kom je erachter dat iemand je heeft opgelicht? Neem dan altijd direct contact op met je bank. Soms kan de bank het geld (deels) nog terughalen of een betaling tegenhouden.

De bank vergoedt de schade in sommige situaties:

• Je maakte het geld niet zelf over. Het moet om een niet-geautoriseerde transactie gaan. Dit betekent dat je de betaling niet zelf hebt goedgekeurd.
• Je volgde de veiligheidsregels van de bank.

Zelf overgeboekt?

Maakte je het geld zelf over? Dan vergoedt de bank het bedrag meestal niet. Het gaat dan om 'niet-bancaire fraude'. De eerste stap die je dan kunt nemen om toch je geld terug te krijgen, is de Procedure NAW-gegevens Begunstigde bij niet-bancaire Fraude (PNBF).

Ben je slachtoffer van bankhelpdeskfraude? Deze vorm van fraude vergoedt de bank eigenlijk niet, maar er is wel een coulanceregeling. Voldoe je aan de criteria, dan vergoedt de bank de schade. Voldoe je niet? Dan kan je het ook nog via de PNBF proberen.

Aangifte doen bij de politie 

Ben je slachtoffer van fraude? Doe altijd aangifte bij de politie.

Je hebt de aangifte ook nodig voor verdere stappen. Bijvoorbeeld voor het opvragen van NAW-gegevens via de PNBF-procedure en/of een civiele procedure. Een civiele procedure is een rechtszaak tussen twee burgers, bedrijfen en instellingen. In dit geval tussen jou en de oplichter. 

Pilot

Bij de politie loopt een pilot om fraude bij online handel tegen te gaan. Het gaat hierbij alleen om fraudegevallen waarbij je iets koopt bij een webshop of marktplaats, maar niets geleverd krijgt. Dit soort fraudegevallen worden direct na aangifte in behandeling genomen door Aansprakelijkgesteld Nederland, LAVG en SODA. Dat zijn partijen die namens slachtoffers van online fraude proberen het geld terug te vorderen van de dader via aansprakelijkstelling en incassotrajecten.

Let op: De politie selecteert aangevers die mee kunnen doen aan de pilot. Als slachtoffer/aangever word je benaderd door de politie. Word je niet benaderd door de politie om mee te doen aan de pilot? Start dan zelf de PNBF om de gegevens van je oplichter op te vragen bij je bank.

NAW-gegevens opvragen (PNBF-procedure)

Slachtoffers van niet-bancaire fraude kunnen de NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats) van degene die jouw geld heeft ontvangen. Dat is vaak niet de oplichter zelf, maar bijvoorbeeld een geldezel.

Dit doen banken alleen als je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Voldoe je aan die voorwaarden? Dan krijgt de ontvanger van het geld eerst 3 weken de tijd om het geld vrijwillig terug te betalen. Gebeurt dit niet, dan krijg je de NAW-gegevens. Met die gegevens kun je een civiele procedure starten.

Voldoe je niet aan de voorwaarden van de PNBF?

Helaas vallen veel gevallen van niet-bancaire fraude niet onder de voorwaarden van de PNBF. Dat gebeurt bijvoorbeeld in de volgende situaties.

Er zijn nog niet genoeg meldingen bij de politie op het moment dat je checkt 

Je vult de gegevens van de nepwebwinkel in op de website van de politie. Zijn er minstens 3 meldingen over die webshop? Dan krijg je een waarschuwing. Die waarschuwing heb je nodig voor de PNBF. Ben jij de tweede melder? Dan zie je die waarschuwing niet. Komen er later meer meldingen bij? Dan krijg je geen bericht. Je enige optie is dan om dit te blijven checken op de website van de politie.

Om dit te voorkomen, willen wij 1 centrale plek waar consumenten een melding doen en hulp krijgen.

Je betaling ging niet direct naar het rekeningnummer van de oplichter

Een andere voorwaarde voor de PNBF is dat je het geld overmaakt naar een Nederlandse IBAN van de oplichter. Daarom vallen alle betalingen naar buitenlandse rekeningnummers af. Dat geldt ook voor bijna alle betalingen aan webwinkels. Betaal je een bedrag aan een webwinkel? Dan gaat dat vaak niet direct naar het rekeningnummer van die winkel. Meestal zit er een betaaldienstverlener tussen. Die heet een payment service provider (psp). Deze psp’s regelen de verschillende betaalmethoden van webshops, zoals iDEAL (Wero), creditcard, PayPal en Klarna.

Heb je via een psp betaald? Dan krijg je je geld dus niet terug via je bank. Probeer dan de gegevens via de psp in handen te krijgen.

Betalingen via betaaldienstverleners (psp) 

Je ziet op het afschrift vaak of je via een psp hebt betaald. Er staat bijvoorbeeld 'via Mollie'. Dan is Mollie de psp. 

Wij checkten of je bij de psp terecht kunt voor hulp, bijvoorbeeld om de NAW-gegevens op te vragen. Bij de meeste kun je wel nagaan aan welk bedrijf je hebt betaald. Maar het verschilt welke gegevens je dan krijgt. Vaak zijn dat alleen de contactgegevens van de webwinkel. 

Je kan eerst bij de psp checken wat ze voor je kunnen doen. Sommige psp's stellen een onderzoek voor je in. Krijg je geen NAW-gegevens, dan kan je gegevens opvragen met behulp van deze voorbeeldbrief. Je moet als consument kunnen achterhalen met wie je zaken doet.

Check wat je bij de psp kunt checken:

Stappen na ontvangst gegevens oplichter

Heb je de NAW-gegevens in handen? Dan kun je een aantal stappen ondernemen en (indien nodig) een civiele procedure starten. Je probeert daarin je geld terug te krijgen. 

Geld terugvragen via kopersbescherming 

Betaalde je met een creditcard, PayPal of bijvoorbeeld Klarna? Dan kun je ook gebruikmaken van de kopersbescherming die zij aanbieden.

Ook sommige online platforms zoals Marktplaats en Vinted bieden kopersbescherming.

Heb je via een overschrijving of met iDeal betaald? Dan kan dit niet en zal je één van bovenstaande mogelijkheden kunnen proberen. Wero, het nieuwe iDeal, zal wél koperbescherming bieden.