Onverwacht pakketje? Pas op voor brushing

Recente datalekken laten zien dat persoonsgegevens in verkeerde handen terecht kunnen komen. Die gegevens kunnen ook worden gebruikt voor brushing. Bij deze vorm van fraude ontvang je een pakketje dat je zelf niet hebt besteld.

Om zo'n bestelling te kunnen plaatsen, gebruikt een malafide verkoper naam- en adresgegevens of soms alleen een adres. Hoe de verkoper aan die gegevens komt, verschilt. Ze kunnen bijvoorbeeld afkomstig zijn uit een datalek, maar ook uit eerdere bestellingen of andere bronnen.

Pakketje is geen doel maar middel

Het pakketje is vaak niet het doel, maar een middel. Bij de klassieke vorm van brushing laat een malafide verkoper via een webwinkel of online marktplaats, zoals bol.com of Amazon, een bestelling registreren voor een duur product op naam en adres van een nietsvermoedende ontvanger. In plaats van dat dure product ontvangt de ontvanger een goedkoop artikel, zoals pennen of stickers.

De malafide verkoper doet dit om een geverifieerde review te kunnen plaatsen op de website van de webwinkel. Veel webwinkels controleren daarop en het is pas mogelijk om zo'n review te plaatsen als er daadwerkelijk een verzending is geweest.

Zodra het goedkope pakketje als bezorgd staat geregistreerd, kan de verkoper dan de verzending gebruiken om namens de ontvanger een positieve review te plaatsen. Voor andere consumenten lijkt het daardoor alsof het dure product al door verschillende mensen is gekocht en goed is beoordeeld. Dat vergroot de kans dat het wordt verkocht.

Pakketje met QR-code

Er bestaan ook varianten van brushing waarbij een onverwacht pakketje een QR-code bevat. Ontvangers krijgen dan de vraag de code te scannen en bijvoorbeeld een website te bezoeken of een enquête in te vullen. Zo proberen criminelen extra persoonsgegevens of inloggegevens buit te maken.

Brushing niet eenvoudig te herkennen

Brushing is niet altijd eenvoudig te herkennen. Vaak gaat het om een onverwacht pakketje van een webwinkel. Of een pakketje dat afkomstig is van een aanbieder op een online marktplaats, zoals bol.com of Amazon. Je hebt daar zelf nooit iets besteld. Ook ontbreekt regelmatig een afzender of retouradres op de verpakking. Ontvang je een product dat je niet kent of vertrouwt? Wees dan extra alert.

Wat kun je doen als je onverwacht pakket krijgt?

Ontvang je een pakket dat je niet verwacht? Controleer dan of een huisgenoot iets heeft besteld of dat het om een cadeau of prijs gaat. Zit er een QR-code in het pakket? Scan die dan niet. Controleer ook of er een afzender of retouradres op het pakket staat. Ontbreekt die informatie of herken je de afzender niet? Wees dan extra voorzichtig.

Verander je wachtwoord

Lijkt het pakket afkomstig van een webwinkel of een online marktplaats? Neem dan contact op met de klantenservice en meld dat je niets hebt besteld. Vraag ook of de webwinkel kan onderzoeken of een verkoper misbruik heeft gemaakt van jouw persoonsgegevens. Controleer ook je online accounts op onbekende bestellingen of wijzigingen. Zie je iets verdachts? Verander dan direct je wachtwoord en schakel waar mogelijk tweestaps-verificatie in.

Zoek je naam op internet op

Staat op het pakket jouw naam en adres en is het daadwerkelijk bij jou bezorgd? Dan hoef je het meestal niet terug te sturen of ervoor te betalen. Controleer eventueel ook online of jouw naam is gebruikt bij reviews van het product.

Geef nooit persoonlijke gegevens

Geef ook nooit persoonlijke gegevens of betaalgegevens aan iemand die onverwacht contact met je opneemt over het pakket.

Blijf alert op onverwachte activiteiten

Een onverwacht pakketje betekent niet automatisch dat je slachtoffer bent van identiteitsfraude. Het kan wel een aanwijzing zijn dat jouw gegevens zijn misbruikt. Controleer daarom voor de zekerheid je accounts en blijf alert op verdachte activiteiten.