icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Bespaar met het Energiecollectief |

Schrijf je nu in

Energiecollectief icon

Optische zoom en digitale zoom

Bij het kopen van een fotocamera speelt het zoombereik vaak een belangrijke rol. Er zijn 2 soorten zoom: optische en digitale zoom. Wat betekenen die termen precies?
Karen Reijneveld
Karen Reijneveld

Expert Elektronica

Gepubliceerd op:  12 september 2012


Inzoomen

Inzoomen betekent dat je het onderwerp in beeld dichterbij haalt zonder dat je dichterbij gaat staan. De knop of hendel voor in- en uitzoomen bedien je met je duim of wijsvinger. Bij camera's met een verwisselbare lens moet je normaal gesproken draaien aan de lens om in- en uit te zoomen. Verwisselbare lenzen met zoomknop (powerzoomlenzen) zijn nog schaars en duur.

Er zijn fotocamera's met 3x optische zoom, maar er zijn er ook met 60x optische zoom. Dat optische zoombereik kan verlengd worden met digitale zoom. Maar wat betekent dat eigenlijk, optische zoom en digitale zoom? 

Close-ups maken

Camera-Close-up

Een close-up zonder zoom kan zorgen voor een wat opgeblazen portret met een grote neus (links). Meer afstand nemen en inzoomen zorgt voor een natuurlijker beeld (midden). De eerste 2 foto's zijn gemaakt met een smartphone met alleen digitale zoom. Maar digitale zoom heeft bij een close-up niet het effect van optische zoom: een vage achtergrond, wat mooiere portretten oplevert. Bij de foto rechts is van een afstand ingezoomd met een compactcamera. Het effect is niet zo sterk als bij een camera met een grotere beeldsensor, zoals een spiegelreflex. 

Bekijk ook:

Optische zoom

Zoom-03

Bij optisch inzoomen bewegen de verschillende lensdelen ten opzichte van elkaar. Meestal kun je 3 verschillende aanduidingen vinden die aangeven hoe ver je optisch in- en uit kunt zoomen:

  • De zoomfactor, bijvoorbeeld 3x zoom. Deze wordt berekend door de hoogste waarde van het zoombereik te delen door de laagste waarde van het zoombereik. Zo is het mogelijk dat je met 60x zoom even ver kunt inzoomen als met 50x zoom: omdat je verder kunt uitzoomen. Let dus niet alleen op de zoomfactor, maar zeker ook op de beginwaarde van het zoombereik. Hoe lager die waarde, des te meer er op één foto past. 
  • Het zoombereik wordt meestal vóór op de lens vermeld, bijvoorbeeld 6.3 - 18.9 mm. Die waarden zijn lastig te interpreteren en meestal niet bruikbaar om camera's te vergelijken.
  • Daarom wordt het zoombereik meestal omgerekend naar de oude standaard uit de tijd dat er nog geen digitale camera's waren: het kleinbeeldequivalent. Bij de meeste compactcamera's moet je de waarden die op de lens staan vermenigvuldigen met 5,6. In het voorbeeld kom je dan op ongeveer 35 - 105 mm. De vermenigvuldigingsfactor is afhankelijk van de grootte van de sensor.

Voorbeeld

inzoomen-A-24mminzoomen-B-50mm-2x

 

De oude standaard, het kleinbeeldequivalent, geeft houvast voor het zoombereik van een camera. In de afbeeldingen hiernaast zie je een voorbeeld van dit bereik. 

 

Zo komt er bij een supergroothoeklens van 24 mm heel veel in beeld (eerste foto). Foto's die gemaakt zijn met een 50 mm-lens (standaardlens) komen het meest overeen met hoe we zelf zien (tweede foto). Lenzen van zo'n 85 tot 100 mm zijn juist weer geschikt als portretlens. Vanaf 200 mm heb je te maken met een telelens.

 

Foto boven: 24 mm, foto beneden: 50 mm

 

inzoomen-C-120mm-5xinzoomen-D-240mm-10x

 

Zoomen heeft ook invloed op het diepte-effect. Verder uitzoomen geeft bijvoorbeeld een groter diepte-effect. Ver inzoomen maakt de foto juist steeds vlakker: alles lijkt dichterbij elkaar te staan.

 

Foto boven: 120 mm, foto beneden: 240 mm

inzoomen-E-480mm-20xinzoomen-F-1200mm-50x

 

Er zijn camera's die in kunnen zoomen tot 1200 of zelfs 2000 mm, daarmee kun je een persoon van 1 meter 80 van een afstand van 60 meter beeldvullend in beeld krijgen. Alsof je door een rietje kijkt. De vraag is wel of de foto dan scherp is. Het is belangrijk de camera in zo'n geval heel goed te ondersteunen.

 

Foto boven: 480 mm, foto beneden: 1200 mm

Digitale zoom

Aan het einde van het optische zoombereik van een camera begint het digitale zoombereik. Sommige camera's en met name smartphones hebben niets anders dan digitale zoom.

Feitelijk is digitaal zoomen hetzelfde als het achteraf bijsnijden van de foto: er wordt een steeds kleiner stukje van de beeldsensor gebruikt. Dus bijvoorbeeld maar 8 van de 14 megapixels op de sensor. Om er toch een 14-megapixelfoto van te maken, moeten er tussenliggende pixels 'bijberekend' worden. Dat betekent kwaliteitsverlies.

Digitaal zoomen zonder kwaliteitsverlies
Maar als je een 14-megapixelcamera hebt en je vindt 8 megapixel ook wel voldoende, kun je tot een bepaald niveau digitaal inzoomen zonder die extra berekende tussenpixels. 

optisch zoomenIn de afbeelding heeft een fictieve 14-megapixelcamera 5x optische zoom. Als je verder inzoomt, ontstaat er kwaliteitsverlies. Maar als je deze camera instelt op 8 megapixels, heb je pas vanaf 13x zoom kwaliteitsverlies (ofwel extra berekende tussenpixels) .

Camera's filteren en vergelijken op zoombereik

In onze vergelijker kun je filteren op optisch zoombereik en groothoekbereik. Wie veel optische zoom in een compacte camera wil, koopt een travelzoom- of een superzoomcamera.


Bekijk ook: