icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Bekijk de Vlucht Claim Service |

Compensatie tot €600 per persoon

VluchtClaimService

3D-tv

Met 3D-tv kun je diepte zien op je televisie. Voorwerpen lijken daarmee soms de kamer in te komen en ook daadwerkelijk in de verte te verdwijnen. Hoe werkt dat precies en wat heb je er voor nodig?
Arjen Oving
Arjen Oving

Expert Elektronica


Artikel_3dtv_intekst2Waarom zie je diepte bij 3D-tv?

Het effect bij 3D-tv wordt ook wel het stereoscopisch effect genoemd. Het is gebaseerd op het gegeven dat onze ogen horizontaal iets uit elkaar staan.

Wanneer je in de normale wereld je blik op een bepaald object richt (de focus-diepte in de figuur hiernaast), zal het beeld van dat object zowel in je linkeroog als in je rechteroog op min of meer hetzelfde plekje van het netvlies belanden.

Ruimtelijk beeld

Voor de voorwerpen die dichterbij of verder weg staan, geldt dit niet. Dan zit er een verschil in de plek waar de beelden van deze objecten op de 2 netvliezen vallen. Zoals de hoeken A' en A" voor de groene kubus in de figuur hiernaast. Je hersenen weten deze verschillen te interpreteren als een verschil in diepte en gebruiken dit om een ruimtelijk (3D) beeld van de omgeving op te bouwen.

Diepte zien

Bij 3D-tv wordt gebruik gemaakt van dit principe door aparte beelden te tonen voor het linkeroog en het rechteroog waarbij deze beelden net iets van elkaar verschillen. Overigens is 'diepte zien' meer dan stereozicht alleen. De hersenen gebruiken ook niet-stereozicht informatie om diepte in te schatten, bijvoorbeeld of een voorwerp voor of achter een ander voorwerp staat. Dat kun je al met 1 oog waarnemen. Het is dus niet zo dat je met 1 oog helemaal geen diepte kunt zien.

Hoe werkt 3D-tv?

Het effect van 3D-tv is gebaseerd op het tonen van aparte beelden voor het linker- en rechteroog. Deze beelden verschillen steeds een beetje van elkaar in horizontale richting, net zoals je ogen ook iets uit elkaar staan. Je hersenen interpreteren deze verschillen als een verschil in diepte en gebruiken deze informatie om een 3D-beeld van de omgeving op te bouwen.

De truc met 3D-tv is om te zorgen dat het linkeroog alleen de linkerplaatjes ziet en het rechteroog alleen de rechterplaatjes. Daarvoor wordt meestal gebruik gemaakt van een 3D-brilletje.

Autostereoscopy-small

Er is ook een brilloze techniek, maar deze wordt niet gebruikt voor tv's op de consumentenmarkt. Zulke tv's hebben een speciale laag voor het tv-scherm, die bestaat uit heel veel kleine lensjes. Deze lensjes geven het licht dat erdoorheen schijnt, steeds een iets andere richting mee (zie plaatje hiernaast).

Hoe werkt een 3D-bril?

Bij alle 3D-tv's die je nu in de winkel vindt, heb je een 3D-bril nodig. Er zijn 2 varianten: de actieve 'shutter glasses' en de passieve gepolariseerde brillen.

Actief 3D

Bij een actieve 3D-bril bestaan de glazen uit een klein lcd-scherm. De beweegbare kristallen in het scherm laten licht door of blokkeren het juist. Dit doen ze door elektrische spanning op het lcd-scherm te zetten. Daarom hebben deze brillen altijd batterijen of een oplaadbare ingebouwde accu.

Bij de 'actieve' techniek zendt de tv razendsnel beelden uit: om en om een apart beeld voor het linkeroog en een apart beeld voor het rechteroog. En bij de 3D-bril worden de glazen razendsnel en om en om doorzichtig en ondoorzichtig. Dit loopt synchroon met de beelden via een signaal vanuit de tv (meestal infrarood of soms via Bluetooth). Bij het linkerbeeld is alleen het glas voor het linkeroog doorzichtig. Bij het rechterbeeld is het linkerglas ondoorzichtig en alleen het rechterglas doorzichtig. Op deze manier komen de beelden dus gescheiden aan.

De beelden op tv wisselen zo snel dat je ogen dat niet kunnen waarnemen. Maar als je bijvoorbeeld iets naast de tv kijkt, kun je vaak wel duidelijk zien dat de bril wat 'knippert'.

Artikel_3Dtv_intekstPassief 3D

Bij de passieve 3D-techniek worden de beelden voor het linkeroog en het rechteroog tegelijk op het scherm getoond. Daarbij zijn bijvoorbeeld de even beeldlijnen van de tv bestemd voor links en de oneven beeldlijnen voor rechts. Door een speciaal polarisatiefilter voor het lcd-scherm van de tv krijgen de even beeldlijnen een andere polarisatie van het licht mee dan de oneven beeldlijnen.

Het passieve 3D-brilletje sluit aan op deze polarisatie, waarbij het glas voor het linkeroog alleen het licht doorlaat dat dezelfde polarisatie heeft als de 'linker' beeldlijnen. Voor rechts geldt natuurlijk hetzelfde. Er is dan ook geen synchronisatie met de tv nodig en dus ook geen 'geknipper' van het brilletje. Een nadeel van de passieve techniek is wel is dat de resolutie van het beeld lager is: ieder oog ziet maar de helft van elk beeldje. Maar in de praktijk merk je dat vrijwel niet.

Kleven er ook nadelen aan 3D-tv?

Bij 3D-televisie en in de bioscoop wordt een illusie van diepte gecreëerd. In werkelijkheid komt er natuurlijk niets 'uit de tv'. Onze ogen zijn gewend om te werken in een echte 3D-wereld, zonder illusies. Bij langdurig kijken naar 3D-tv kun je daarom lichte hoofdpijn krijgen of misselijk worden.

Daarnaast is ongeveer 5% van de mensen niet in staat 3D-tv te zien, omdat ze voor het zien van diepte geen gebruik maken van stereozicht. Tip: ga eerst eens één (of meerdere) 3D-films in de bioscoop bekijken, voordat je een 3D-televisie koopt.

Wat kost 3D-tv?

Alle tv-fabrikanten verkopen 3D-tv's, maar lang niet alle tv's zijn uitgerust met 3D. Dit zijn vooral de wat uitgebreidere en duurdere toestellen. Passieve gepolariseerde brillen worden meestal meegeleverd bij de tv. Dit geldt niet altijd voor actieve 3D-brillen, soms moet je deze los kopen. Ze kosten dan zo'n €15 tot €50 per stuk.

Om 3D-films te kijken heb je een 3D-blu-rayspeler nodig en natuurlijk 3D-blu-raydiscs met daarop de 3D-film. Ook een Sony PlayStation 3 of 4 speelt 3D-blu-raydiscs af. Er zijn ook 3D-videocamera's op de markt. Daarmee kun je je eigen 3D-materiaal draaien en later bekijken op een 3D-tv.

Wel of niet een 3D-tv kopen?

De trend van de 3D-tv’s is bij lange na niet zo aangeslagen bij de consument als de fabrikanten een paar jaar geleden gehoopt hadden. Je hebt namelijk veel accessoires nodig: een 3D-bril en een 3D-blu-rayspeler om 3D-films af te spelen. Bovendien wordt er op de Nederlandse televisie niets uitgezonden in 3D. De 3D-beeldkwaliteit van de televisies is wel heel goed. Dus de televisies zijn zeker geschikt voor degene die enthousiast zijn over 3D.