icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Welke medicijnen zijn betrouwbaar?

Medicijnen waarvoor je geen recept nodig hebt zijn te koop bij de drogist, apotheek, supermarkt of het tankstation. Van veel van deze zelfzorgmedicijnen is de werking wetenschappelijk bewezen. Wij zetten op een rij welke middelen in de schappen staan en hoe betrouwbaar ze zijn.

Aniek Aarsman

Aniek Aarsman , Expert Voeding & Gezondheid Gepubliceerd op:20 november 2018

Artikel advies zelfzorggeneesmiddelen

Reguliere medicijnen zonder recept

Reguliere medicijnen vallen onder de Geneesmiddelenwet. Dit geldt ook voor de medicijnen die je bij de drogist koopt. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) keurt ze op veiligheid en kwaliteit. Je kunt ze zonder tussenkomst van een arts veilig gebruiken. Ook moet er voldoende wetenschappelijk bewijs zijn voor de werking om een medische claim te gebruiken. Als een fabrikant dus zegt dat het middel helpt bij hoofdpijn of diarree, dan mag je ervan uitgaan dat dat klopt.

Te herkennen aan: op alle geregistreerde medicijnen staat een RVG-nummer. RVG staat voor Register Verpakte Geneesmiddelen.

Kruidengeneesmiddelen

In kruidengeneesmiddelen bestaat het actieve bestandsdeel uitsluitend uit planten, delen van planten of plantenmaterialen. Fabrikanten mogen claimen dat ze helpen bij pijn of ziekte omdat de werking ervan bewezen is. Net als de reguliere medicijnen worden ze streng gecontroleerd.

Te herkennen aan: RVG met nummer (ingrediënten genoemd bij de samenstelling zijn plantaardig).

Traditionele kruidengeneesmiddelen

Sommige kruidengeneesmiddelen hebben een extra aanduiding: traditioneel kruidengeneesmiddel. Dit geldt voor kruidengeneesmiddelen met een lange traditie, maar waarvan het wetenschappelijk bewijs ontbreekt. De werking is namelijk gebaseerd op langdurige gebruikservaring. Ze mogen daarom alleen onder de noemer 'traditioneel kruidengeneesmiddel' beterschap bij ziekte beloven.

De fabrikant moet bewijzen dat het middel ten minste 30 jaar met succes in de medische praktijk is gebruikt en niet schadelijk is voor de gezondheid.

Te herkennen aan: RVG met nummer én de aanduiding 'traditioneel kruidengeneesmiddel'.

Homeopathische geneesmiddelen

Een bepaalde stof in een grote hoeveelheid kan bij een gezond persoon een bepaald ziektebeeld oproepen, maar door de stof in kleine hoeveelheden in te nemen kan ditzelfde beeld je helpen te genezen. Dat is de gedachte achter homeopathie. 

Door een kleine hoeveelheid van een ziekmakende stof wordt je lichaam gestimuleerd om het verstoorde evenwicht te herstellen. Daarom worden homeopatische middelen op een bepaalde manier verdund of geschud.  

Door het gebrek aan wetenschappelijk bewijs voor de werking van homeopathische middelen ogen de verpakkingen kaal. Er staat niet op vermeld waar het middel voor dient, ook niet in de bijsluiter. Toch zijn de verwerkte stoffen en de procedure van het schudden en verdunnen gecontroleerd en goed bevonden door het CBG. Er is dus geen sprake van een onveilige situatie.

Niet alle gezondheidsproducten op natuurlijke basis zijn meteen homeopathisch. Zo zijn sommige producten van het bekende merk A. Vogel wel homeopatisch en andere producten van dit merk niet. 

Te herkennen aan: geregistreerde homeopathische geneesmiddelen hebben een RVH-nummer.

Medische hulpmiddelen

Onder medische hulpmiddelen vallen bijvoorbeeld heupprothesen en infuusnaalden, maar ook sommige plantaardige zelfzorgmiddelen.

Het is voor fabrikanten aantrekkelijk om plantaardige stoffen niet op de markt te brengen als geneesmiddel, maar als een medisch hulpmiddel dat niet gekeurd hoeft te worden. Dergelijke zelfzorgmiddelen mogen wel een medische claim (bijvoorbeeld 'helpt tegen maagpijn') dragen, maar die is onbetrouwbaar. Staat op het medisch hulpmiddel een markering CE met een nummer erachter? Dan is de medische claim wél betrouwbaar.

Te herkennen aan: CE met nummer erachter; bewijs dat het is gecontroleerd. CE zonder nummer: niet gecontroleerd.

Voedingssupplementen

Voedingssupplementen mogen geen medische claims voeren. Alleen gezondheidsclaims, ter ondersteuning van een goede gezondheid, zijn toegestaan.

Fabrikanten zijn verplicht op het etiket te vermelden dat het om een voedingssupplement gaat dat niet 'ter vervanging van een gevarieerde voeding' gebruikt mag worden. De gezondheidsclaims op voedingssupplementen die alleen uit vitaminen en mineralen bestaan, zijn getoetst op wetenschappelijke onderbouwing en zijn dus te vertrouwen. Bij voedingssupplementen waar, naast vitaminen en mineralen, kruiden aan zijn toegevoegd, is het nog niet zover.

Hetzelfde geldt voor voedingssupplementen die alleen uit kruiden bestaan, de zogeheten kruidenpreparaten. Hiervoor is op Europees niveau nog niet besloten wat de toetsingscriteria zijn voor het toekennen van claims. De vraag is of de werking wetenschappelijk bewezen moet zijn of dat 'jarenlange gebruikerservaring' voldoende is.

Te herkennen aan: de tekst voedingssupplement, kruidenpreparaat en plantenextracten.

Meer lezen:

Nieuw & interessant