icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Familiebank: zo regel je een lening binnen de familie

De familiebank biedt veel voordelen, maar je moet er wel even rustig voor gaan zitten. Hoe regel je een familielening en waar moet je allemaal aan denken?

Nelleke Rookmaaker

Nelleke Rookmaaker , Expert Geld & Verzekering Bijgewerkt op:22 april 2020

familiebank-lening

Het is financieel vaak aantrekkelijk als de ouders hun kind geld lenen voor de eigen woning. Tenminste, als de lening slim is ingericht en gecombineerd is met een schenking. Deze zogenoemde 'familiebank' is ook mogelijk tussen andere familieleden, bijvoorbeeld tussen ooms en tantes en hun neven en nichten. En zelfs tussen personen die geen familie van elkaar zijn. Zorg dat je alles goed vastlegt. We geven antwoord op de meest gestelde vragen.

Handig naslagwerk: De familiebank

De familiebank biedt een helder overzicht van manieren waarop je familie en vrienden met een lening en/of schenking kunt helpen. Uiteraard lees je ook hoe je dit goed regelt en wat de fiscale consequenties zijn.

Dit boek bestellen

De-familiebank-WW

Moet ik de lening vastleggen op papier?

Afspraken over de lening kun je het best vastleggen in een schriftelijke overeenkomst. Dan is het voor alle partijen duidelijk wat de spelregels zijn. Niet alleen voor de ouders en het kind, maar ook voor broers en zussen. Dat kan gedoe in de familie voorkomen.

Een schriftelijke overeenkomst biedt ook uitkomst als de Belastingdienst om een toelichting vraagt. Dit kan mét of zonder tussenkomt van een notaris. De gegevens over de lening die je afsluit bij je ouders geef je via je belastingaangifte door aan de fiscus.

Is er recht op renteaftrek?

Als je als kind de lening gebruikt voor de aankoop, verbetering of onderhoud van de eigen woning, is de rente op de leningaftrekbaar als je je aan alle regels houdt. Een hypotheekrecht is geen voorwaarde voor aftrek.

Een van de belangrijkste voorwaarden is dat wordt afgesproken dat de lening in maximaal 360 maanden moet worden afgelost. Maar die voorwaarden geldt niet voor elke nieuwe familielening. Dat leggen we hieronder uit.

Moet er worden afgelost op de lening?

Of er moet worden afgelost op de lening hangt af van de situatie. 

Aflossingsschema maken

Moet er verplicht worden afgelost? Met de rekenhulp van de Belastingdienst kun je de minimaal vereiste aflossingen berekenen. Vergelijk, om onaangename verrassingen achteraf te voorkomen, ook de aflossing in het eerste en laatste jaar. Bij een hoge rente stijgt de netto maandlast namelijk erg hard voor het kind. Maar zover laat je het waarschijnlijk niet komen. Kies voor een lening met een looptijd van 30 jaar. En begin die na een jaar of 5 of 10 kwijt te schelden. Dat is bijna altijd het meest lucratief, berekenden we voor de Consumentengids (januari 2020). 

Op tijd betalen

Je bewijst je kinderen lang niet altijd een dienst door soepel te zijn als ze de rente en de aflossingen niet op tijd betalen. Ze verliezen dan mogelijk hun renteaftrek. Check bij de Belastingdienst wat er gebeurt met de renteaftrek bij een betalingsachterstand. Vanaf de dag dat ze de gemiste aflossingen alsnog betalen, kunnen ze de rente weer aftrekken.

Welke rente zal ik rekenen?

Meer belastingvoordeel bij hoge rente

Het voordeel van een familielening wordt groter naarmate je een hogere rente kiest. Je kind kan dan namelijk meer hypotheekrente aftrekken in zijn aangifte inkomstenbelasting. Zo krijgt hij of zij bij een lening van €25.000 meestal honderden euro's extra renteaftrek als hij een extra hoge rente betaalt. Ieder jaar.

Rente terugschenken

Omdat het bijna nooit de bedoeling is dat kinderen zelf voor de hoge rente aan hun ouders opdraaien, schenken de ouders meestal jaarlijks een bedrag aan de kinderen terug. Op die manier heeft je kind onderaan de streep geen last van de hoge rente. Soms schenken ouders zelfs alle rente terug. 

Let bij het terugschenken van de rente wel op de regels voor de schenkbelasting. Jaarlijks kunnen ouders €5515 (2020) belastingvrij schenken aan hun kind. Over het meerdere is 10% schenkbelasting verschuldigd. Voor schenkingen die gebruikt worden voor de aankoop van een eigen woning geldt soms een hogere vrijstelling (€103.642 in 2020). 

Streep de rentebetaling en aflossingen nooit direct weg tegen de schenking, maar maak alle bedragen echt over. De ouders moeten jaarlijks kunnen beslissen of ze een schenking doen. Maak de schenkingen daarom geen onderdeel van de overeenkomst. Anders kan de Belastingdienst de renteaftrek weigeren. En direct schenkbelasting heffen over het totaal van de toegezegde toekomistige jaarlijkse schenkingen. 

Hoe hoog mag de rente maximaal zijn?

Bij het bepalen van de juiste rente is het belangrijk om op een aantal punten te letten. Wij zetten ze hieronder voor je op een rij. 

Hoe gaat de bank om met de familielening?

Kan je met de familielening een duurder huis kopen?

Wie bij aankoop van een huis een familielening krijgt én een hypotheek wil bij de bank, moet weten dat de familielening meetelt bij de berekening van de maximaal te verkrijgen lening bij de bank. Ook de voor de familielening overeengekomen rente vormt een maandelijkse last. De bank moet daar rekening mee houden, door je niet zoveel te lenen dat je in de knel komt met je totale vaste lasten. 

Een duurder huis kopen kan wél als de ouders de hele woning financieren. En sommige banken houden geen rekening met de familielening bij vaststelling van het maximale leenbedrag als de ouders schriftelijk aantonen de rentelasten jaarlijks terug te willen schenken. Bijvoorbeeld in een email aan de bank waarin de schenkintentie staat. Het is geen aanrader om de jaarlijkse schenking vast te leggen in een overeenkomst. De fiscus spreekt dan mogelijk van een ‘repeterende schenking’ en dat zal leiden tot (extra) schenkbelastingheffing. 

Waar moet je aan denken bij aflossen op de bankhypotheek?

Allereerst moet je denken aan de regels voor boeterente. Om een boete van de bank te vermijden, sluit je de hypotheek over bij verhuizing of als de rentevaste periode afloopt. Of in jaarlijkse stappen van maximaal het bedrag dat het kind jaarlijks boetevrij mag aflossen. Hoeveel dat is, verschilt per bank. Informeer hiernaar bij de hypotheekverstrekker.  

Daarna check je of de rente op de resterende lening omlaag kan. De familielening kan leiden tot een lagere hypotheekrente. Omdat er minder geleend hoeft te worden bij de bank, rekent de bank mogelijk een lagere risico-opslag.

Haal voordeel uit je belastingaangifte

Ben je goed voorbereid op de belastingaangifte? Met de gratis e-mailreeks van de Belastingcoach ontvang je het hele jaar door informatie over wijzigingen in het belastingstelsel. En daarnaast een stappenplan voor je aangifte en een heleboel praktische tips.

 

Meld je gratis aan

Mediapool Belasting E-DM 1200x800

Lees ook: