icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Ontdek de Gezondgids |

Word abonnee en kies je korting / cadeau.

Gezondgids 45x45

Kapitaalverzekeringen en bankspaarrekeningen: fiscale toelichting

In het Nederlandse belastingsysteem valt vermogen in box 3. Hierover betaal je vermogensrendementsheffing. Een uitzondering maakt de fiscus voor de eerste eigen woning; die valt in box 1. Dat is de box waar het inkomen belast wordt tegen het belastingtarief van bijvoorbeeld 40,8% of 52%. Het eigenwoningforfait valt als inkomen in box 1 en de aftrekbare hypotheekrente als aftrekpost.
Jan Klinckenberg
Jan Klinckenberg

Expert Geld & Verzekering

hypotheken-huizen

Afgesloten vanaf 14 september 1999

Box 1: kapitaalverzekering eigen woning (KEW) of spaarrekening eigen woning (SEW)

Sinds 14 september 1999 valt niet alleen de hypotheek, maar ook de kapitaalverzekering of spaarrekening (het zogenoemde opbouwproduct), die is gekoppeld aan de hypotheek in box 1. Dat geldt zowel voor opbouwproducten waarbij de vergoeding gelijk is aan de hypotheekrente, als voor opbouwproducten waarbij dat niet het geval is. Bij de laatst genoemde opbouwproducten moet je denken aan beleggingsverzekeringshypotheken, traditionele levenhypotheken en bankspaarhypotheken op basis van beleggingen.

Geen fiscale naheffing
Bij producten waarbij de vergoeding gelijk is aan de hypotheekrente is het eindkapitaal per definitie gelijk aan het hypotheekdeel spaarhypotheek of bankspaarhypotheek. Bij die producten loop je geen risico op een fiscale naheffing, als de uiteindelijke uitkering hoger blijkt te zijn dan de gekoppelde hypotheek.

Mogelijk fiscale naheffing
Bij de overige producten is dat wel mogelijk. Je betaalt dan het marginaal belastingtarief over het rentebestanddeel in het deel dat hoger is dan de gekoppelde hypotheek (zie rekenvoorbeeld).

Dat lijkt een tegenvaller, maar in feite heb je geluk gehad. De beleggingen hebben prima gerendeerd. Na aflossing van de hypotheek en na betaling van de belasting heb je nog altijd een flink bedrag extra.

Rekenvoorbeeld

  • Stel dat je 30 jaar €240 per maand aan premie hebt betaald. In totaal betaalde je dan €86.400 premie.
  • In 2017 vindt de kapitaaluitkering plaats van €220.000. Die bestaat uit de betaalde premie (€86.400) en opgebouwde rente (€133.600). Hiermee los je de beleggingsverzekeringshypotheek van €200.000 af waarmee je je eigen woning financierde.
  • De uitkering is €20.000 (€220.000  - €200.000) hoger dan de hypotheek. De opgebouwde rente van €133.600 is daarom gedeeltelijk belast voor het deel van de uitkering dat hoger is dan de hypotheek (€20.000).
  • Het belaste rentebestanddeel bereken je door het bedrag van €20.000 te delen door het totaalbedrag van de uitkering €220.000. De uitkomst hiervan vermenigvuldig je met het totaalbedrag van de opgebouwde rente van €133.600. Dus: €20.000 / €220.000 x €133.600 = €12.145. Hierover betaal je maximaal €6316 (52%) belasting. Door de goede beleggingen heb je na aflossing van de hypotheek en afrekenen met de fiscus nog minimaal €13.684 over.

Box 3: kapitaalverzekering

Niet alle consumenten met een kapitaalverzekering plaatsen de kapitaalverzekering vanaf 14 september 1999 in box 1, maar kozen voor box 3. Zolang de verzekering in box 3 zat, was de consument vrij in de besteding van de opbrengst. De gedachtegang was dat, zodra het kapitaal boven de vrijstelling van vermogensrendementsheffing zou komen, de kapitaalverzekering alsnog overgezet kon worden naar box 1. In dat geval zou de kapitaalverzekering dus worden overgezet naar een kapitaalverzekering eigen woning (KEW).

Omzetten niet meer mogelijk
Een kapitaalverzekering loopt vaak via een tussenpersoon. Tot 1 april 2013 was het mogelijk om de verzekering om te zetten in een KEW. Helaas zijn veel tussenpersonen ‘vergeten’ dit in orde te maken. Hun klanten gaan daardoor nu voor duizenden euro’s het schip in, omdat ze elk jaar over het opgebouwde vermogen vermogensrendementsheffing moeten betalen.

Voor alle duidelijkheid: deze groep kan in principe wel vrij beschikken over het opgebouwde kapitaal, mits de bank meewerkt. De kapitaalverzekering is namelijk verpand aan de geldgever. 

Afgesloten vóór 14 september 1999

Box 3: kapitaalverzekering

De opbrengst van deze kapitaalverzekeringen hoeft niet gebruikt te worden om de hypotheek af te lossen. Ook volgt er geen fiscale naheffing als de opbrengst hoger is dan de gekoppelde hypotheek.

De consument betaalt vermogensrendementsheffing over het opgebouwde kapitaal dat hoger is dan de vrijstelling van €123.428 per persoon, voor een kapitaalverzekering afgesloten na 31 december 1991, en geen vermogensrendementsheffing over de kapitaalverzekering van vóór die datum. Voorwaarde is wel dat je de verzekering na respectievelijk 13 september 1999 en 31 december 1991 niet hebt verhoogd of de looptijd hebt verlengd.

Nieuw & interessant

  • eerste-huis-kopen

    Nieuw huis?

    Wij helpen je stap voor stap op weg. Van de ultieme verhuischecklist tot de beste verhuisdoos.

  • hypotheek-kosten
    Nieuws  |  22 aug.

    Onverklaarbaar hoge kosten bij hypotheekwijzigingen

    Hypotheekbanken jagen consumenten vaak onnodig op hoge kosten bij de aanpassing van hun hypotheek. Zij rekenen hoge kosten en verplichten consumenten om een hypotheekadviseur in te schakelen.
  • Artikelen_persoonlijkeleningofdoorlopendkrediet
    3 aug.

    Persoonlijke lening of doorlopend krediet

    Als je geld nodig hebt kijk je vaak eerst naar een persoonlijke lening of doorlopend krediet. Je kunt besparen bij een voordelige aanbieder.
  • naheffing-spaarhypotheek
    31 jul.

    Bank draait op voor slecht advies spaarhypotheek

    Banken en tussenpersonen blijken hun klanten niet altijd te hebben beschermd tegen de valkuilen van spaar- of bankspaarhypotheken. Zij moeten nu de consequenties accepteren.