icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Schenkbelasting

Krijg je een schenking? Dan betaal je soms schenkbelasting. Lees wat je belastingvrij mag ontvangen en of je aangifte moet doen. En wat de gevolgen zijn voor de aangifte inkomstenbelasting. We geven tips waarmee je optimaal profiteert van de fiscale mogelijkheden.
Carola van Dorp

Carola van Dorp , Expert Geld & Verzekering Bijgewerkt op: 1 januari 2022

Home belasting besparen

Schenken bij leven

Schenken bij leven (met de warme hand) is vaak leuk én financieel voordelig. Voor de ontvanger én voor de schenker. De voordelen zijn:

Mooier huis

Je kunt je kind helpen aan een nét iets mooier huis dan hij/zij kan kopen zonder je hulp.

Minder erfbelasting

Een bijkomstig voordeel is dat als je komt te overlijden, er minder in je (belaste) nalatenschap zit. Daardoor hoeven je erfgenamen later vaak minder erfbelasting te betalen. Dat scheelt hen dan al gauw duizenden euro’s. 

Minder inkomstenbelasting

Door te schenken betalen veel schenkers zelf jaarlijks minder belasting over hun vermogen. Dat laatste voordeel start in het jaar na de schenking. Dat is als ze aan het begin van elk jaar een voorlopige aanslag ontvangen. Of in het jaar daarna (in andere gevallen).

Lagere hypotheekrente

Een schenking voor de eigen woning leidt vaak ook nog tot een lagere hypotheekrente. Degene die de schenking ontvangt, hoeft daarna namelijk minder te lenen voor zijn woning. Daarom is de bank vaak bereid (op verzoek) een lagere risico-opslag toe te passen. Dat komt omdat de bank minder risico loopt, naarmate je meer eigen geld meebrengt.

Veel Nederlanders maken elk jaar optimaal gebruik van de jaarlijkse schenkvrijstelling. Zo besparen ze flink op belasting voor erfgenamen. 

Vrijstellingen schenkbelasting in 2022

Vrijstellingen die elk jaar terugkeren

  • Je mag in 2022 maximaal €5677 krijgen van je ouders, zonder belasting te hoeven betalen. Alle schenkingen die je van januari tot en met december ontvangt, worden bij elkaar opgeteld.
  • Krijg je geld van iemand anders dan je ouders? Dan is de eerste €2274 belastingvrij. Dat geldt per schenker. Je mag dus van meerdere schenkers €2274 belastingvrij ontvangen.
  • Krijg je meer dan de bovenstaande bedragen? Dan betaal je over dat deel belasting als er geen andere vrijstelling geldt.

Let op: misschien valt het je op dat deze bedragen lager zijn dan vorig jaar. De belastingvrije bedragen zijn in 2021 vanwege de coronacrisis tijdelijk met €1000 verhoogd. Voor 2022 zijn de vrijstellingen weer verlaagd. 

'Eenmalige' vrijstelling 

Schenking van je ouders

Ben je tussen 18 en 40 jaar oud? Dan mag je één keer in je leven beroep doen op een grote vrijstelling bij een gift van je ouders. Je kunt kiezen tussen:

  • Eenmalig schenkbelastingvrij maximaal €27.231 krijgen van je ouders. Je mag zelf weten waaraan je het geld uitgeeft. Heb je zelf niet die leeftijd, maar je fiscale partner wel, dan kun je ook gebruikmaken van deze vrijstelling. 
  • Een eenmalige vrijstelling voor een schenking van maximaal €56.724 als je die besteedt aan een dure studie. Het gaat alleen om studies die meer dan €20.000 per jaar kosten.
  • Een eenmalige vrijstelling voor een schenking van maximaal €106.671 voor de eigen woning.

Lees meer over de eenmalige vrijstelling voor de eigen woning.

Let op: kies je bij een schenking van je ouders voor de vrijstelling van €27.231? Dan kun je later geen belastingvrije schenking meer krijgen van je ouders voor een eigen woning of studie. Hetzelfde geldt als je €10.000 belastingvrij ontvangt met deze vrij te besteden vrijstelling. Dan verspeel je het recht op de rest van de vrijstelling definitief. 

Schenking van een ander

Je mag ook een hoge belastingvrije schenking ontvangen van iemand anders dan je ouders. Dat is ook als je tussen 18 en 40 jaar oud bent. In dit geval geldt de hoge vrijstelling alleen als je de schenking besteedt aan je woning. Bijvoorbeeld voor het aflossen van je hypotheek. Ook dan geldt het maximum van €106.671.

Eenmalig?

De Belastingdienst noemt deze vrijstellingen ‘eenmalig’, maar zo eenmalig hoeven ze niet te zijn. 

  • Profiteerde je voor 2017 al eens van een eenmalige vrijstelling? Dan heb je mogelijk nog wel recht op een deel van de vrijstelling. Check of dit in jouw situatie zo is.
  • Je kunt (de besteding van) een belastingvrije gift voor je eigen woning uitsmeren over een periode van 3 (aaneengesloten) jaren. 
  • De gift is eenmalig tussen de schenker en verkrijger. Maar je mag de schenking voor de eigen woning wel van verschillende personen krijgen. Tenminste, als de verschillende personen niet een stel zijn en ook niet je beide (gescheiden) ouders. Extreme geluksvogels kunnen bij aankoop van een huis dus bijvoorbeeld €100.000 van ouders krijgen. Plus €100.000 van grootouders en €50.000 van een oom. Zonder een cent schenkbelasting te hoeven betalen. 

Vrijstellingen combineren

In het jaar dat je de vrijstelling gebruikt, mag je voor schenkingen van dezelfde persoon de jaarlijkse vrijstelling niet gebruiken. Als je ouders bijvoorbeeld €27.231 belastingvrij schenken, kunnen ze je dit jaar niet óók nog €5677 belastingvrij schenken.

Bij een schenking voor je eigen woning verspreid over opeenvolgende jaren geldt een andere regel. Je mag in het tweede en derde jaar €5677 belastingvrij ontvangen. En dat bovenop de vrijgestelde schenking die je besteedt aan je woning. 

Bijzondere vrijstellingen

Naast deze veelgebruikte mogelijkheden om belastingvrij te schenken, zijn er uitzonderingssituaties. Geldt één van deze punten voor jou, dan mag je soms toch belastingvrij een schenking ontvangen:

  • Je bent niet in staat dringende schulden af te betalen en iemand springt bij.
  • Je krijgt een schenking van iemand die in het buitenland woont.
  • Je krijgt een betaling op grond van een dringende morele verplichting (natuurlijke verbintenis).

Let wel goed op de voorwaarden.

Bijdragen voor studie

Ouders gaan er vaak van uit dat ze schenkbelasting moeten betalen over hun bijdragen. Maar uitgaven voor de studie tellen meestal niet mee als schenking. In de volgende gevallen is meestal geen sprake van een (belaste) schenking: 

  • Je kind is voor zijn 21ste begonnen met een studie. Je bent dan als ouder wettelijk verplicht bij te dragen aan de kosten van levensonderhoud en studie. Daarom wordt zo’n bijdrage in principe niet belast als schenking. 
  • Je kind gaat na zijn 21ste studeren. Als ouder voel je een sterke verplichting je kind te steunen. Als je geld betaalt op basis van die verplichting heet dat een ‘natuurlijke verbintenis’. Het is een betaling die niet via de rechtbank is af te dwingen. Maar die is niet meer terug te vorderen als je hem eenmaal vrijwillig deed. Let op: er is geen natuurlijke verbintenis als een kind zelf genoeg vermogen of inkomen heeft om de studie te betalen. 

In deze gevallen mag je je kind in 2022 belastingvrij €5677 schenken. Daarbovenop mag je ook een ouderlijke bijdrage geven voor zijn studie. Zonder dat er schenkbelasting verschuldigd is. Het maakt niet uit of de ouder de studie en andere kosten rechtstreeks betaalt. Of dat hij het geld overmaakt aan het kind.

De hoogte van de bijdrage, zonder dat er sprake is van een schenking, staat (helaas) niet vast. Bij de behandeling van het Belastingplan 2016 heeft de toenmalig staatssecretaris van Financiën iets opgemerkt dat een handvat kan bieden.

Een bijdrage voor studiekosten en levensonderhoud is geen schenking als die bedoeld is om een schuld bij Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) te voorkomen. Een belastingvrije betaling tot aan de maximale maandelijkse lening bij DUO is daarom mogelijk verdedigbaar. 

Tarieven schenkbelasting 2022

Als je een schenking krijgt van je ouders die hoger is dan de vrijstelling, betaal je over het meerdere:

 Over de eerste €130.425  10% belasting
 Over het bedrag boven de €130.425  20% belasting

Als je een schenking krijgt van je partner die hoger is dan de vrijstelling, betaal je over het meerdere:

 Over de eerste €130.425  10% belasting
 Over het bedrag boven de €130.425  20% belasting

Als je een schenking krijgt van je grootouders die hoger is dan de vrijstelling, betaal je over het meerdere:

 Over de eerste €130.425  18% belasting
 Over het bedrag boven de €130.425  36% belasting

Als je een schenking krijgt van een ander die hoger is dan de vrijstelling, betaal je over het meerdere:

 Over de eerste €130.425  30% belasting
 Over het bedrag boven de €130.425  40% belasting

Voorbeelden van jaarlijkse vrijstelling

Als je meer krijgt dan het bedrag van de vrijstelling, geldt de vrijstelling nog wel. Je moet alleen over de (waarde van de) gift bóven de vrijstelling belasting betalen.

Een reden voor zo'n grote gift kan zijn opname in een zorginstelling. Een schenking verlaagt dan de toekomstige bijdrage. Met de rekenhulp van de Belastingdienst bereken je gemakkelijk hoeveel schenkbelasting je moet betalen.

Aangifte schenkbelasting

Als een schenking binnen de jaarlijkse vrijstelling valt, hoef je geen schenkbelasting te betalen. Je hoeft dan ook geen aangifte te doen. Krijg je in 2022 een schenking die meer is dan de vrijstelling, dan moet je aangifte schenkbelasting doen.

Dat kan door de aangifte schenkbelasting in te vullen en op te sturen voor 1 maart 2023. Je kunt ook digitaal aangifte doen van een ontvangen schenking in Mijn Belastingdienst onder het tabblad 'Formulieren'. 

Let op: ontving je een bedrag waarover je geen belasting hoeft te betalen door een eenmalige vrijstelling? Dan hoef je geen belasting te betalen. Je moet wél aangifte schenkbelasting doen. 

Schenking in de aangifte inkomstenbelasting

Niet aftrekbaar en niet belast

Een schenker kan de schenking niet aftrekken bij de aangifte inkomstenbelasting. De ontvanger hoeft ook geen inkomstenbelasting te betalen in het jaar van ontvangst van de schenking.

Tenzij de schenking van de werkgever komt. Dan ben je soms wel inkomstenbelasting verschuldigd. Meestal ben je bij een grote gift van de werkgever, zoals een jubileumuitkering, geen schenkbelasting verschuldigd. De werkgever moet dan kunnen vertellen of je de gift moet aangeven in je aangifte inkomstenbelasting of in een aangifte schenkbelasting. Of in geen van beide. 

Belasting over je vermogen

De schenking verhoogt het vermogen van degene die hem krijgt. Zolang hij het geld niet uitgeeft aan zijn huis of iets anders. De heffing over het vermogen na de schenking kan dus wel hoger worden na ontvangst van de schenking.

Daartegenover staat dat de schenker na de schenking minder bezit. Hij betaalt over de jaren na de schenking dus vaak minder belasting over zijn vermogen.

Per saldo besparen families vaak belasting op het vermogen door schenkingen te doen. Dat komt omdat de schenkers vaak vermogender zijn dan de ontvangers. Hun belastingtarief is dus hoger. Bovendien hoeft de ontvanger geen vermogensbelasting te betalen over wat hij krijgt. Dat is als hij het (direct) investeert in (de lening voor) zijn huis.

Vond je dit artikel interessant?

Blijf per e-mail op de hoogte van nieuws, acties en tips. Zo bespaar je geld, voorkom je een miskoop én weet je wat jouw rechten zijn als consument.
We gaan zorgvuldig om met je gegevens. Ben je ingelogd op onze website en heb je de personalisatie cookies geaccepteerd? Dan combineren we je klikgedrag met je persoonlijke gegevens. Zo ontvang je e-mails die zijn afgestemd op jouw interesses. Afmelden kan altijd. Lees ook onze privacyverklaring.

Nieuw & interessant

  • schenken zonder schenkbelasting
    6 apr.

    Schenking eigen woning: veelgestelde vragen

    De jubelton wordt in 2024 afgeschaft en is in 2023 al fors lager. Veel (groot)ouders willen hun (klein)kind helpen. Maar de voorwaarden bij een schenking eigen woning zijn ingewikkeld. Wij geven antwoord op 30 veelgestelde vragen.
  • vrijgestelde schenking
    6 apr.

    Schenking eigen woning regelen

    Je wilt gebruikmaken van de vrijgestelde schenking voor de eigen woning voordat de Jubelton wordt afgeschaft. Regel het goed. Volg ons stappenplan en maak gebruik van onze voorbeeldovereenkomst.
  • vermogende-bejaarde
    5 jan.

    Veel vermogen? Verlaag je eigen bijdrage

    Als je naar een verzorgingshuis gaat, moet je een eigen bijdrage betalen. Wij geven tips om de eigen bijdrage zo laag mogelijk te houden.
  • verzorghuis rolstoel
    4 jan.

    Eigen bijdrage bij opname in verpleeghuis

    Als je in een verpleeg- of verzorgingshuis wordt opgenomen, ga je een eigen bijdrage betalen. Hoe hoog is dat bedrag?