GGZ: dit moet je weten als je naar een niet-gecontracteerde zorgverlener gaat

Wachtlijsten in zorg groot probleem

Wachtlijsten vormen binnen de gezondheidszorg een groot probleem. In de GGZ kunnen veel patiënten niet binnen de ‘Treeknormen’ terecht bij een door hun zorgverzekeraar gecontracteerde zorgaanbieder. Treeknormen zijn afspraken over de maximaal aanvaardbare wachttijden. Voor GGZ geldt dat er na maximaal 4 weken een intake moet zijn en dat de feitelijke behandeling na hooguit 14 weken start.

Tip: als wachttijden langer zijn voor jouw behandeling, vraag dan direct wachtlijstbemiddeling aan. Verzekeraars zijn onduidelijk over hoe lang die wachtlijstbemiddeling mag duren. Wij hebben daar vragen over gesteld aan de Nederlandse Zorgautoriteit.

Verzekeraar moet GGZ-zorg vergoeden bij te lange wachtlijsten

Bij te lange wachtlijsten kun je naar een zorgverlener gaan die geen contract heeft met je verzekeraar. Zorgverzekeraars zijn namelijk verplicht om GGZ-zorg dan onder voorwaarden volledig te vergoeden. Wat die voorwaarden zijn, legt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) uit op haar website:

• Meld je bij je zorgverzekeraar voor zorgbemiddeling. Als die niet leidt tot tijdige zorg, dan mag de zorgverzekeraar vergoeding van de zorg niet beperken als je wel tijdig bij een niet-gecontracteerde aanbieder terecht kunt.
• Het is belangrijk dat je vastlegt dat je om bemiddeling hebt gevraagd. Dat kun je bijvoorbeeld doen door een e-mail naar je zorgverzekeraar te sturen.
• Laat de niet-gecontracteerde zorgaanbieder waar je de behandeling wilt starten om een bevestiging van je zorgverzekeraar vragen dat je om zorgbemiddeling hebt gevraagd. Zo voorkom je discussie achteraf.
• Kom je er niet uit met je zorgverzekeraar? Of verloopt de wachtlijstbemiddeling niet naar wens? Meld dit bij het meldpunt van de Nederlandse Zorgautoriteit.
• Wil je een klacht indienen over ‘wachtlijstbemiddeling van je zorgverzekeraar’? Dan kun naar de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekering (SKGZ). Leg de klacht wel eerst voor aan je zorgverzekeraar.

Let op: het kabinet wil de regels voor ongecontracteerde zorg veranderen. Het plan is om vanaf 2029 de vergoeding voor ongecontracteerde zorg af te schaffen. Wat dit in de praktijk betekent, is nog onbekend.

Waar kun je naartoe voor GGZ?

Tot en met 2024 kon je met een restitutiepolis zonder bijbetaling terecht bij niet-gecontracteerde zorgaanbieders. Nu biedt geen enkele verzekeraar deze vrijekeuzepolis nog aan. Vooral als je naar een GGZ-behandelaar gaat, kan dit problemen opleveren. Je hebt niet meer alle vrijheid om je eigen psycholoog, psychiater of therapeut te kiezen als je de rekening 100% vergoed wilt hebben vanuit de basisverzekering.

Onduidelijkheid over aanbod GGZ

Verzekeraars hebben verschillende aantallen gecontracteerde zorgaanbieders staan in hun 'zorgzoekers'. Sommige laten niet-gecontracteerde zorgaanbieders niet zien. Wij vinden dat niet transparant, omdat zo je zo geen compleet overzicht hebt van welke zorgaanbieders er zijn.

Behandelaren GGZ hebben vaak geen contract

Veel zelfstandige psychologenpraktijken, psychiaters en GGZ-instellingen sluiten met geen enkele verzekeraar een contract af. Dat kan komen omdat ze het niet eens zijn met de tarieven en voorwaarden van de verzekeraar. Of de verzekeraar weigert een contract omdat de geboden kwaliteit in zijn ogen niet voldoende is.

Let op: zorgverleners mogen niet uit zichzelf aan je melden dat je beter kunt overstappen. Wel kun je je behandelaar vragen met welke verzekeraars die een contract heeft.

Maximale vergoeding ongecontracteerde zorg

Als je zonder wachtlijstbemiddeling naar een zorgverlener zonder contract gaat, krijg je te maken met een maximale vergoeding. Op de websites van de verzekeraars staan de percentages van het gemiddeld gecontracteerde tarief. Dat is het bedrag dat je verzekeraar heeft afgesproken met zorgverleners. Die verschillen behoorlijk. Met de goedkopere polissen krijg je vaak de laagste vergoeding.

Niet altijd hoge tarieven

Niet alle behandelaren zonder contract hanteren tarieven die ver boven het gemiddeld gecontracteerde tarief liggen. Sommige zorgverleners werken zo efficiënt dat ze lagere tarieven hanteren dan waar de verzekeraars mee rekenen. In dat geval krijg je de kosten voor een groter deel of zelfs helemaal vergoed. Als je specifieke zorgaanbieders zoekt, kan het nuttig zijn om contact op te nemen met je zorgverzekeraar voor een lijst van gecontracteerde en niet-gecontracteerde aanbieders en hun tarieven. Dit kan je helpen om een weloverwogen keuze te maken.

Let op: zorgverleners zijn verplicht om je actief en aantoonbaar te informeren als je mogelijk zelf een deel van de rekening moet betalen.