icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Bekijk de Vlucht Claim Service |

Compensatie tot €600 per persoon

VluchtClaimService

Eigen bijdrage voor de zorginstelling verminderen

Steeds meer ouderen stellen de verhuizing naar een zorginstelling (te) lang uit in verband met de hoge kosten. Pakt de eigen bijdrage in jouw geval oneerlijk uit of wil je de erfenis van je kinderen veiligstellen? De bijdrage kan vaak omlaag met deze tips.
Nelleke Rookmaker
Nelleke Rookmaker

Expert Geld & Verzekering

Gepubliceerd op:  2 december 2016

Bijgewerkt op:  27 maart 2017

belastinaangifte ouderen

Nulmeting

Je kunt zelf berekenen hoe hoog de eigen bijdrage wordt als je niets doet. Vul de berekening voor de hoge bijdrage 1 keer in met je box 3-vermogen in en 1 keer zonder. Ben je een alleenstaande AOW'er met een inkomen van boven de €60.000? Dan betaal je op basis van je inkomen meestal de maximale bijdrage (de uitkomst van beide berekeningen zijn dan hetzelfde) en speelt je vermogen verder geen rol meer. Je kunt dan niets besparen met de onderstaande trucs. Je weet dan wél vast waar je straks aan toe bent.

Eigen bijdrage omlaag

Gaat je eigen bijdrage wél omlaag als je een lager vermogen invult? Dan kan je eigen bijdrage omlaag. We geven tips voor vóór je vertrek naar de instelling, en voor als je al verhuisd bent.

Voor wie?

De tips zijn vooral bedoeld voor als je eigen bijdrage wel heel oneerlijk uitpakt. Bijvoorbeeld omdat je rond moet komen van de bijstand of als je de eigen bijdrage moet betalen van het geld dat je eigenlijk beheert voor je kinderen. En voor mensen die verhuizing naar een zorginstelling te lang uitstellen om financiële redenen. Actiz, de brancheorganisatie van zorgondernemers, luidde onlangs de noodklok dat dit veel voorkomt en uiteindelijk vaak tot een spoedopname leidt.

Eerlijk of niet?

Er bestaan overigens goede redenen voor de eigen bijdrage. De meerderheid van de mensen in zorginstellingen vindt de eigen bijdrage die ze betalen voor de zorginstelling passend (58%), blijkt uit onderzoek in opdracht van het ministerie van VWS. Slechts 26% vindt de eigen bijdrage te hoog.

Testament opmaken of wijzigen

Als één van de ouders overlijdt, krijgen de kinderen normaal gesproken een niet-opeisbaar deel van de erfenis. De langstlevende ouder mag het erfdeel van de kinderen (rentevrij) gebruiken zolang hij of zij leeft. Dit vermogen wordt daardoor bij de langstlevende belast in box 3. Dit betekent dat de erfenis van de kinderen het vermogen van de langstlevende ouder verhoogt en dát pakt erg ongunstig uit voor de eigen bijdrage voor de zorginstelling. De eigen bijdrage is grotendeels gebaseerd op je vermogen.

Als je zelf geen vermogen meer hebt, moet je als ouder zelfs de erfenis die je kind kreeg bij het overlijden van je partner uitgeven aan zorg vanuit de Wlz (Wet langdurige zorg). Extra wrang is dat er al erfbelasting betaald is over dit bedrag.

Erfenis eerder geven

Heb je als langstlevende ouder genoeg aan je eigen bezittingen plús je eigen deel van de erfenis? Dan kun je besluiten de erfenis van de kinderen al eerder aan hen te geven. Je kinderen betalen dan wel schenkbelasting, omdat het recht op gebruik (dat je weggeeft) ook een waarde heeft. Dat bedrag kan flink oplopen. Aan de hand van dit rekenvoorbeeld kun je berekenen wat dit je kost. Je betaalt maximaal 20% schenkbelasting over de uitkomst van stap 3 in het rekenvoorbeeld (de waarde van het ‘vruchtgebruik’).

Tip

Als ouders samen in een testament opnemen dat de 'kindsdelen' opeisbaar zijn zodra de langstlevende wordt opgenomen in een verpleeghuis of verzorgingshuis, gaat het vermogen op dat moment zónder schenkbelasting naar de kinderen. Voorwaarde is wel dat dit in het testament is opgenomen toen beide partners nog in leven waren. Omdat de eigen bijdrage is gebaseerd op het vermogen en inkomen van 2 jaar geleden zal het - nadat de kinderen hun erfdeel hebben opgeëist - wel nog 2 tot 3 jaar duren voordat je eigen bijdrage verlaagd wordt.

Snel reageren na overlijden

Ook als er géén testament is en je partner overlijdt, kun je nog voorkomen dat het vermogen van je kinderen later op kan gaan aan de eigen bijdrage voor zorg vanuit de Wlz. Tot 3 maanden na het overlijden kan de achterblijvende partner namelijk nog kiezen voor een directe verdeling met de kinderen. De 'wettelijke verdeling' wordt dan ongedaan gemaakt.

Natuurlijk moet je als langstlevende partner hier wel de financiële ruimte voor hebben. En je hoofd moet er ook maar naar staan om in de eerste 3 maanden na het overlijden van je partner na te denken over dit soort zaken. Mensen met een vakantiehuis dragen het vakantiehuis wel eens over om de erfenis te kunnen verdelen. Dat voelt meestal toch als familiebezit, ongeacht of het nu in eigendom is van moeder of zoon.  

Erfbelasting

De directe verdeling van de nalatenschap kan er wel toe leiden dat de kinderen uiteindelijk, als beide ouders zijn overleden, meer erfbelasting hebben betaald dan als gewoon de wettelijke regeling was gevolgd. Het is daarom verstandig om je te laten adviseren door een notaris of fiscalist die gespecialiseerd is in estate planning.

Op papier schenken

De eigen bijdrage voor een verpleeghuis kun je ook verlagen met een papieren schenking. Je schenkt dan via een notariële akte geld op papier aan je kinderen. Je kinderen kunnen die schenking pas opeisen als je wordt opgenomen in een zorginstelling of overlijdt. Je bent dit vermogen dan 'op papier' meteen kwijt.

Belasting

Je vermogen in box 3 daalt daardoor en de eigen bijdrage voor een zorginstelling later ook. Daar staat tegenover dat je kinderen vaak meer vermogensrendementsheffing gaan betalen. Als je jaarlijks 6% rente over de papieren schenking betaalt aan je kinderen, besparen zij uiteindelijk ook erfbelasting.

Andere mogelijkheden

Er zijn ook andere mogelijkheden voor schenken aan je kind, zoals herroepelijk schenken. Kijk ook of en hoe je kunt profiteren van de vrijstellingen schenkbelasting.

Let op: Het is minder verstandig 'preventief' een schenking op papier te doen als je vermogen vooral in de eigen woning zit en je weinig spaargeld hebt. In dat geval gaat de heffing in box 3 bij jou niet omlaag door een schenking op papier, omdat je vermogen niet in box 3 zat. De eigen woning hoort thuis in box 1 en in die box verandert een schenking op papier niets.

De schenking betekent daarentegen wel dat het belaste vermogen van de kinderen in box 3 toeneemt. De toekomstige besparing van erfbelasting en/of eigen bijdrage voor de zorginstelling weegt meestal niet op tegen een decennialang jaarlijks terugkerend inkomstenbelastingnadeel van de kinderen. Geen aanrader dus als je nog fit bent. Maar als je éénmaal (bijna) in een zorginstelling terechtkomt, is schenken op papier soms óók gunstig als je geld voornamelijk in de eigen woning zit. De besparing aan erfbelasting en/of eigen bijdrage voor de zorginstelling overtreft dan wel al snel de extra heffing in box 3.

Niet te royaal

Het is onverstandig om zoveel weg te geven dat je er zelf door in de problemen komt. Met zo’n schenking op papier weet je zeker dat je niet afhankelijk wordt van je kinderen als je ineens meer geld nodig hebt voor boodschappen of zorg. Je kunt alsnog besluiten het geld zelf op te maken. Als je 6% rente overeenkomt over de vordering, kun je daarmee overigens wel in de knel komen, maar voor het enkel verlagen van de eigen bijdrage voor de zorginstelling is zo’n renteafspraak helemaal niet nodig. Je mag de schenking zelfs zelf op papier zetten, zonder notaris.

Nalaten aan kleinkinderen

Grootouders mogen ieder kleinkind €20.209 (2017) belastingvrij nalaten. Het is mogelijk om dit bedrag al te 'geven' na het overlijden van de eerste grootouder, terwijl de andere grootouder de beschikking over dit geld houdt. Dit doe je door de bepaling in een testament op te nemen dat het geld voor de kleinkinderen opeisbaar wordt na het overlijden van opa én oma.

Voordeel

Anders dan het erfdeel van de kinderen vormt het erfdeel van de kleinkinderen dat op de rekening staat van oma, nadat opa is overleden, wel een fiscale schuld in box 3 bij de grootouders. De ouders betalen er meestal rendementsheffing over en de grootouders betalen er meestal juist minder heffing door. De eigen bijdrage voor de zorginstelling gaat hierdoor ook naar beneden.

Compensatie

Omdat het vermogen van de kleinkinderen toeneemt, betalen hun ouders, zolang de kinderen minderjarig zijn, meer vermogensrendementsheffing. Sommige grootouders schenken daarom ter compensatie jaarlijks een bedrag ter grootte van deze extra belasting aan de ouders. Zo worden de ouders er ook niet slechter van.

Alleenstaanden AOW aanvragen?

Woon je samen en hebben jullie beiden de AOW-leeftijd bereikt? Dan krijg je gewoonlijk allebei een AOW-pensioen voor gehuwden: 50% van het netto minimumloon.

Zorginstelling

Gaat 1 van jullie naar een zorginstelling, dan kun je ervoor kiezen om beiden een AOW-pensioen voor alleenstaanden aan te vragen. Het huwelijk blijft gewoon in stand, maar je krijgt dan voortaan allebei een AOW-pensioen van 70% van het netto minimumloon.

Dat levert jullie samen in 2017 een voordeel op van €678 per maand, maar het kan uiteindelijk toch heel ongunstig uitpakken. Met een alleenstaanden-AOW moet degene die is opgenomen namelijk de hoge eigen bijdrage voor de zorginstelling betalen in plaats van de lage. De maandelijkse bijdrage kan daardoor tot ongeveer €1500 stijgen.

Verschil berekenen

Reken dus eerst het verschil uit tussen de hoge en de lage eigen bijdrage voordat je de keuze maakt om AOW voor een alleenstaande aan te vragen.   

Bijstand

Als je een uitkering krijgt op basis van de Participatiewet, hoef je geen eigen bijdrage te betalen. Je moet daarvoor wel een verzoek indienen bij het CAK.

Inkomen lager dan 2 jaar geleden?

Is je inkomen lager dan 2 jaar gelden, dan kun je in sommige gevallen een verzoek indienen om te rekenen met recentere cijfers. Daardoor wordt de eigen bijdrage lager. Je moet hier zelf aan denken. Anders loop je dit voordeel mis.

Gouden beleggingstips

Investeren in groene beleggingen kan gunstig uitpakken voor de eigen bijdrage. Die tellen namelijk niet mee voor het box-3-vermogen waar het CAK naar kijkt. Maar, de vrijstelling voor groene beleggingen is niet onbeperkt.

Lees meer:

Nieuw & interessant

  • slim-nalaten-en-schenken-2017
    Nieuws  |  25 aug.

    Nieuwe editie Slim Nalaten & Schenken

    Het boek Slim nalaten & schenken van de Consumentenbond geeft heldere informatie over erfrecht, nalatenschapsplanning, erf- en schenkbelasting en de wettelijke regels rond schenken. Het boek is vanaf 29 augustus 2017 beschikbaar en het E-book per direct.
  • huis-te-koop
    Nieuws  |  5 jul.

    Einde belastingvoordeel bij restschuldfinanciering

    Huizenbezitters opgelet! Vanaf 1 januari 2018 kun je de betaalde rente over een restschuldfinanciering niet meer aftrekken bij je belastingaangifte
  • schenkbelasting
    Eerste indruk  |  1 jun.

    Aangifte Schenkbelasting

    Sinds medio mei kun je aangifte schenkbelasting doen via Mijn Belastingdienst. Voorheen kon dit alleen via een papieren formulier. De Consumentenbond probeerde deze manier van aangifte doen uit.
  • belastingaangifte-maart
    Nieuws  |  2 mei.

    Belasting spaargeld omlaag

    De omstreden vermogensrendementsheffing gaat in 2018 en 2019 verder omlaag. Met name spaarders met een vermogen tussen de €25.000 en €100.000 gaan hierdoor minder belasting betalen.