icon-menulogo_footerpredssymbol-afradersymbol-bestekoopsymbol-besteuittest
Gezond blijven? Gezond eten!|

Bestel het boek dat je hierbij helpt.

Voeding en je gezondheid 45x45

Patiënt de dupe van zorgafspraken

Minder behandelingen krijgen dan waar je recht op hebt. Of halverwege je behandeling moeten overstappen naar een ander zorgverlener. Het zijn slechts enkele voorbeelden van de negatieve gevolgen die consumenten ervaren door contractafspraken tussen zorgverzekeraars en zorgverleners. Dit blijkt uit een onderzoek van de Consumentenbond onder 1670 zorgaanbieders.
Fauve Panis

Expert Voeding & Gezondheid

geheime afspraken zorgverzekeraars

Onderzoek Consumentenbond

In september 2016 deed de Consumentenbond samen met artsenorganisatie VvAA onderzoek naar contractvoorwaarden tussen zorgverleners en zorgverzekeraars, en de voor consumenten nadelige gevolgen hiervan. 1670 zorgverleners vulden een vragenlijst in. De resultaten van het onderzoek zijn zorgwekkend.

  • Driekwart van de zorgverleners met een contract ervaart een beperking in het aantal behandelingen of de behandelingsduur. Toch doorbehandelen betekent een boete of contractverlies. Zo kan het gebeuren dat een patiënt vanuit de aanvullende verzekering recht heeft op meer behandelingen dan de zorgverlener hem mag geven, vanwege contractafspraken.
     
  • 3 op de 10 zorgverleners verwijst patiënten weleens door naar een collega die nog wel werkruimte heeft, voor de behandeling afgerond is. Voor de patiënt betekent dit dus een switch van zorgverlener tijdens een behandeling. Dat komt niet ten goede aan de arts-patiëntrelatie.
     
  • 97% van de apotheken en 57% van de huisartsen geeft aan zich aan een voorkeursbeleid te moeten houden. Volgens zorgverleners krijgen patiënten hierdoor vaak niet het beste medicijn of stoppen helemaal met het innemen van het medicijn vanwege het veranderde uiterlijk van de verpakking.
     
  • 92% van de apothekers met een contract geeft aan dat de beperkende voorwaarden in het contract met de zorgverzekeraar ervoor zorgt dat zij niet altijd de beste zorg kunnen geven. Voor fysiotherapeuten en logopedisten ligt dit percentage op 71% en voor zorgverleners uit de geestelijke gezondheidszorg op 70%. Medisch specialisten (54%), zorgverleners op het gebied van mondzorg (46%) en huisartsen (42%) maken dit in mindere mate mee.

Een uitgebreidere samenvatting van het onderzoek staat in het artikel Patiënt in de knel door zorgcontracten (pdf voor leden) uit de Consumentengids van december 2016.

Standpunt Consumentenbond

De Consumentenbond vindt dat patiënten machteloos aan de zijlijn staan. Carl Jakobs, campagneleider Zorg bij de Consumentenbond: ‘Het op deze manier beperken van de ‘productie’ van een zorgaanbieder kan de keuzevrijheid voor de verzekerde ernstig beperken. Het leidt tot onduidelijkheid en tot een beperking van je recht op zorg bij de gewenste zorgverlener. Zelfs als je bij de zorgverzekeraar hebt gecontroleerd of je zorgverlener gecontracteerd is, kun je van een koude kermis thuiskomen. De zorg komt ten onrechte op de tweede plaats.’

Onacceptabel

De Consumentenbond vindt het ook onacceptabel dat zorgverzekeraars ondertussen aanvullende zorgverzekeringen blijven aanbieden met bijvoorbeeld 30 behandelingen, terwijl zorgverleners vanwege hun werkcontract nog niet de helft mogen bieden. Consumenten worden hier misleid. De Consumentenbond meent dat zorgverzekeraars en zorgaanbieders met een oplossing moeten komen. Verzekerden dienen de zorg te krijgen waarvoor zij betaald en gekozen hebben. De Nederlandse Zorgautoriteit en de Autoriteit Consument en Markt moeten erop toezien dat dit gebeurt.

Steun onze actie 'Weg met geheime zorgdeals'.

Lees voor meer onderzoeksresultaten het onderzoeksverslag (pdf) Contractering tussen zorgverzekeraars en zorgverleners. 

Reacties zorgverzekeraars

We stuurden de verzekeraars een mail met de belangrijkste bevindingen van het onderzoek, en gaven hen de mogelijkheid hierop te reageren. 

Reactie Zorgverzekeraars Nederland

'De peiling van Consumentenbond en VvAA onder zorgverleners constateert dat zorgverzekeraars in hun contracten met zorgverleners een aantal beperkende bepalingen opnemen. Dat is juist en zal ook zo blijven. Het hangt namelijk rechtstreeks samen met wat zorgverzekeraars zien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van álle partijen in de zorg, maar in elk geval ook als een nadrukkelijke opdracht aan henzelf: het realiseren van goede, betaalbare en voor ieder toegankelijke zorg voor alle verzekerden. Ook in de toekomst.

Zoals u bekend is, hebben zorgverzekeraars een zorgplicht: dat betekent dat zij gehouden zijn te waarborgen dat de verzekerde binnen redelijke tijd en afstand de zorg krijgt waarop hij recht heeft. Doelmatigheidsmaatregelen van zorgverzekeraars tasten dat recht niet aan. 

Met het preferentiebeleid voor geneesmiddelen, dat door veel zorgverleners in de peiling genoemd wordt als voorbeeld van beperkende voorwaarden, hebben zorgverzekeraars bijvoorbeeld vele honderden miljoenen euro’s bespaard ten gunste van de premiebetaler. Gelukkig weten wij dat er vanuit de kring van apothekers in algemene zin ook brede steun bestaat voor dat preferentiebeleid.'

Reactie Menzis

'Menzis herkent een aantal zaken en issues die de Consumentenbond benoemt, maar de beschrijving van de resultaten vraagt op diverse punten zeker om een tegenreactie. Zorgcontractering is voor Menzis geen doel op zich. Het is een middel dat Menzis en andere zorgverzekeraars inzetten om patiënten kwalitatief goede, betaalbare en toegankelijke zorg te (blijven) bieden. Zorgplicht van zorgverzekeraars en in veel gevallen ook doorleverplicht zorgen er voor dat onze verzekerden toegang houden en krijgen tot goede zorg – in de meeste gevallen bovendien nog steeds bij de aanbieder naar keuze van de patiënt.

Om een voorbeeld van succesvolle contractering te noemen: in het kader van het preferentiebeleid boekt Menzis voor verzekerden én patiënten goede resultaten. Want bij gelijkblijvende kwaliteit en toegankelijkheid van zorg is de afgelopen jaren via het preferentiebeleid structureel vele honderden miljoenen euro bespaard (bijna €700 miljoen in 2014), met grote impact op de zorgpremie. Daarbij is het goed te benadrukken dat Menzis met het oog op continuïteit altijd tweejaarlijkse afspraken maakt over preferente geneesmiddelen en enkel bij geneesmiddelen waar preferentiebeleid echt toegevoegde waarde heeft. Bovendien geldt te allen tijde dat bij medische noodzakelijkheid er altijd toegankelijkheid is voor een andere keuze door de zorgaanbieder.

We hebben hetzelfde doel: goede en betaalbare zorg voor alle betrokkenen. Menzis ziet de zorgaanbieders daarbij als belangrijke ambassadeurs voor het stelsel. Vandaar dat we druk bezig zijn om afspraken te maken over meerdere jaren, die zowel voor burgers en zorgaanbieders tot gewenste resultaten leiden. Ons contract met het Martini ziekenhuis in Groningen is daar een mooi voorbeeld van.

Menzis werkt inderdaad met omzetplafonds en tariefdifferentiatie. Bij de meeste zorgsoorten is hiervoor doorleverplicht afgesproken, zodat mócht het zich voordoen, verzekerden alsnog de behandeling krijgen bij de aanbieder van hun keuze. Mocht er geen doorleverplicht zijn afgesproken; dan bemiddelt Menzis deze klanten naar een andere zorgaanbieder. Van alle bemiddelingsvragen in de cure slagen wij in 95% van de gevallen om daadwerkelijk te bemiddelen. Voor de Care is dat bijna 100%.'

Reactie VGZ

'Wij sluiten ons aan bij de reactie van Zorgverzekeraars Nederland'.

Reactie Zilveren Kruis

'De punten in de mail zijn op een aantal punten niet concreet. Op deze manier kunnen we helaas geen volledige reactie geven. De punten behandelindex/fysiotherapie en preferentiebeleid zijn concreet, daar reageren we op.

Behandelindex: het is onzin dat klanten niet de zorg krijgen die ze nodig hebben. Als we kijken naar de behandelindex bij de fysiotherapeut, dan beoordeelt de fysiotherapeut zelf hoeveel behandelingen nodig zijn. De ene patiënt heeft meer behandelingen nodig dan de andere. Het aantal behandelingen dat vergoed wordt, hangt af van je (aanvullende) verzekering. Wij bekijken niet hoeveel behandelingen een fysiotherapeut aan een individuele patiënt geeft. Wel kijken wij naar het gemiddelde over alle patiënten van een fysiotherapeut. Als een fysiotherapeut veel meer behandelingen geeft dan gemiddeld, dan nemen wij contact op. Afgelopen jaar hebben wij met 10 fysiotherapeuten hierover contact opgenomen. 

Preferentiebeleid: de meeste apothekers hebben bij Zilveren Kruis geen preferentiebeleid en kopen dus zelf medicijnen in. Beperkingen die de Consumentenbond noemt herkennen wij derhalve niet.'

Reactie DSW

'Wij herkennen ons niet in de uitkomsten zoals u die schetst. DSW is in woord en daad de “andere verzekeraar”. Er zijn bij ons geen beperkende bepalingen met ziekenhuizen. Wat betreft een behandelmaximum: wij maken alleen afspraken met de zorgverleners over rechtmatigheid, doelmatigheid en gepast gebruik van zorg. Wij volgen bij de beoordeling hiervan de landelijke richtlijnen, opgesteld door Zorginstituut Nederland of de betreffende beroepsgroepen.

Bij alle zorgvormen krijgt de patiënt de zorg die hij nodig heeft. DSW hanteert geen preferentiebeleid bij farmacie en dwingt de apotheker dus niet. Als een zorgverlener geen contract wil afsluiten (hetgeen financieel gedreven is, niet vanwege beperkende maatregelen want die hebben wij niet), en een verzekerde wil naar deze specifieke zorgverlener, dan bestaat de kans dat er een beperktere vergoeding is. '

Reactie Eno

'U geeft aan dat het onderzoek laat zien dat er beperkende bepalingen zijn opgenomen in de contracten tussen zorgverzekeraars en zorgverleners. Dat is juist en zal ook zo blijven. Het hangt namelijk rechtstreeks samen met wat Eno ziet als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van álle partijen in de zorg, maar in elk geval ook als een nadrukkelijke opdracht voor onszelf: het realiseren van goede, betaalbare en toegankelijke zorg voor onze verzekerden. 

Ten onrechte wordt de indruk gewekt dat door het zorginkoopbeleid van zorgverzekeraars mensen het risico lopen dat zij niet de zorg krijgen waar ze recht op hebben. Zoals u bekend is, hebben zorgverzekeraars een zorgplicht: dat betekent dat zij gehouden zijn te waarborgen dat de verzekerde binnen redelijke tijd en afstand de zorg krijgt waarop hij recht heeft. Eno hanteert géén preferentiebeleid en géén plafonds bij aanvullende voorwaarden. 

Wij plaatsen vraagtekens bij de kwaliteit en de representativiteit van de peiling van Consumentenbond en VvAA.'

Reactie Zorg en Zekerheid

'Zorg en Zekerheid onderschrijft de hoofdlijnen uit de reactie van Zorgverzekeraars Nederland, waarbij de focus van zorgverzekeraars primair ligt op het belang van de verzekerde. Voor de verzekerde maken wij ons sterk voor voldoende en kwalitatief goede zorg, maar ook voor doelmatig en gepast gebruik van zorg. 

Wij vervullen met passie de taak om onze verzekerden tijdig zorg beschikbaar te stellen, die kwalitatief goed is en bovendien doelmatig. Naar onze mening slagen we daar goed in. Wij maken geen budget- en/of omzetafspraken bij paramedische zorg met zorgverleners.

Patiënten zouden geen nadelige gevolgen mogen ondervinden van het gebruik van de behandelindex. In tegendeel, de zorg zou hierdoor juist doelmatiger moeten worden. Patiënten dienen altijd alle medisch noodzakelijke zorg te kunnen ontvangen, ongeacht de behandelindex van de praktijk.

Preferentiebeleid als beperkende voorwaarde is niet van toepassing bij Zorg en Zekerheid. Een wereld zonder beperkingen bestaat echter niet, er zijn altijd ergens grenzen. We vinden het belangrijk dat we beperkingen aan zowel zorgverleners als verzekerden goed kunnen uitleggen (‘het wat’) en we investeren daarom veel in het persoonlijke contact (‘het hoe’).'

Geheime afspraken

 

Het onderzoek onder zorgverleners is uitgevoerd voor de Consumentengids van december 2016. Een uitgebreide samenvatting van het onderzoek staat in het artikel Patiënt in de knel door zorgcontracten (pdf voor leden).



Kies de beste zorgverzekering

Nu een zorgverzekering nodig? Kies hier je verzekering.

Wie wil je verzekeren?