Facebook Claim

Meta maakt miljardenwinsten door advertentieverkoop, overeenkomsten met derden en andere 'data monitoring' waarbij het bedrijf gebruik maakt van privégegevens van Facebookgebruikers. Facebookgebruikers zijn daarover niet goed geïnformeerd en hebben hiervoor geen toestemming gegeven.

Meta verzamelt meer informatie dan Facebookgebruikers vrijwillig aan Facebook verstrekken. Dat mag niet.

Adverteerders zijn de klant
Niet iedereen realiseert zich dat de klanten van Meta niet de Facebookgebruikers zijn, maar de adverteerders op het platform. Jij bent het product. Het verdienmodel van de sociale netwerkdienst is gebaseerd op inkomsten uit gepersonaliseerde advertenties.

Meta gebruikt de hieronder opgesomde persoonsgegevens om adverteerders in staat te stellen uiterst precieze en gepersonaliseerde advertenties aan jou te presenteren, gebaseerd op jouw persoonlijke eigenschappen en voorkeuren. Meta heeft geen toestemming van jou om deze persoonsgegevens te verzamelen en gebruiken.

Hoe komt Meta aan die gegevens?
Meta analyseert het door de gebruikers aangemaakte profiel. Maar daar blijft het niet bij:

• Meta kijkt mee met wat de gebruikers met vrienden delen.
• Meta verzamelt ook gegevens buiten het sociale netwerk om.
• Met behulp van cookies volgt Meta het surfgedrag en ingezette apps van gebruikers op talloze websites en mobiele apparaten. 
• En app-makers konden zelf gegevens verzamelen van de Facebookvrienden van de gebruiker, terwijl die Facebookvrienden zelf de app niet gebruikten. Die vrienden hadden hier geen kennis van en Meta meldde dit niet. Het Cambridge Analytica schandaal heeft laten zien wat hiervan de gevolgen kunnen zijn.

Essentiële informatie niet verstrekt
Ook de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) deed al onderzoek vanaf 2014. Daaruit blijkt dat Meta essentiële informatie over het eigen privacybeleid niet verstrekte. En voor zover informatie wel was verstrekt, was dat op een voor gebruikers onduidelijke, inconsistente en onnodig moeilijk te begrijpen wijze. Zo stond belangrijke informatie verspreid over 13 verschillende pagina’s en bronnen, waarbij sommige relevante informatie volledig was verstopt.

De AP concludeerde dan ook dat Meta de gegevens van Facebookgebruikers zonder hun medeweten of toestemming verwerkte. En dat Meta anderen in staat stelde gebruik te maken van gegevens die Facebookgebruikers als privé mochten beschouwen. 

Maar ook andere buitenlandse toezichthouders, zoals die in het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Australië, hebben vastgesteld dat Meta zijn gebruikers niet of niet goed informeert over het delen van gegevens met derden. Het Cambridge Analytica schandaal is een bekend voorbeeld dat heeft laten zien hoe dit misging. Het Cambridge Analytica schandaal legde bloot hoe eenvoudig derden aan gegevens van gebruikers konden komen, en daarmee de verkiezingen in de Verenigde Staten konden beïnvloeden. En daarvoor kreeg Meta boetes van in totaal meer dan 5 miljard dollar. 

Meta zendt jouw gegevens door buiten Europa
Er gaat nog meer mis bij Meta. De privacyregels bepalen dat persoonsgegevens van EU-inwoners, waaronder Nederlanders, opgeslagen moeten worden in de EU of in een ander land dat ook een adequate bescherming biedt.

Inlichtingendiensten in de VS kunnen op grote schaal persoonsgegevens van Europese Facebook- en Instagramgebruikers inzien, omdat die gegevens worden doorgestuurd naar de VS. Deze inlichtingendiensten kunnen enorme hoeveelheden persoonsgegevens van EU-inwoners opvragen. Meta werkt hieraan mee, waardoor zij inbreuk maakt op de privacy van gebruikers van Facebook en Instagram in Nederland.

De hoogste Europese rechter heeft geoordeeld dat bedrijven, zoals Meta, alleen persoonsgegevens aan de VS kunnen doorsturen als zij kunnen garanderen dat de rechten van jou over die persoonsgegevens in essentie hetzelfde beschermd zijn als onder Europees recht tegen overheidssurveillance (=overheidsspionage).

Als bedrijven geen maatregelen treffen om die gegevens te beschermen, dan is het doorsturen niet toegestaan. Meta heeft die maatregelen niet getroffen. Daardoor hebben de inlichtingendiensten  veel te vergaande toegang tot persoonsgegevens van gebruikers in Nederland. 

De rechtszaken tegen Meta worden gevoerd door Data Privacy Stichting. De Consumentenbond ondersteunt de stichting in de rechtszaken tegen Meta, maar is dus geen procespartij bij de gerechtelijke procedures bij de rechtbank Amsterdam en het hof Amsterdam.  

De Consumentenbond zorgt voor de werving van deelnemers en helpt de stichting om de belangen van de achterban optimaal te behartigen.

Lieff Cabraser Heimann & Bernstein financiert de kosten die de Consumentenbond maakt voor het werven van deelnemers en de daaraan verbonden inspanningen.

Consumentenbond en massaclaims

We kunnen nog niet zeggen of Facebook- en Instagram-gebruikers compensatie zullen krijgen, en hoeveel.

De eis
De rechtbank Amsterdam oordeelde op 15 maart 2023 dat Meta jarenlang de privacy van Nederlandse consumenten heeft geschonden. Daarom is Data Privacy Stichting op 1 maart 2024 een tweede rechtszaak begonnen tegen Meta. In deze zaak eist de stichting een schadevergoeding voor consumenten.

De stichting eist onder meer dat Meta per Facebookgebruiker een vergoeding van €750 betaalt voor de jarenlange inbreuk op de rechten van Facebookgebruikers door het delen van persoonsgegevens met derden zonder hierover goed te informeren en het (onrechtmatig) verwerken van hun persoonsgegevens voor advertentiedoeleinden (actie 1).

De stichting eist daarnaast per Facebook-en Instagramgebruiker een vergoeding van €500 voor de illegale doorgifte van hun persoonsgegevens naar de Verenigde Staten zonder voldoende bescherming tegen overheidssurveillance (actie 2).  

Daarbovenop vraagt de stichting aan de rechter om als compensatie voor Facebookgebruikers een bedrag te bepalen op basis van de waarde van de persoonsgegevens waarvan Meta onterecht heeft geprofiteerd. 

Een regeling
Data Privacy Stichting en de Consumentenbond vinden dat Meta met een regeling moet komen die voldoende compensatie biedt voor wat het bedrijf fout heeft gedaan. Ook moet Meta stoppen met het schenden van de privacy van gebruikers van de Facebook-en Instagramdienst in Nederland.

No cure, no pay
Bij deelname aan één of beide acties geldt het 'no cure, no pay-principe'. Dat betekent dat je nu niets hoeft te betalen. De financier krijgt een percentage van de vergoeding als de claim tot een goed einde is gebracht.

De claim is een succes wanneer er een schikking is bereikt of een positieve uitspraak is gewezen. De financier kan maximaal 18% van de totale opbrengst ontvangen (plus kosten). 

Als er geen schikking of positieve uitspraak komt, krijgt de financier niets. De financier draagt in dat geval alle kosten.

Data Privacy Stichting voert de rechtszaken tegen Meta. De stichting behartigt de belangen van in Nederland wonende gebruikers van de Facebook- en Instagramdienst die benadeeld zijn door Meta’s privacyschendingen.

De stichting wordt in haar rechtszaken tegen Meta bijgestaan door advocatenkantoren Lemstra Van der Korst N.V. en Pels Rijcken. De acties worden ondersteund door procesfinancier Lieff Cabraser Heimann & Bernstein, LLP. 

De Consumentenbond ondersteunt de stichting in beide rechtszaken. De Consumentenbond verzamelt consumenten die mee willen doen met één of beide acties.

Consumentenbond Claimservice, een samenwerkingsverband van de Consumentenbond en ConsumentenClaim, verwerkt in opdracht van de stichting de aanmeldingen van de deelnemers. 

Je hebt je eerder bij de Consumentenbond aangemeld voor de actie tegen Facebook (Meta). Na de gewonnen rechtszaak, op 15 maart 2023, is de weg vrij voor een schadevergoeding.

De Data Privacy Stichting is op 1 maart 2024 een nieuwe rechtszaak gestart om schadevergoeding te eisen en de onrechtmatige praktijken van Meta (moederbedrijf van Facebook en Instagram) te laten stoppen. Na de uitspraak van de rechtbank Amsterdam in maart 2023 is Meta namelijk doorgegaan met het schenden van de privacy van consumenten in Nederland.

De nieuwe rechtszaak ziet ook op een tweede actie tegen Meta. Deze gaat over de (illegale) doorgifte van persoonsgegevens van gebruikers van de Facebook- en Instagramdienst naar de Verenigde Staten zonder voldoende bescherming tegen overheidssurveillance.

De Consumentenbond steunt de stichting in deze nieuwe rechtszaak. De Data Privacy Stichting en de Consumentenbond willen voorkomen dat je een eventuele compensatie misloopt en vragen je daarom je claim te registreren bij Consumentenbond Claimservice (CCS), een samenwerkingsverband tussen de Consumentenbond en ConsumentenClaim. Bij CCS kun je ook je opdrachtbevestiging tekenen, zodat de stichting namens jou schadevergoeding kan eisen. CCS is de partij die in opdracht van de stichting verantwoordelijk is voor de registratie van deelnemers. 

In de online omgeving van Consumentenbond Claimservice heb je ook de mogelijkheid om je in 1 keer, snel en eenvoudig, aan te melden voor de tweede actie.