Zorgen over betaalbaarheid zorg, boodschappen en energie bij plannen nieuw kabinet

Tijdens een kritisch debat op 3 februari in de Tweede Kamer, werd duidelijk dat de 3 coalitiepartijen nog lang niet kunnen rekenen op een meerderheid voor hun plannen. Een deel van de oppositie reageerde fel en sprak over een koers die Nederland ‘afbreekt’. CDA, D66 en VVD benadrukten dat zij hun plannen alleen kunnen waarmaken met steun van andere partijen én in samenwerking met maatschappelijke organisaties.

’Die handschoen pakken we op', zegt Sandra Molenaar, directeur Consumentenbond. ‘Voorafgaand aan dit akkoord, hebben we al veel met politici gepraat en geschreven om de positie van consumenten te versterken. Dat is op sommige punten terug te zien, maar op andere punten komen consumenten er nog bekaaid vanaf. Er is dus werk aan de winkel.’

Digitale veiligheid

Over de plannen op het gebied van online veiligheid is de Consumentenbond positief. De partijen beloven de aanpak van online fraude flink te versterken en slachtoffers beter te ondersteunen bij schadeafhandeling. Ook zijn er plannen voor strengere regels voor buy-now-pay-later-diensten, (f)influencers  en aankopen in games. De Consumentenbond pleit daar al langer voor.

Online gokken

De Consumentenbond is ook blij met het aangekondigde verbod op reclame voor online gokken. Molenaar: ‘Maar er is meer nodig. De zorgplicht van aanbieders moet steviger worden vastgelegd én gehandhaafd. En illegale goksites moeten harder worden aangepakt. Gokken is geen gewone markt. De schade die het veroorzaakt, raakt niet alleen spelers, maar ook hun gezinnen en de samenleving.’ De Consumentenbond deed concrete voorstellen aan de partijen om gokschade te voorkomen.

Kritisch over zorgplannen

De Consumentenbond is kritisch op de zorgplannen. Zo zal de verhoging van het eigen risico ertoe leiden dat consumenten niet naar een arts gaan, om kosten te vermijden. Dat is niet alleen nadelig voor henzelf, maar leidt uiteindelijk ook tot hogere kosten voor de maatschappij.

Ook het afschaffen van de vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg, vindt de Consumentenbond een slecht plan. Molenaar: ‘Verzekeraars moeten dan wel een restitutiepolis (vrije artsenkeuze) blijven aanbieden, maar de vraag is tegen welke prijs zij dat zullen doen. Keuzevrijheid in de zorg dreigt een luxe te worden. Dat moeten we niet willen.’

Energiebeleid teleurstellend 

Ronduit teleurgesteld is de Consumentenbond over de plannen op het gebied van (duurzame) energie. Het kabinet doet niets om zonnepanelen aantrekkelijk te houden voor consumenten. Ook is er geen extra geld voor verduurzaming van woningen en blijft de belasting op elektriciteit onveranderd. Molenaar: ‘Consumenten worden hiermee echt in de kou gezet. Zij betalen 30 keer méér energiebelasting dan grote bedrijven. Tegelijkertijd verlaagt het kabinet de elektriciteitsprijs voor industriële grootverbruikers en schrapt het de CO2-heffing. Dat is oneerlijk én ondermijnt het draagvlak voor de energietransitie. Consumenten moeten beloond worden voor duurzaam energiegebruik. Niet gestraft.’

PFAS en prijzen

Wel positief is de Consumentenbond over het voornemen van het kabinet om zich in te zetten voor een verbod op het gebruik van PFAS. Deze schadelijke stof zit in veel consumentengoederen en is slecht voor het milieu en de gezondheid. De Consumentenbond pleit al langer samen met andere organisaties voor een totaalverbod.

Ook de extra slagkracht die de Autoriteit Consument & Markt krijgt om de marktmacht in sectoren aan te pakken is positief. Bij marktmacht is er nauwelijks concurrentie, wat prijzen kunstmatig hoog houdt. Consumenten zijn daarvan de dupe.’