icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Warmtepomp

Een warmtepomp verwarmt zelfstandig je huis, of als 'hybride warmtepomp' in combinatie met een cv-ketel. De warmtepomp gebruikt energie uit de bodem, de buitenlucht of grondwater als bron van warmte. Zelfs als het buiten koud is. Dat bespaart energie, dus je stookt zuiniger en duurzamer.
Peter van der Wilt
Peter van der Wilt

Expert Energie

Bijgewerkt op:  5 maart 2018

Artikel_warmtepompsysteem kopie

'All-electric' warmtepomp bij nieuwbouwhuis

Een zelfstandig werkend warmtepompsysteem zorgt voor de ruimteverwarming en het warme water. In de zomer kan het systeem de woning ook koelen. Je hebt dan geen gasaansluiting meer nodig, maar krijgt wel te maken met een hoger stroomverbruik. Die elektriciteit zou je bijvoorbeeld kunnen halen uit zonnepanelen op je dak.

Vanwege de hoge investeringskosten en de hoge eisen aan de isolatie van de woning is een zelfstandig warmtepompsysteem, ook wel 'all-electric' genoemd, met name interessant voor nieuwbouwwoningen. Maar een heel goed geïsoleerde oudere woning kun je ook prima met alleen een warmtepomp verwarmen. Je hoeft daarvoor geen bronnen in de tuin te boren. Lucht/water-warmtepompen, die de duurzame warmte uit de buitenlucht halen, worden steeds beter en zeker met de ISDE-subsidie (zie hieronder) ook steeds betaalbaarder.

Subsidie Amsterdam voor afsluiten gasaansluiting

Vanaf september 2017 kunnen huiseigenaren in Amsterdam tot €5000 subsidie krijgen om hun gasaansluiting te laten verwijderen door de netbeheerder. Afhankelijk van de wijk waarin je als Amsterdammer woont, kun je dan kiezen voor aansluiting op het stadswarmtenet of je woning met een all-electric warmtepomp gaan verwarmen. Houd de website van de gemeente Amsterdam in de gaten voor meer informatie over deze subsidieregeling.

Benieuwd of je kunt besparen op je energieverbruik?

Voer een geldige postcode in

Voer een geldig huisnummer in

Hybride warmtepomp: zeer geschikt voor bestaande woning

Voor bestaande woningen is doorgaans een hybride warmtepomp aantrekkelijker. Dat is een combinatie van een HR-combiketel met een kleine elektrische warmtepomp. Je kunt de warmtepomp combineren met je bestaande cv-ketel, maar er bestaan ook kant-en-klare gecombineerde hybride systemen.

Veel besparen

Met een hybride warmtepomp kun je rond 75% op je gasverbruik besparen. Het grootste deel van het jaar stook je elektrisch, met een zeer hoog rendement door de warmtepomp. De cv-ketel op gas springt alleen nog bij als het heel koud is, of afhankelijk van het gekozen systeem, voor warm water uit de kraan. Een gasaansluiting blijft dus nog wel nodig. Omdat je wel meer stroom gaat verbruiken is de combinatie met zonnepanelen aantrekkelijk.

Vaak wordt gezegd dat je voor een warmtepomp ook vloerverwarming nodig hebt. Hoewel dat inderdaad prima werkt, is het niet nodig. Controleer het volgende:

  • Kun je je woning ook met een keteltemperatuur (aanvoertemperatuur, die kun je instellen) van zo'n 50 graden meestal* wel warm genoeg stoken?

Dan is je huis voldoende geïsoleerd om gewoon je bestaande verwarmingsradiatoren te blijven gebruiken in combinatie met een warmtepomp.

* Als die aanvoertemperatuur van 50 graden in een vorstperiode niet volstaat geeft dat niks, en kun je nog steeds prima voor een hybride warmtepomp kiezen. Want bij vorst neemt de cv-ketel in zo’n systeem het werk tijdelijk over van de warmtepomp.

Wordt je woning alleen warm genoeg als je radiatoren loeiheet zijn? Laat dan liever eerst je woning beter isoleren voor je een warmtepomp aanschaft. En als de ene kamer wel goed op temperatuur komt, maar de andere niet, terwijl de isolatie gelijk is: vraag dan een installateur om je cv-systeem waterzijdig in te regelen.

Ventilatielucht of buitenunit

Er zijn hybride warmtepompen die op ventilatielucht werken, zoals de Warmtewinner van Eneco of de Ecolution van Inventum. Zo'n model is alleen geschikt als je mechanische ventilatie in je woning hebt en heeft slechts een beperkt elektrisch vermogen. Ook zal de besparing tegenvallen als je de mechanische ventilatie nu niet altijd aan hebt staan of zacht zet (de warmtepomp krijgt dan ook minder warmte uit de ventilatielucht).

De meeste hybride warmtepompen werken dan ook met een buitenunit, die warmte uit de buitenlucht haalt. Een bekend voorbeeld is de ELGA van Techneco, maar vrijwel alle fabrikanten van cv-ketels bieden inmiddels ook hybride warmtepompsystemen aan. De buitenunit kan vaak aan de achterkant van de woning tegen de gevel of op het balkon geplaatst worden. Aandachtspunt is wel het geluid van de buitenunit. Vraag hiernaar bij de installateur.

Behalve de buitenunit is er natuurlijk ook een binnenunit. Deze is meestal een slag kleiner dan de cv-ketel, waar hij over het algemeen naast komt te hangen. Binnen- en buitenunit kunnen ook gecombineerd zijn en bijvoorbeeld in je schuur geplaatst worden. Dan lopen er cv-leidingen van de gecombineerde unit naar de cv-ketel.

De aanschafkosten voor zo'n hybride warmtepomp/hr-ketelsysteem liggen volgens Milieu Centraal rond de €4000 inclusief installatie, exclusief cv-ketel. Maar je kunt een flinke aankoopsubsidie krijgen.

hybride warmtepompEen hybride warmtepompsysteem met de buitenunit aan de rechterzijde. Bij dit specifieke Intergas/Daikin-systeem zit de binnenunit niet naast of onder, maar achter de cv-ketel.

Subsidie op warmtepomp

Voor de aanschaf van een warmtepomp is er landelijke ISDE-subsidie (Investeringssubsidie duurzame energie). Het subsidiebedrag is afhankelijk van de soort warmtepomp. Voor een hybride warmtepomp van 4 kW kun je €1700 subsidie krijgen, dus je aanschafkosten worden er bijna door gehalveerd.

Voor een zelfstandig werkende all-electric warmtepomp zijn hogere subsidiebedragen beschikbaar (hoe hoger het vermogen van de warmtepomp, hoe hoger het subsidiebedrag). Maar de aanschafkosten daarvan zijn dan ook veel hoger.

Let op: Je moet de warmtepomp eerst installeren, daarna vraag je binnen 6 maanden de subsidie aan.

Kijk voor meer informatie over subsidie op warmtepompen en een lijst met alle warmtepompen op de website van de Rijksoverheid.

Merken, leveranciers en installateurs warmtepompen

Een warmtepomp moet zonder problemen 20 jaar meekunnen. Vakkundige installatie is daarbij net zo belangrijk als het kiezen van het juiste systeem. Milieu Centraal geeft een overzicht van betrouwbare leveranciers van warmtepompen.

Jaarlijkse besparing met warmtepomp

Een zelfstandige warmtepomp werkt het best in combinatie met een systeem van lagetemperatuurverwarming, zoals vloer- en wandverwarming. Voor een hybride warmtepomp is geen lagetemperatuurverwarming nodig. Maar altijd geldt: hoe lager de aanvoertemperatuur van je radiatoren, hoe zuiniger het systeem werkt. Een goed geïsoleerd huis met voldoende radiatoroppervlak geeft dus altijd het efficiëntste verwarmingssysteem.

Met een warmtepomp bespaar je volgens Milieu Centraal gemiddeld zo'n €270 per jaar ten opzichte van een hr-ketel. Bij een bovengemiddeld grote en/of vrijstaande woning valt meer te besparen. In dit bedrag zijn de hogere elektriciteitskosten al verrekend.

Je kunt de besparing nog groter maken door de warmtepomp te combineren met een zonneboiler.

COP en rendement warmtepomp

Het rendement van de warmtepomp wordt ook wel uitgedrukt in de zogeheten COP (Coëfficiënt Of Performance): dit is de verhouding tussen de hoeveelheid warmte die de warmtepomp afgeeft, en de hoeveelheid energie die deze verbruikt. Bij een COP van 1 geeft de warmtepomp evenveel warmte af als die aan energie opmaakt, en is het rendement dus 100%. Hoe hoger de COP, hoe beter.

Elektrische warmtepompen voor verwarming hebben meestal een COP tussen 4 en 5: het rendement van het apparaat ligt dus tussen 400 en 500%. Hoger dan 100% kan omdat de warmtepomp 'gratis' energie uit de buitenlucht of grond(water) haalt.

Maar let op: omdat de elektriciteit die de warmtepomp gebruikt eerst opgewekt moet worden, valt het rendement lager uit. Uitgaande van de gemiddelde elektriciteitsproductie komt het rendement van een warmtepomp uit op zo'n 160 tot 200%. Met alleen echt groene stroom kom je wel aan die 400-500%. Je kunt daarvoor natuurlijk ook een flink aantal zonnepanelen op je eigen dak laten plaatsen.

De COP wordt vermeld op het energielabel van de warmtepomp. Dat is verplicht voor warmtepompen die vanaf 26 september 2015 op de markt zijn gekomen.

Een warmtepomp is het zuinigst in combinatie met goede isolatie. Zorg dus dat je huis goed geïsoleerd is voordat je een warmtepomp koopt.

Lees ook:

Bespaar op energiekosten