
Bedrijven zijn onduidelijk over pfas
Onderzoek
Bedrijven gebruiken pfas in allerlei dagelijkse producten. Bijvoorbeeld in tafelkleden, smartwatchbandjes en pannen. Maar bij geen van deze producten staat in de productinformatie dat ze pfas bevatten. Dat blijkt steeds weer als we producten onderzoeken.
Niet duidelijk welke pfas gebruikt worden
Bij onze onderzoeken vinden we in de productinformatie hoogstens welke pfas ergens níet in zitten. Zoals de al lang verboden stoffen pfos en pfoa. Welke pfas wel gebruikt zijn en wat de gevaren zijn, staat nergens. Ook niet op de website van het merk.
Als fabrikanten pfas in hun producten gebruiken zonder dat duidelijk te vermelden, kun je niet bewust kiezen voor een pfas-vrij alternatief.
De hoeveelheden zijn gevaarlijk
In bijvoorbeeld zwemwater, eieren van hobbykippen, moestuingroenten en zelfs moedermelk zitten gevaarlijke hoeveelheden pfas. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM. Iedereen in Nederland krijgt meer pfas in zijn lichaam dan wenselijk is.
Pfas komen in het milieu terecht door de uitstoot en het afval van fabrieken die pfas gebruiken bij het maken van producten. En bij het vernietigen van weggegooide producten waar pfas in zit. De pfas verspreiden zich via de lucht, de bodem en het grondwater.
Regels moeten mens en milieu beschermen
Nederlandse en Europese regels moeten zorgen dat er minder pfas in het milieu terechtkomen. In de regels staat wat bedrijven daarvoor moeten doen. En hoe ze moeten laten zien dat ze zich aan de regels houden.
34 bedrijven onderzocht
We wilden weten of de regels werken. Daarom onderzochten we van 34 bedrijven wat hun pfas-beleid is. En welke informatie ze daarover geven. De resultaten zijn teleurstellend.
Bijna geen bruikbare informatie
Op de websites van de onderzochte bedrijven konden we nauwelijks echt duidelijke keuze-informatie over pfas vinden. Geen enkele website geeft een overzicht van de producten mét pfas. Consumenten weten dus niet wanneer ze op zoek moeten gaan naar een alternatief zónder pfas.
Zoeken op ‘pfas’ levert bijna op geen enkele website bruikbare resultaten op. Alleen op hema.nl krijg je een overzicht van pfas-vrije pannen en bakproducten. Maar geen informatie over de producten die wel pfas bevatten. Bij een aantal andere websites krijg je een overzicht van producten waarvan niet duidelijk is of er wel of geen pfas in zit. Bijvoorbeeld bij ah.nl en kruidvat.nl.
Alleen positieve verhalen
Op sommige websites staat wel iets over pfas op de pagina's over het duurzaamheidsbeleid. Bijvoorbeeld op de websites van Apple, Electroluxgroup, Ikea en L'Oréal.
Die pagina’s vermelden alleen de positieve informatie over pfas. Bijvoorbeeld welke pfas en andere schadelijke stoffen het bedrijf niet meer gebruikt. Of van plan is niet meer te gaan gebruiken. Een duidelijk verhaal over de schadelijke gevolgen van stoffen die het bedrijf wél gebruikt, lezen we nergens.
Vragenlijst voor bedrijven
We begonnen het onderzoek met een vragenlijst aan de 34 bedrijven om hun pfas-beleid in kaart te brengen. De reacties vielen helaas tegen.
Slechts 4 bedrijven reageerden op al onze vragen en verzoeken. Ze vulden de vragenlijst volledig in met uitgebreide antwoorden. Bovendien stuurden ze extra informatie mee over hun beleid. Dat beleid is duidelijk gericht op het verminderen van het gebruik van Zeer Zorgwekkende Stoffen. Nog 5 bedrijven stuurden ook een heel behulpzame reactie. Maar net niet alle informatie waar we om vroegen.
Daartegenover staan 8 bedrijven die helemaal geen antwoord gaven op onze vragen. En 10 die de vragenlijst niet invulden en alleen een korte reactie per e-mail stuurden.
De reacties
Waarom hebben we deze bedrijven onderzocht?
Dit zijn fabrikanten en verkopers van productmerken die regelmatig in onze tests zitten. We stuurden ze een lijst met vragen over hun pfas-beleid. Op de websites van de 34 bedrijven zochten we naar informatie over pfas. We letten vooral op informatie die consumenten helpt om producten met pfas te herkennen. Zo kunnen ze bewust kiezen voor pfas-vrije producten.
Tefal zwijgt over schade aan het milieu
De opvallendste onderzoeksresultaten waren die van Tefal. Tefal is vooral bekend van zijn zelf ontwikkelde antiaanbaklaag. Het belangrijkste bestanddeel van de Tefal-antiaanbaklaag is PTFE. Dat geeft Tefal ook duidelijk aan in de antwoorden op onze vragenlijst. Op de Tefal-website staat zelfs een hele pagina over de PTFE-antiaanbaklaag van Tefal.
Toch zijn we niet enthousiast over de informatie die Tefal geeft over de PTFE in zijn antiaanbaklaag. Dat komt doordat Tefal in al zijn informatie alleen maar vertelt dat PTFE volgens gezondheidsorganisaties 'veilig is voor de menselijke gezondheid'. Maar de schadelijke eigenschappen van PTFE noemt Tefal nergens.
Het is dus niet waar dat het PTFE uit de Tefal-antiaanbaklaag helemaal niet in ons lichaam terechtkomt. En ook niet dat het veilig is voor de gezondheid als dat gebeurt. Toch lees je daar niets over in de informatie van Tefal. Zelfs niet als je er direct naar vraagt.
Chatbot van Tefal blijft vaag
Zo vroegen we aan de chatbot op de Tefal-website ‘Welke schade brengt PTFE toe aan het milieu?’
Het nietszeggende antwoord van de chatbot.
Dat is niet het enige waar de chatbot van Tefal vaag over is. Als we vragen of er pfas in de pannen van Tefal zit, antwoordt de Tefal-chatbot: ‘De producten van Tefal bevatten geen pfas die door gezondheidsautoriteiten als schadelijk voor de gezondheid wordt beschouwd. Kort gezegd: geen schadelijke pfas.’
Chatbots van andere bedrijven weten het ook niet
De chatbots van andere bedrijven geven ook niet de informatie waar we naar vragen. Zo vroegen we Philips welke van zijn airfryers pfas-vrij zijn. Dit staat namelijk niet op de Philips-website. Pas na een kwartier krijgen we de naam van één model. Op onze vraag welke modellen er nog meer zijn, geeft de Philips-bot geen antwoord. Alleen wat onbegrijpelijke of onbruikbare reacties. Na drie kwartier breken we de chat teleurgesteld af.
De chatbot van Etos reageert wel heel snel op onze vraag of er pfas in de make-up van Etos zit. Maar met het antwoord komen we niet echt verder. 'Helaas hebben we van de klantenservice niet zoveel info. Ik raad aan om dit in de winkel te vragen. Er is wel iemand die hier veel over weet'.
Dit antwoord is opmerkelijk. Op etos.nl staat bij alle make-up in de webshop een ingrediëntenlijst. Daar had de bot naar kunnen verwijzen.
Keuze van fabrikanten is onbegrijpelijk
Consumenten hebben duidelijke informatie nodig over pfas in de producten die ze kopen. Ze moeten makkelijk kunnen vinden in welke producten pfas zitten en welke pfas-vrije alternatieven er zijn. Alleen zo kun je een bewuste bewuste keuzes maken. Keuzes die helpen om de pfas-uitstoot te verminderen.
Maar in plaats van eerlijk en duidelijk te zijn over hun pfas-gebruik, trekken fabrikanten rookgordijnen op. Ze vertellen niet in welke producten pfas zitten, en verzwijgen de schadelijke eigenschappen van pfas. De keuze om deze informatie voor consumenten achter te houden, is onbegrijpelijk.
Wachten op wetten
Blijkbaar moeten we wachten op wetten die fabrikanten verplichten om deze informatie te geven. In de tussentijd blijven we producten onderzoeken op pfas.
Op de overheidswebsite Waar zit wat in? vind je meer informatie over het gebruik van pfas in consumentenproducten.
Nieuwste artikelen

Deel dit artikel
Gerelateerde artikelen
Test: welke airfryers zijn pfas-vrij?

Nieuw kabinet moet werken aan PFAS-vrije toekomst

Fabrikanten negeren regels over pfas
