icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest

Duurzaam boodschappen doen

De productie en de consumptie van voedsel zijn verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de broeikasgassen die een huishouden produceert. Het helpt om milieubewust met eten om te gaan en dus ook milieubewust boodschappen te doen. Wij geven je een aantal tips.
Rosa Rolvink
Rosa Rolvink

Expert Voeding & Gezondheid

Bijgewerkt op:  22 maart 2018


Inkopen en eten

De productie en consumptie van voedsel veroorzaken ongeveer een derde van de broeikasgassen die een huishouden produceert. Dit komt door de energie die nodig is om gewassen te telen en oogsten en fabrieksmatig te verwerken. Bij vlees komt daar de huisvesting van het vee bij. Productie van veevoer kost veel energie. Ook komen hier veel bestrijdingsmiddelen, kunstmest en medicijnen bij kijken. Daarnaast kost het transport van voedingsmiddelen energie, gemiddeld zo’n 10% van het totaal. Dit loopt op bij vervoer per vliegtuig. Transport per boot is daarbij vergeleken veel energiezuiniger.

Duurzaam boodschappen doen

Milieubewust boodschappen doen helpt en is helemaal niet zo moeilijk.

Een paar tips om duurzamer boodschappen te doen:

  1. Kies vaker plantaardig. Wie vlees vervangt door peulvruchten of noten, maakt een milieubewuste keuze. Vleesvervangers op basis van zuivel zijn iets minder duurzaam omdat voor de productie van zuivel het milieu behoorlijk belast wordt.
  2. Kies voor het seizoen. De teelt van seizoensgroente en –fruit kost veel minder energie dan de soorten die buiten het seizoen in verwarmde kassen zijn geteeld, of van verre aangevlogen worden. Milieu Centraal heeft een Groente- en fruitkalender waarop staat wanneer welke soorten in het seizoen zijn en hoe het zit met de milieubelasting.
  3. Drink geen water uit een flesje, maar gewoon water uit de kraan. Leidingwater is ongeveer 30 keer minder milieubelastend dan verpakt water. Water in een glazen fles belast het milieu zelfs honderden keren zoveel als leidingwater.
  4. Spoor je supermarkt aan duurzamer te werk te gaan, of kies een andere supermarkt. Zie ons onderzoek naar voeding met duurzaamheidskeurmerken in de grootste Nederlandse supermarktketens in de Consumentengids van oktober 2014.
  5. Probeer zoveel mogelijk lokaal te eten, of kies in ieder geval producten die geen vliegreis achter de rug hebben. Dat dit vanwege de veelheid aan ingrediënten en gebrek aan transparantie van fabrikanten niet altijd makkelijk is bleek uit ons onderzoek naar voedselketens.
  6. Let op de ingrediënten van je eten. Rijst is minder duurzaam dan aardappelen en als het om plantaardige vetten gaat, kleven vooral aan palmolie nogal wat nadelen.
  7. Let op duurzaamheidskeurmerken zoals Beter Leven en Fairtrade. Op de website van Milieu Centraal vind je meer informatie over de verschillende voedselkeurmerken en -logo's

Minder voedsel verspillen

Maar liefst 40% van het wereldwijde voedselaanbod gaat verloren tussen productie en bord. Dat kost een gemiddeld Nederlands huishouden zo'n €350 per jaar. Bijna 10% van de gekochte levensmiddelen belandt in de vuilniszak. Sommige daarvan zijn nog prima te eten, maar 'over de datum'. Dat is vaak onnodig: producten met een 'tenminste houdbaar tot' (tht)-datum die je in een gesloten verpakking ongekoeld bewaart, blijven jaren langer goed dan die tht-datum. Wij namen de proef op de som met sinaasappelsap, bier, yoghurt, conserven, vleeswaren en brood.

Op weggooitest.nl reken je uit hoe spaarzaam je met voedsel omgaat.

Enkele tips om minder voedsel te verspillen:

  • Stel de koelkast op een gemiddelde temperatuur van 4°C in. Bewaar vlees en vis op de koudste plek, meestal direct boven de groentela. In de gebruiksaanwijzing van de koelkast staan goed bruikbare tips over waar je wat het beste kunt leggen. Lees ook hoe je de de temperatuur van je koelkast instelt
  • Bewaar producten onder optimale omstandigheden. Bekijk de gratis Bewaarwijzer van het Voedingscentrum.
  • Zet producten die het eerst op moeten vooraan in de koel- of voorraadkast.
  • Vries bederfelijke producten die je anders niet op tijd op krijgt zoveel mogelijk in. Zelfs vleeswaren en kaas lenen zich hiervoor. Sluit producten in de vriezer zoveel mogelijk luchtdicht af zodat ze niet uitdrogen. Gebruik de ‘fast freeze’ knop van de vriezer als je veel eten tegelijk invriest. Het invriezen gaat dan snelller, je voorkomt dat al ingevroren producten te warm worden en de voedingsstoffen blijven behouden.
  • Houd de voedselvoorraad beperkt

Hoe zorg jij ervoor dat je zo min mogelijk voedsel verspilt? Lees tips van anderen en praat mee in de discussie Hoe kunnen we voedselverspilling voorkomen?

Is biologisch beter?

Biologisch vlees, zuivel en eieren scoren beter op dierenwelzijn. Op de website van het Voedingscentrum staat een Boodschappenhulp dierenwelzijn. Hier zie je hoe het gesteld is met het dierenwelzijn van verschillende soorten vlees en eieren. Biologische producten zijn niet altijd beter voor het milieu. Biologische dieren leven vaak langer, waardoor er meer uitstoot van broeikasgassen is. Gewassen brengen per vierkante meter waarschijnlijk minder op. Daar staat tegenover dat bij biologische bedrijven geen kunstmest, chemische bestrijdingsmiddelen en veel minder antibiotica wordt gebruikt. Het hoge antibioticagebruik in niet-biologische veeteeltbedrijven verergert het probleem van antibioticaresistente bacteriën. Ook is er vaak meer biodiversiteit op en rond biologische landbouwbedrijven.

Is biologisch eten gezonder? Daarover verschillen wetenschappers van mening, al lijkt het eventuele verschil niet groot te zijn. De meeste gezondheidswinst krijg je als je vaker groente en fruit eet, of dat nou biologisch is of niet. Genoeg groente en fruit eten is vooralsnog belangrijker dan de kweekmethode.

Verpakkingen

Verpakkingen verbeteren de houdbaarheid van voedingsmiddelen en beschermen producten tijdens transport en opslag. Ook wordt de gebruiker via de verpakking geïnformeerd over het product. Het maken en transporteren van verpakkingen kost grondstoffen en energie. Bij de verwerking van verpakkingsafval kunnen stoffen vrijkomen die schadelijk zijn voor het milieu.

Hergebruik van verpakkingsmateriaal vermindert de milieubelasting. Een groot deel van de verpakkingen wordt daartoe gescheiden ingezameld en opnieuw gebruikt voor nieuwe verpakkingen of andere producten. Op Afvalscheidingswijzer lees je hoe je jouw verpakkingsafval en ander afval scheidt.

Bij het Meldpunt Verpakkingen kun je suggesties kwijt over het milieuvriendelijker maken van verpakkingen. Ook vind je daar antwoord op vragen over verpakkingen en milieu.

Enkele tips om verpakkingsafval te verminderen:

  • Vermijd onnodige verpakkingen.
  • Neem een boodschappentas mee zodat je geen plastic tasjes nodig hebt.
  • Lever zoveel mogelijk verpakkingsmateriaal gescheiden in.
  • Vermijd kleinverpakkingen alleen als je voldoende consumeert om van een grootverpakking niets weg te hoeven gooien. Het voorkomen van voedselverspilling is belangrijker dan verpakkingsmateriaal besparen.

Statiegeld op plastic flesjes en blikjes

Statiegeld op alle plastic flesjes en blikjes. Als het aan de Statiegeld Alliantie ligt, wordt het een feit in Nederland en België, net als in Duitsland. Wat vind jij hiervan? Praat erover mee in de Community.

Nieuw & interessant

  • Nieuwsbericht Actie Weet wat je eet_1200x800
    Nieuws  |  12 apr.

    Consumenten willen kleurcodering op voorkant voedselverpakkingen

    71% van de consumenten is voorstander van de invoering van een voedselkeuzelogo op de voorkant van levensmiddelen, blijkt uit onderzoek van de Consumentenbond. Consumenten zijn het meest positief over voedselkeuzelogo’s die werken met verkeerslichtkleuren.
  • etiket-lezen
    22 mrt.

    De etiketregels

    Er gelden sinds 2014 strengere regels voor etiketten van levensmiddelen dan voorheen. Lees hier waar een etiket aan moet voldoen.
  • gluten vrij
    22 mrt.

    Glutenvrije producten gezonder? Zeker niet altijd!

    Glutenvrije producten zijn tegenwoordig overal volop te koop want glutenvrij is hip! Maar zijn ze dan ook gezonder? Zeker niet altijd. 
  • muesli
    26 feb.

    Ontbijtgranen, gezonde keuze of niet?

    Ontbijtgranen zijn ongekend populair en een welkom alternatief voor de boterham met kaas. Maar is het ook een verstandig ontbijt? De meeste ontbijtgranen bevatten veel suiker en zijn daarom geen goede keus.
illust-dossier-probleem-community

Praat mee!

Praat samen met andere consumenten over gezond eten, afvallen, e-nummers, vitamines, superfoods en meer.

We zijn de topics aan het ophalen...