Thuisbatterij en zonnepanelen

Aan je zonnepanelen kun je een thuisbatterij koppelen. Dat is een grote batterij die opgewekte stroom opslaat als je deze niet direct verbruikt. Er zijn vaste thuisbatterijen en modellen met een stekker. Lees alles over de voor- én nadelen.Wat is een thuisbatterij? Met een thuisbatterij of thuisaccu kun je te veel opgewekte zonnestroom opslaan om op een later moment te gebruiken. Zo'n accu hang je aan de muur. Of hij krijgt een vaste plek in bijvoorbeeld een kelder, carport of schuur. De grootte is vaak vergelijkbaar met een cv-ketel. Net als het gewicht, maar veel zwaarder kan ook. Met of zonder stekker? Er zijn vaste thuisbatterijen en modellen met een stekker. Een installateur sluit een vaste thuisbatterij aan op de elektrische installatie in huis. Een thuisbatterij met stekker steek je in een stopcontact. De batterij laadt op met zonnestroom via datzelfde stopcontact. Je hebt dus geen dure installatie nodig. Dat klinkt handig, maar er zijn wel wat aandachtspunten. Kader voorkom een miskoop thuisbatterij Hoe snel verdien je een thuisbatterij terug? Met een thuisbatterij kun je meer stroom van je eigen zonnepanelen gebruiken. Daardoor hoef je minder stroom te kopen. De terugverdientijd hangt op de eerste plaats natuurlijk af van de prijs en de capaciteit van de batterij. Hoe meer kWh je krijgt voor je euro, hoe gunstiger dat meestal is. Ook hoeveel stroom je opwekt, verbruikt en de stroomprijzen zijn van belang. Hoeveel kost een vaste thuisbatterij? Een vaste thuisbatterij is te koop vanaf een paar duizend euro, maar ze kunnen ook veel meer kosten. Een gemiddeld systeem kost tussen de €4000 en €6000, inclusief installatie en btw. De prijs hangt af van het merk en de capaciteit (kWh). Veel accusystemen kun je later uitbreiden. Je begint dan klein en kunt later onderdelen toevoegen. Veel leveranciers van vaste thuisbatterijen adverteren hun prijzen exclusief btw. De btw krijg je soms (deels) terug, maar dat kost wel wat moeite. Lees meer over: Voorwaarden voor btw-teruggave Klik op de afbeelding om deze te vergroten Met een thuisbatterij ben je niet zelfvoorzienend Ook met een thuisbatterij heb je nog steeds een aansluiting op het stroomnet nodig. De capaciteit van zo’n batterij is veel te klein om de overtollige zonne-energie uit de zomer te bewaren tot in de winter. Een gemiddelde thuisbatterij levert genoeg stroom voor 1 of 2 dagen. Zeker als je er ook een warmtepomp of elektrische auto mee van stroom wilt voorzien. Thuisbatterij als noodstroomvoorziening Er wordt vaak gewaarschuwd dat door het overvolle energienet in Nederland stroomuitval en spanningsproblemen zullen toenemen. Een thuisbatterij kan voorkomen dat je in dat geval zonder stroom komt te zitten. Deze moet dan wel een noodstroomfunctie hebben. Dat is niet standaard bij elke batterij. Welke grootte of capaciteit moet een thuisbatterij hebben? Kies in ieder geval een thuisbatterij die past bij je zonnepanelen. Daarnaast is je stroomverbruik belangrijk. Je keuze wordt bepaald door grofweg 2 zaken: de opbrengst van je zonnepanelen en je dagelijkse stroomverbruik. De opbrengst van je panelen Vermenigvuldig de productie van je zonnepanelen met 1 à 1,5 voor de benodigde capaciteit. Het vermogen van zonnepanelen wordt aangegeven in Wattpiek (Wp). Dat geeft aan hoeveel stroom een paneel kan opwekken onder de beste omstandigheden. Voorbeeld 10 panelen x 400 Wp per stuk = 4000 Wp. 4000 Wp is 4 kWp (k staat voor 1000) aan stroom. Je hebt dan een thuisaccu nodig van: 4 x 1 à 1,5 kWh = 4 tot 6 kWh. Je dagelijkse stroomverbruik Kijk op je energierekening of slimme meter hoeveel kWh je gemiddeld per dag verbruikt. Neem daarvan 60 tot 80% als richtlijn voor de batterijcapaciteit. Bij verbruik van 10 kWh per dag, kies je bijvoorbeeld een thuisbatterij van 6 tot 8 kWh. Gebruik de juiste capaciteit voor je terugverdientijd Vaak berekenen mensen terugverdientijden met de opgegeven capaciteit van de thuisbatterij. Maar die capaciteit laat niet zien hoeveel stroom je er later echt uithaalt. Een deel van de stroom gaat namelijk verloren bij het laden en ontladen. Hoe fabrikanten capaciteit noemen Het is belangrijk hoe de fabrikant de capaciteit noemt: Bruikbare capaciteit Je kunt dan meestal 85% tot 90% van dat aantal kilowattuur echt gebruiken. Nominale capaciteit Dan blijft er in de praktijk vaak maar 75% tot 85% van over. Voorbeeld: wat haal je er echt uit? Stel, een thuisbatterij heeft een bruikbare capaciteit van 5 kWh. Dan haal je er in de praktijk ongeveer 4,25 tot 4,5 kWh uit. Gaat het om een nominale capaciteit van 5 kWh? Dan blijft daar meestal zo'n 3,75 tot 4,25 kWh van over. 5 kWh Netto opbrengst (kWh) Effectief Opgegeven capaciteit bruikbaar 4,25 – 4,5 85 – 90% Opgegeven capaciteit nominaal 3,75 – 4,25 75 – 85% Tips voor thuisbatterij kopen Wil je graag een thuisaccu kopen? Let dan goed op deze punten: Is het accusysteem modulair? Kun je het makkelijk uitbreiden tot een grotere capaciteit? Is de accu 'slim'? Bepaalt hij zelf wanneer hij stroom opslaat en wanneer niet? Bijvoorbeeld op basis van de weersverwachtingen en de actuele (dynamische) energietarieven en het gebruikspatroon van je huishouden. Een 'domme' accu laadt altijd direct op als er meer stroom opgewekt wordt dan verbruikt. Die zal eerder kapot gaan. Kan de accu 'retrofit' met bestaande omvormers communiceren? Of moet je een nieuwe omvormer kopen die het beste bij die specifieke accu past? Smart home-systemen Kan de accu met een smart home-systeem communiceren? Bediening Kun je de accu de op afstand bedienen? Zo ja, hoe zit het met de beveiliging van deze verbinding? Garantie Hoe zit het met de garantie? Veiligheid Vraag de leverancier naar de (veiligheids)certificering van de accu. Aanmelden Je bent verplicht om een thuisbatterij te registreren via de website energieleveren.nl. Zo kunnen de netbeheerders beter zorgen voor een stabiel stroomnet. Hoe lang gaat een thuisbatterij mee? Een accu gaat meestal minder lang mee dan zonnepanelen.De kwaliteit en mate van 'slimheid' van de thuisaccu bepalen of de accu 5 jaar of misschien wel 20 jaar goed blijft werken. Het type accu heeft ook invloed op de levensduur. Zogenaamde lithium-ion accu's slijten door gebruik. Maar steeds vaker worden lithium-ijzer-fosfaat- (LiFePO4) batterijen gebruikt. Die kun je heel vaak opladen zonder dat het veel slijt. Er is wel altijd sprake van slijtage door veroudering. De fabrieksgarantie kan een voorspeller zijn voor de levensduur. Thuisbatterij: goed voor het milieu, of niet? Opslaan van duurzame energie is nodig, omdat er niet altijd evenveel zon of wind is. Zo maken we ons energiesysteem duurzamer. Helaas kost het maken van de meeste standaard thuisbatterijen veel energie en deels schaarse grondstoffen. In het beste geval maakt de milieuwinst dat maar net goed. Veel van die grondstoffen worden bovendien onder dubieuze omstandigheden gewonnen. Pas bij duurzame productie en hergebruik van materialen valt de balans positief uit. Zover zijn we nog niet helemaal helaas. Hoe veilig zijn thuisbatterijen? Thuisbatterijen met lithium-ion hebben een klein risico op oververhitting, brand of zelfs explosie. Dat gebeurt meestal door een technisch defect, schade van buitenaf of slechte ventilatie. De meeste nieuwe modellen gebruiken lithium-ijzer-fosfaat (LiFePO4). Dat is stabieler en dus veiliger. Fabrikanten testen batterijen streng en bouwen ze met een slim batterijmanagementsysteem (BMS). Zo worden de temperatuur, spanning en het laadproces automatisch bewaakt. Kies een veilige plek Plaats een thuisbatterij op een goed geventileerde en koele plek. Bijvoorbeeld in de schuur of garage. Heb je die niet? Dan is de zolder een goede plek. Plaats hem niet in de weg van een vluchtroute. Laat een vaste thuisbatterij altijd door een deskundige installateur aansluiten. Een thuisbatterij met stekker kun je zelf aansluiten, maar niet elk stopcontact of elke groep is daarvoor geschikt. Laat dan vooraf door een elektricien controleren of je elektrische installatie geschikt is, om overbelasting en brandgevaar te voorkomen. Hang een rookmelder op Plaats een werkende rookmelder in dezelfde ruimte. Zo weet je op tijd of er problemen zijn. Elektrische auto als thuisbatterij Een elektrische auto heeft een veel grotere accu dan een thuisbatterij. Daarmee kun je dus flink wat stroom opslaan. Maar je kunt die stroom alleen gebruiken om mee te rijden. Tenzij je auto een Vehicle-to-Grid- (V2G) of Vehicle-to-Home- (V2H) aansluiting heeft. Met zo’n aansluiting kun je niet alleen laden, maar ook ontladen. Dat heet bidirectioneel laden. Je hebt daarvoor wel een speciale laadpaal nodig. Die paal maakt het mogelijk om stroom terug te leveren aan het stroomnet of je huis ermee te voeden. Steeds meer elektrische auto’s ondersteunen bidirectioneel laden. Een bidirectionele laadpaal is helaas nog duur en vrij zeldzaam. Niet op het openbare stroomnet Ook als het technisch lukt, kan het nu alleen op een geheel eigen woningnet. Dus fysiek gescheiden van en zonder teruglevering aan het openbare stroomnet. De regels, netcertificering en veiligheidsnormen voor V2H-koppeling zijn er namelijk nog niet. Vaker zie je auto’s met een Vehicle-to-Load- (V2L) aansluiting. Daarmee kun je wel apparaten van stroom voorzien, maar niet terugleveren aan het net. De auto werkt dan als een mobiel stopcontact. Merken De Tesla Powerwall is misschien wel de bekendste vaste thuisbatterij. Maar er zijn veel andere merken, zoals Enphase, Fronius, Growatt, BYD, Huawei, SolarEdge, SMA en GoodWe. Ook IKEA biedt in België thuisbatterijen aan, via installatiepartner Svea Solar. In Nederland doet IKEA dat niet. Geïntegreerde omvormer Sommige thuisaccu's hebben een geïntegreerde omvormer. Die kun je dus het beste meteen aanschaffen als je zonnepanelen installeert. Andere sluit je aan op de al aanwezige omvormer. Afstemming tussen omvormer en thuisbatterij is belangrijk. Schakel daarom altijd een deskundige installateur in. Pas op voor agressieve thuisbatterijverkopers Met verkopers van thuisbatterijen die je telefonisch of aan de deur benaderen moet je uitkijken. We krijgen veel meldingen van misleidende verkoop, door steeds wisselende bedrijven. Zo werden eerst de bedrijfsnamen Solaar, Batteroo en Zonnepaneel Meester genoemd. Later waren dat MKB Energieopslag, Batterij Centrale en Voltagrid. Nu stromen de klachten binnen over Noodstroom Consult en Go-Plug. Een goed getrainde verkoper zet je onder druk om akkoord te gaan met een (vaak te) hoge offerte voor een thuisbatterij. Wil je daar later vanaf, dan is dat erg lastig én ben je een flinke borg kwijt. Ga niet impulsief in op dergelijke aanbiedingen. Doe eerst zelf grondig onderzoek naar verschillende modellen, prijzen en terugverdientijden. Lees meer: Telefonische verkoop thuisbatterij: zo kom je van je contract af Zelf handelen in energie Met een dynamisch energiecontract kun je energie gebruiken wanneer de prijzen laag zijn. Bijvoorbeeld door een wasmachine aan te zetten of je laadpaal voor je elektrische auto te gebruiken. Met een thuisbatterij sla je goedkope stroom op om op een later moment te gebruiken. Ook kun je jouw batterij inzetten voor flexibiliteitsdiensten. Zoals het balanceren van het elektriciteitsnet, waarvoor je een vergoeding ontvangt. Met slimme software die de batterij dynamisch aanstuurt kun je de batterij zelfs gebruiken om te handelen op de energiemarkt. Het lijkt er wel op dat de energiehandel als verdienmodel een tijdelijk fenomeen zal zijn.

Thuisbatterij en zonnepanelen

Lees verder

Nieuwste artikelen

Blijf op de hoogte

Bekijk ook