icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Genomineerd voor Website van het Jaar |

Wij gaan ervoor. Jij ook? Stem meteen

website van het jaar 2017

Energiedrank: wat zit erin en wat doet het?

Energiedrank is booming, zeker onder jongeren. Geeft het inderdaad vleugels of vooral problemen? We zetten wat feiten op een rij en bekijken de ingrediënten. Welk effect hebben deze?
Antje Houmes
Antje Houmes

Expert Voeding & Gezondheid

Energiedrank1

Dosering

Van een blikje energiedrank slaat je lijf doorgaans niet op hol. Maar voor kinderen, jongeren en ook voor zwangere vrouwen geldt: kijk uit met energiedrank. Er zit veel cafeïne in en vaak ook suiker. Te veel daarvan is niet gezond.

Het Voedingscentrum adviseert: maximaal 4 blikjes per dag voor volwassenen, geen energiedrank voor kinderen onder de 13, en jongeren en zwangere vrouwen niet meer dan 1 blikje per dag. 

Energiedrank en fysieke effecten

Energiedrankjes kunnen je een oppepper geven, door onder meer de hoeveelheid cafeïne en suiker die erin zit. Meestal duurt het oppeppende effect van energiedrank maar kort. Daarom blijft het vaak niet bij één blikje en dan krijg je snel te veel binnen. 

Een teveel aan energiedrank kan leiden tot de volgende klachten:

  • hartklachten
  • angststoornissen
  • maagklachten
  • misselijkheid
  • concentratiestoornissen
  • hoge bloeddruk
  • braken

Soms ontstaan zeldzamere klachten als geelzucht of stuipen. Oorzaak van de meeste klachten is waarschijnlijk de hoeveelheid cafeïne. Maar dat is niet zeker: van sommige stoffen in energiedrank zijn de effecten nog nauwelijks bekend.

Naast al deze effecten is energiedrank erg zuur, waardoor het je tandglazuur kan aantasten. Alcohol en energiedrank combineren is uit den boze. Door deze combi lijk je langer nuchter en kun je meer alcohol drinken. Alcohol zorgt er namelijk voor dat de cafeïne minder snel wordt afgebroken, met alle gevolgen van dien.

Het Voedingscentrum raadt ook af om energiedrankjes te drinken voor of tijdens het sporten. Energiedrankjes zijn niet dorstlessend. Sterker nog: ze kunnen gevaarlijk zijn omdat je ervan kunt uitdrogen.

In Nederland belanden jongeren met klachten na het drinken van veel energiedrank soms op de Eerste Hulp. Dat horen we van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde (NVK). De NVK pleit voor een verbod op energiedrankjes tot 18 jaar.

Ingrediënten

In de supermarkt vind je naast het bekende Red Bull zeker 10 andere merken, zoals Monster, Bullit, Shakura of AH Basic. Qua ingrediënten verschillen de drankjes niet veel van elkaar.

In elk energiedrankje zit ongeveer hetzelfde:

  • cafeïne
  • B-vitamines
  • (soms) taurine
  • L-carnitine
  • guarana-extract
  • glucuronolacton

Let er wel op dat blikjes Monster 2 keer zo groot zijn, dus een dubbele dosering bevatten.

Cafeïne

De grootste effecten van energiedrank komen van de cafeïne. Cafeïne zorgt er onder andere voor dat de bloeddruk en hartslag stijgen. Matig koffie drinken is gezond, maar teveel cafeïne uit koffie of energiedrank niet. De richtlijn is niet meer cafeïne dan 2,5 mg per kg lichaamsgewicht per dag. Dit geldt niet voor zwangere vrouwen en kinderen.

Volwassene (70 kg) max. 175 mg
Zwangere vrouwen max 100 mg (ongeveer 1 kopje koffie)
10-jarig kind (30-40 kg) max 80 mg

Een blikje energiedrank van 250 ml bevat zo’n 80 milligram cafeïne. Dat is ongeveer evenveel als een kop koffie. En 5 keer zoveel als in een glas cola.

Kinderen zijn minder zwaar zijn dan volwassenen. Daardoor krijgen ze sneller teveel cafeïne binnen. Dus een 10-jarige zit bijvoorbeeld met 1 blikje al aan de max.

Drink je meerdere blikjes, dan tikt dat flink aan. Zeker als je kiest voor de blikken van Monster: die zijn 2 keer zo groot, dus bevatten 2 keer zoveel cafeïne.

Suiker

In de meeste blikjes van 250 ml zit 25 gram suiker, zo'n 7 klontjes. Dat is evenveel als in een groot glas cola of Fanta. Er zijn ook suikervrije varianten van de meeste merken. Die zijn gezoet met zoetstoffen als aspartaam, acesulfaam-K en sucralose.

Van Red Bull bestaan 2 varianten zonder suiker: Sugar Free en Zero Calories. De verschillen zitten in de gebruikte zoetstoffen: in Zero Calories zit geen sucralose.

Het lichaam kan moeilijk zonder suiker, maar teveel suiker is nergens goed voor. Door veel suiker in energiedrank is het net als andere frisdranken en vruchtensappen een makkelijke dikmaker en het is slecht voor je tanden.

Taurine

Doorgaans zit er 1 milligram taurine in een blikje energiedrank. Dat is maar liefst 10 keer meer dan wat je dagelijks nodig hebt. Taurine wordt in je lichaam voor allerlei processen gebruikt, bijvoorbeeld door de hartspier.

Maar of extra taurine prestaties verhoogt of goed is voor het lichaam is maar de vraag. Ook is nog niet duidelijk of de hoeveelheden die in energiedrank zitten veilig zijn voor jongeren.    

Ginseng, guarana en glucuronolacton

In enkele merken, zoals Monster Energy Ultra Zero Sugar en Rockstar Supersours energiedrank zit ook ginseng (een Chinees kruid), guarana-extract en glucuronolacton. Over deze stoffen is niet zoveel bekend. Ook is bijvoorbeeld niet onderzocht wat veilige doses zijn voor jongeren. 

  • Van ginseng in energiedrank hoef je in ieder geval niets te verwachten, geen enkel effect is wetenschappelijk bewezen.
  • Guarana lijkt qua effecten op het lichaam op cafeïne. Wel is er meer guarana nodig voor hetzelfde effect; maar dit effect houdt wel wat langer aan. De bijwerkingen zijn vergelijkbaar. 
  • Glucuronolacton kan ook door het lichaam gemaakt worden uit bijvoorbeeld glucose. Ook kun je het als voedingssupplement kopen en zit het van nature in sommige voedingsmiddelen. Het is niet duidelijk wat glucuronolacton in de hoeveelheden zoals in energiedrank precies doet in je lichaam.

B-vitamines

Alle energiedrankjes bevatten toegevoegde B-vitamines:

B-vitamines zijn belangrijk om het lichaam goed te laten functioneren. Maar let op! Zeker van vitamine B6 krijg je sneller een te hoge dosis dan te weinig. En een te hoge dosis kan ernstige bijwerkingen geven, zoals pijnlijke spierkrampen.

Met 3 blikjes Shakura zit je al aan de maximale hoeveelheid van 15 milligram B6 voor een 11 tot 14-jarige. In Shakura zit dan ook bijna 10 keer zoveel vitamine B6 (ruim 4,5 milligram) als in Red Bull (0,5 milligram). In de andere merken zit ongeveer 1,4 milligram per blikje.

Wat zeggen de fabrikanten?

We hebben de fabrikanten van 5 merken energiedrankjes vragen gesteld. Geen van hen vond het nodig om inhoudelijk te reageren. Het is dus gissen naar antwoorden op onze vragen als waarom juist déze stoffen in energiedrank zitten. Wáarom geeft Red Bull vleugels? Waarom is het vitamine B6-gehalte in de Shakura energiedrank zo hoog? Misschien krijgen we geen antwoorden omdat ze er niet zijn?

Wat vind jij van energiedranken?

Wat vind jij van de verkoop van energiedranken aan jongeren onder 18 jaar? Geef je mening op de community 

Lees ook:

Nieuw & interessant

  • diverse-chips
    Test  |  19 okt.

    Sunbreaks Wavy Grains een gezond alternatief voor chips?

    Nieuw in chipsland: Sunbreaks Wavy Grains. Deze meergranenchips bevatten meer vezels en 33% minder vet en zouden daarmee minder ongezond zijn. Wij testten ze.
  • zeewier
    Nieuws  |  6 okt.

    Supplementen bevatten niet altijd beloofde hoeveelheid jodium

    Supplementen op basis van kelp bevatten niet altijd de hoeveelheid jodium die fabrikanten claimen en overtreden daarmee de wet.
  • 6 okt.

    Lijst van bakkers

    Wij vroegen 54 bakkers en bakkerijketens, 10 supermarkten en 9 producenten van glutenvrij brood of ze bakkerszout gebruiken bij de bereiding van hun brood. Deze lijst geeft antwoorden per provincie.
  • Gezondgids 1200x800

    Gezondgids met korting

    De Gezondgids maakt gezonder en bewuster leven makkelijker. Houd zelf de vinger aan de pols op het gebied van voeding en gezondheid. Lees 'm een jaar lang met 35% korting of kies een boek als cadeau.