icon-menu logo_footer preds symbol-afrader symbol-bestekoop symbol-besteuittest
Ga naar hoofdinhoud
Homepage van de Consumentenbondlogo van de Consumentenbond

Heb je een schenking op papier zonder notaris? Kom dan in actie.

Heb je een schenking op papier geregeld zonder notaris? Dan moet je mogelijk vóór 1 januari 2027 actie ondernemen. De belastingregels gaan waarschijnlijk veranderen. Lees wat dit betekent voor je schenking en wat je nog kunt doen. 
Carola van Dorp

Carola van Dorp   Expert toeslagenGepubliceerd op:19 november 2026

Erfbelasting 2024 en 2025

Wat verandert er bij schenken op papier? 

Met een schenking op papier kun je nu alvast schenken, zonder direct geld over te maken. Je legt de schenking vast in een overeenkomst. Het geld blijft voorlopig bij jou. Je hebt daardoor een schuld aan de ontvanger. Lees meer hierover in het artikel: Schenking op papier regelen. 

Vanaf 1 januari 2027 worden de belastingregels waarschijnlijk strenger. De Tweede Kamer heeft hiervoor een voorstel aangenomen. 

2 toetsmomenten

Volgens de nieuwe regels komen er 2 toets moment voor de Belastingdienst: 

  • Bij de schenking. De ontvanger betaalt schenkbelasting als de schenking hoger is dan de vrijstelling. 
  • Bij de uitbetaling. Betaal je de schenking later alsnog uit? Dan doet de Belastingdienst alsof dit een nieuwe schenking is. De ontvanger betaalt dan mogelijk opnieuw schenkbelasting. Eventueel eerder betaalde schenkbelasting wordt verrekend.  

Het belastingvoordeel van schenken op papier verdwijnt hierdoor grotendeels. 

Ook bij overlijden doet de Belastingdienst alsof de schenking op papier er niet was. En telt het bedrag mee bij het vermogen van de schenker. Maar dit was altijd al zo bij een schenking op papier die zonder notaris gemaakt is. 

Overgangsregels 

De nieuwe regels gelden waarschijnlijk vanaf 1 januari 2027. Voor bestaande schenkingen is er overgangsrecht, maar dan moet je wel voldoen aan de voorwaarden. Valt je schenking onder het overgangsrecht? Dan blijven de regels gelden van de wetgeving op 31 december 2026. 

Overgangsrecht geldt voor: 

  • Alle schenkingen die vóór 1 januari 2027 bij de notaris zijn vastgelegd. 
  • Schenkingen voor een toekomstig jaar die vóór 11 november 17.15 bij de notaris zijn vastgelegd.

Heb je al een schenking op papier? 

Of je in actie moet komen, hangt af van hoe je de schenking hebt vastgelegd. 

Schenking al vastgelegd bij de notaris 

Heb je de schenking op papier al notarieel vastgelegd? Dan hoef je nu niet naar de notaris. Betaal wel jaarlijks de rente om aan de regels van het overgangsrecht te blijven voldoen. 

Voor bestaande notariële schenkingen blijven de oude belastingregels gelden.  

Heb je bij de notaris ook schenkingen voor toekomstige jaren vastgelegd? Dan vallen deze toekomstige schenkingen ook onder het overgangsrecht. Vraag bij twijfel aan je notaris of jouw schenkingen onder het overgangsrecht vallen. 

Schenking zonder notaris 

Heb je een schenking op papier vastgelegd met een onderhandse overeenkomst? Bijvoorbeeld met onze voorbeeldovereenkomst? 

Dan val je niet automatisch onder het overgangsrecht. Ook niet als je de schenking jaren geleden deed. Je krijgt dan bij uitbetaling opnieuw te maken met regels van de schenkbelasting. 

Wat kun je doen als je een onderhandse schenking hebt? 

Je hebt verschillende mogelijkheden. 

1. Laat de schenking alsnog vastleggen bij de notaris 

Wil je de schenking behouden en het bestaande belastingvoordeel veiligstellen? Dan kun je de onderhandse schenking alsnog laten vastleggen bij de notaris. Officieel heet dit bekrachtigen. Hiervoor moet je schenking op papier aan de voorwaarden voldoen. Zo moet je jaarlijks 6% rente hebben betaald over het geschonken bedrag. 

Doe dit vóór 1 januari 2027. Maak zo snel mogelijk een afspraak. Notarissen hebben het altijd al druk en deze wetswijziging zorgt voor extra drukte. 

Neem de oorspronkelijke overeenkomst en de bankafschriften van de rentebetalingen mee. De notaris controleert of de schenking aan de voorwaarden voldoet. Je betaalt hiervoor notariskosten. Vraag vooraf wat de kosten zijn. 

Deze optie geldt ook voor schenkingen op papier die je in 2026 nog wilt doen.

2. Betaal de schenking uit 

Heb je voldoende geld beschikbaar? Dan kun je de schenking ook vóór 1 januari 2027 uitbetalen. 

Je maakt het bedrag over naar de ontvanger. Daarmee los je de schuld af en eindigt de schenking op papier. Je hoeft dan ook geen jaarlijkse rente meer te betalen. 

Let wel op: overlijd je binnen 180 dagen na de uitbetaling? Dan telt de schenking alsnog mee voor de erfbelasting. 

Ook kan de uitbetaling gevolgen hebben voor de belasting over het vermogen en eventuele toeslagen of bijstandsuitkering van de ontvanger. 

3. Draai de schenking terug 

Soms kun je een schenking op papier terugdraaien. Dit heet herroepen. 

Dat kan alleen als je die mogelijkheid in de schenkingsovereenkomst hebt opgenomen. Controleer daarom of jouw overeenkomst een herroepingsclausule bevat. Laat je zo nodig adviseren over de gevolgen van het herroepen. 

Deze optie is ook na 1 januari 2027 nog mogelijk. 

4. Laat de schenking zoals deze is 

Je kunt er ook voor kiezen om niets te veranderen. 

De schenking blijft dan bestaan. Maar als de nieuwe regels doorgaan, is er een toetsmoment bij de uitbetaling. En betaalt de ontvanger mogelijk schenkbelasting. De ontvanger mag bij de uitbetaling wel rekening houden met de schenkingsvrijstellingen die dan gelden. En de eventuele eerdere schenkbelasting wordt verrekend. 

Overlijd je voordat de schenking is uitbetaald? Dan doet de Belastingdienst alsof de schenking op papier niet gedaan is. Maar dat is onder de huidige wetgeving ook al. 

Gaan de nieuwe regels zeker door? 

Nee, dat is nog niet zeker. 

De Tweede Kamer heeft op 12 november 2026 ingestemd met de strengere regels. Maar de Kamer nam ook een motie aan om deze aanpassing niet uit te voeren. Bovendien moet de Eerste Kamer het Belastingplan 2027 nog behandelen. Het is dus mogelijk dat de nieuwe regels alsnog niet doorgaan.   

Wil je jouw bestaande schenking onder de oude regels laten vallen? Dan is het verstandig om zo snel mogelijk actie te ondernemen. Als je wacht tot er meer duidelijkheid is, is de kans groot dat notarissen geen tijd meer hebben voor een afspraak. 

We passen deze pagina aan zodra er meer duidelijkheid is.

Verandert ook de rente bij schenken op papier? 

Een andere verandering in de voorgestelde plannen gaat over het rentepercentage bij schenken op papier. Deze wijziging speelt vanaf 1 januari 2028. 

Nu moet je jaarlijks minimaal 6% rente betalen om onder de voorwaarden erfbelasting te besparen. Het voorstel is om deze rente te verlagen naar ongeveer 3%. Het percentage wordt dan jaarlijks vastgesteld. Dit percentage gaat ook voor de schenkingen op papier gelden die zonder notaris opgesteld zijn. Zelfs als dit jaren geleden is.

Voor schenkingen die onder het overgangsrecht vallen, blijft naar verwachting de rente van 6% gelden. 

Ook deze wijziging is nog niet definitief. 

Artikelen binnen Erven en Schenken